Skip to content
Degemer » Bibl e brezhoneg » Testamant kozh » Levr kentañ ar Vakabeed » Pennad 1

Levr kentañ ar Vakabeed - Pennad 1

Levr : Levr kentañ ar Vakabeed
Pennad : 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16

Pennad 1



ALEXANDRE, fils de Philippe, de Macédoine, quitta le pays des Grecs pour affronter Darius, le roi des Perses et des Mèdes. Après l’avoir vaincu, il régna à sa place ; auparavant il régnait déjà sur le monde grec. 1M 1, 1 : Ha setu, goude m’en devoa Aleksandr mab Filip, ar Makedoniad a oa deuet eus bro ar Giteiz, pilet Darius, roue ar Bersiz hag ar Vediz, ha ma oa deuet roue en e lec’h, da gentañ war bro C’hres,

Il livra de multiples batailles, s’empara de nombreuses forteresses et fit périr les rois de la région. 1M 1, 2 : e stagas gant emgannoù niverus, e tapas kreñvlec’hioù hag e lazhas ar rouaned nesañ.

Il poussa jusqu’aux extrémités de la terre et ramassa le butin d’une multitude de nations. Devant lui, la terre resta muette. Son cœur s’exalta à l’extrême. 1M 1, 3 : Mont a reas betek pennoù an douar ha kemer dibourc’hioù e-leizh a Vroadoù. Hag e voe sioul an douar dirazañ. En em sevel hag uhelaat a reas en e galon ;

Il rassembla une armée très puissante, soumit des provinces, des nations et des souverains, qui durent lui payer l’impôt. 1M 1, 4 : hag e tastumas un armead galloudus-meurbet, hag e vestronias rannvroioù, broadoù ha rouanedigoù, hag e tlejont dezhañ truaj.

Après quoi, il fut contraint de s’aliter et comprit qu’il allait mourir. 1M 1, 5 : Ha goude kement-se e kouezhas war e wele hag e ouezas edo o vont da vervel.

Il convoqua ses auxiliaires les plus illustres, élevés avec lui depuis le jeune âge et, de son vivant, il partagea entre eux son royaume. 1M 1, 6 : Hag e tec’halvas e ofiserien, an uhelidi a oa bet savet gantañ ez-yaouank, hag e rannas etrezo e rouantelezh, tra ma oa c’hoazh bev.

Alexandre avait régné douze ans quand il mourut. 1M 1, 7 : Renet en devoa Aleksandr daouzek vloaz pa varvas.

Alors, ceux qu’il avait mis en fonction exercèrent le pouvoir, chacun dans sa région. 1M 1, 8 : Hag e voe mestr e ofiserien, pep hini en e zalc’h.

Après sa mort, ils portèrent tous le diadème, et leurs fils après eux, durant de longues années. Et ils multiplièrent les malheurs sur la terre. 1M 1, 9 : Hag e lakjont-holl talgenoù goude e varv, hag o mibien war o lerc’h e-pad kalz a vloavezhioù, hag e liesajont ar reuzioù war an douar.

De leur descendance surgit un homme de péché, Antiocos Épiphane, fils du roi Antiocos le Grand. Il avait séjourné à Rome comme otage, et il devint roi en l’année 137 de l’empire grec. 1M 1, 10 : Hag e teuas diouto ur wrizienn a bec’hed : Antiokos Epifan, mab ar roue Antiokos, a oa bet gouestlad e Roma hag a zeuas da vezañ roue er bloaz kant seizh-ha-tregont eus rouantelezh ar C’hresianed.

À cette époque, surgirent en Israël des hommes infidèles à la Loi, et ils séduisirent beaucoup de gens, car ils disaient : « Allons, faisons alliance avec les nations qui nous entourent. En effet, depuis que nous avons rompu avec elles, il nous est arrivé beaucoup de malheurs. » 1M 1, 11 : D’ar mare-se e savas e Israel ur bagad tud fall hag a sache kalz a dud all war o lerc’h en ur lavarout dezho : "Deomp, greomp emglev gant ar Broadoù pagan a zo en-dro deomp, rak abaoe ma-z omp rannet diouto hon eus bet kalz a reuzioù".

Ce langage parut judicieux, 1M 1, 12 : Ar c’homzoù-se a voe kavet mat gant ar bobl,

et quelques-uns, dans le peuple, s’empressèrent d’aller trouver le roi. Celui-ci leur permit d’adopter les usages des nations. 1M 1, 13 : hag hiniennoù, mall warno, a yeas da gaout ar roue, hag hemañ a roas dezho aotre da heuliañ ar gizioù pagan.

Ils construisirent un gymnase à Jérusalem, selon la coutume des nations ; 1M 1, 14 : Sevel a rejont eta un ti-sportoù, e Jeruzalem, hervez gizioù ar Baganed.

ils effacèrent les traces de leur circoncision, renièrent l’Alliance sainte, s’associèrent aux gens des nations, et se vendirent pour faire le mal. 1M 1, 15 : Lemel a rejont kuit merk o amdroc’h, hag e tilezjont an Emglev santel. En em stagañ a rejont ouzh ar Baganed hag en em werzhañ d’an droug.

Quand Antiocos vit son pouvoir bien établi, il projeta de devenir aussi roi d’Égypte et de régner sur les deux royaumes. 1M 1, 16 : Hag ur wech startaet ar rouantelezh dirazañ, Antiokos a fellas dezhañ bezañ roue bro an Egipt, evit ren war an div rouantelezh.

Il entra en Égypte avec une armée imposante, des chars, des éléphants, des cavaliers ainsi qu’une grande flotte. 1M 1, 17 : Mont a reas d’an Egipt gant ur boblad niverus, gant kirri, olifanted, marc’hegerien hag ul lestraz bras,

Il livra bataille à Ptolémée, le roi d’Égypte, qui battit en retraite et s’enfuit ; il y eut beaucoup de victimes. 1M 1, 18 : hag e krogas an emgann a-enep Ptoleme, roue an Egipt, hag e troas Ptoleme a-zirazañ hag e tec’has, hag e kouezhas gloazidi niverus.

Antiocos s’empara des villes fortes d’Égypte et ramassa le butin du pays. 1M 1, 19 : Tapout a rejont ar c’hêrioù kreñvlec’hiet e bro an Egipt, hag a skrapas dibourc’hioù douar an Egipt.

Après sa victoire sur l’Égypte, en l’an 143 de l’empire grec, Antiocos s’en retourna et monta contre Israël et Jérusalem avec une armée imposante. 1M 1, 20 : Distreiñ a reas Antiokos, goude bezