Premier Livre des Martyrs d’Israël - Chapitre 16
Chapitre : 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16
Chapitre 16
Jean monta de Gazara à Jérusalem et informa Simon, son père, des manœuvres de Kendébée. 1M 16, 1 : Hag e pignas Joann eus Gazara hag e kontas da Simon, e dad, ar pezh en devoa kaset Kendebaios da benn.
Alors, Simon fit venir ses deux fils aînés, Judas et Jean, et leur dit : « Moi, mes frères et la maison de mon père, nous avons fait la guerre aux ennemis d’Israël depuis notre jeunesse jusqu’à ce jour, et, bien souvent, il nous a été donné de délivrer Israël. 1M 16, 2 : Hag e c’halvas Simon e zaou vab henañ, Judas ha Joann, hag e lavaras dezho : "Me ha va breudeur, ha ti va zad hon eus graet stourmoù Israel abaoe hor yaouankiz betek an deiz hiziv, ha deuet eur da benn, dre hon daouarn, da saveteiñ Israel meur a wech.
Maintenant, je suis vieux, tandis que vous, par la miséricorde du Ciel, vous avez l’âge qu’il faut. Prenez donc ma place et celle de mon frère, partez combattre pour notre nation, et que le secours du Ciel soit avec vous ! » 1M 16, 3 : Met bremañ ez on deuet kozh, ha c’hwi, dre drugarez, a zo kreñv a-walc’h dre an oad, kemerit va lec’h hag hini va breur ; ermaezit ha stourmit evit hor broad, hag eus an Neñv, skoazell da vezo ganeoc’h !"
Il choisit dans le pays vingt mille hommes de guerre et des cavaliers. Ceux-ci marchèrent contre Kendébée et passèrent la nuit à Modine. 1M 16, 4 : Dibab a reas eus ar vro ugent mil den a vrezel ha marc’hegerien ; kerzhout a rejont a-enep Kendebaios ha nozvezhiañ a rejont e Modin.
Levés dès l’aube, ils avançaient dans la plaine, lorsqu’une armée nombreuse de fantassins et de cavaliers vint à leur rencontre. Un torrent les séparait encore. 1M 16, 5 : Savet abred, e kerzhjont etrezek ar blaenenn, ha setu ma teue un armead niverus a-ziarbenn dezho, troadeien ha marc’heien ; hag ur froud a oa etrezo.
Jean prit position en face d’eux, lui et son groupe. Quand il vit que celui-ci avait peur de franchir le torrent, il traversa le premier. À cette vue, tous traversèrent derrière lui. 1M 16, 6 : Hag e kampas a-dal dezho, eñ hag e bobl, hag e welas o devoa aon e dud da dreuziñ ar froud, hag e treuzas da gentañ : ouzh e welout, an dud a dreuzas war e lerc’h.
Il répartit son groupe et plaça les cavaliers au milieu des fantassins, car la cavalerie adverse était très nombreuse. 1M 16, 7 : Rannañ a reas ar bobl, hag ar varc’heien e-kreiz an droadeien ; kezeg an enebourien a oa niverus-tre.
On sonna de la trompette. Kendébée fut mis en déroute avec son armée ; il y eut beaucoup de victimes parmi eux, et les survivants s’enfuirent vers la forteresse. 1M 16, 8 : Sonet e voe gant an trompilhoù ha lakaet Kendebaios da dec’hout gant e armead ; hag anezho e kouezhas gloazidi niverus, hag ar re a vane a dec’has d’ar C’hreñvlec’h.
C’est alors que fut blessé Judas, le frère de Jean ; mais Jean poursuivit l’ennemi jusqu’à ce que Kendébée arrive à Kédrone, la forteresse qu’il avait rebâtie. 1M 16, 9 : Neuze e voe tizhet Judas, breur Joann, met Joann a redas war o lerc’h betek m’en em gavas Kendebaios e Kedron, en devoa adsavet.
Les ennemis s’enfuirent jusqu’aux tours qui sont dans la campagne d’Azôt, et Jean les incendia. Environ deux mille hommes parmi eux succombèrent. Après cela, Jean retourna en paix en Judée. 1M 16, 10 : Tec’hout a rejont betek an tourioù a zo war vaezioù Azot, hag e lakaas Joann an tan enni ; kouezhañ a reas war-dro daou vil a dud anezho. Hag e tistroas Joann da Judea e peoc’h.
Ptolémée, fils d’Aboubos, avait été nommé gouverneur militaire de la plaine de Jéricho et possédait beaucoup d’argent et d’or. 1M 16, 11 : Ha Ptoleme, mab Aboubos, a oa bet lakaet da benngadour war blaenenn Jeriko, hag en devoa arc’hant hag aour e-leizh,
Il était en effet le gendre du grand prêtre. 1M 16, 12 : rak mab-kaer e oa d’ar beleg-meur.
Son cœur s’exalta : il voulut se rendre maître du pays. Il forma donc le projet perfide de supprimer Simon et ses fils. 1M 16, 13 : Uhelaat a reas e galon, ha c’hoantaat a reas mestroniañ ar vro ha dre widre e oa mennet a-enep Simon hag e vibien evit o dilemel.
Or, Simon faisait une tournée d’inspection dans les villes du pays, pour veiller à leur administration. Le onzième mois – c’est-à-dire le mois de Shebath – de l’an 177 de l’empire grec, il descendit à Jéricho avec ses fils Mattathias et Judas. 1M 16, 14 : Simon, a oa oc’h ergerzhout kêrioù ar vro hag o prederiañ war o melestradur, a ziskennas da Jeriko, eñ ha Matatias ha Judas, e vibien, er bloaz kant seitek-ha tri-ugent, en unnekvet miz, a zo miz Sabad.
Avec ruse, le fils d’Aboubos les reçut dans une petite forteresse appelée Dôk, qu’il avait fait construire, et il leur offrit un grand festin. Or, il avait caché des hommes en ce lieu. 1M 16, 15 : O degemer a reas mab Aboubos dre widre er c’hreñvlec’h bihan anvet Dok en devoa savet, hag e reas evito ur banvez bras hag e kuzhas eno tud.
Lorsque Simon et ses fils furent ivres, Ptolémée bondit avec ses hommes ; ils prirent leurs armes et se jetèrent sur Simon dans la salle du festin. Ils le tuèrent, ainsi que ses deux fils et quelques-uns de ses serviteurs. 1M 16, 16 : Ha pa voe mezv Simon hag e vibien, e savas Ptoleme hag ar re a oa gantañ, hag o kemer o armoù en em daoljont war Simon er sal-banvez, hag e lazhjont anezhañ, eñ hag e zaou vab, ha darn eus e servijerien.
Ptolémée commit ainsi une grave trahison et il rendit le mal pour le bien. 1M 16, 17 : Ober a reas aze ur fallagriezh vras ha rentañ a reas an droug evit ar mad.
Il écrivit au roi pour l’informer de ce qu’il avait fait. Il lui demanda d’envoyer des troupes à son secours et de lui donner le gouvernement du pays et des villes de Judée. 1M 16, 18 : Hag e skrivas Ptoleme kement-se d’ar roue hag e kasas tud evit degas dezhañ strolladoù d’e skoazellañ ha dereiñ dezhañ ar vro hag ar c’hêrioù.
Il envoya des hommes à Gazara, pour supprimer Jean. Il convoqua par lettres les commandants de l’armée, afin de leur donner de l’argent, de l’or et des présents. 1M 16, 19 : Kas a reas reoù all da C’hazara evit dilemel Joann, ha d’ar pennoù-miliadoù e kasas lizhiri evit dont davetañ a-benn reiñ dezho arc’hant hag aour ha donezonoù.
Il envoya d’autres hommes encore pour prendre possession de Jérusalem et de la montagne du Temple. 1M 16, 20 : Ha reoù all a gasas da aloubiñ Jeruzalem ha menez ar Santual.
Mais quelqu’un prit les devants et se rendit à Gazara pour annoncer à Jean la mort de son père et de ses frères ; il ajouta : « On a envoyé quelqu’un pour te tuer, toi aussi. » 1M 16, 21 : Met unan bennak, o redek en a-raok, a gasas keloù da Joann e Gazara, e oa marvet e dad hag e vreudeur, o lavarout ouzhpenn : "Kaset o deus ivez tud d’az lazhañ".
À cette nouvelle, Jean fut complètement hors de lui. Il se saisit des hommes qui étaient venus le supprimer et les tua, car il avait appris que ces hommes cherchaient à le faire périr. 1M 16, 22 : O klevout se e voe feulzet-meurbet, hag e tapas krog en dud a oa deuet d’e lazhañ hag e lazhas anezho ; rak klevet en devoa e klaskent e lakaat d’ar marv.
Tout ce que l’on pourrait dire encore au sujet de Jean, de ses guerres et de ses actes de bravoure, des remparts qu’il fit construire et de ses faits et gestes, 1M 16, 23 : Ha nemorant oberoù Joann, e vrezelioù hag ar c’hurioù a sevenas ha savadur ar mogerioù a savas hag e oberiadurioù,
tout cela est raconté dans le livre des Annales de son pontificat, depuis le jour où il devint grand prêtre à la place de son père. 1M 16, 24 : setu ma-z int skrivet e levr an deizioù eus e velegiezh-veur, abaoe ma oa deuet da vezañ beleg-meur war-lerc’h e dad.
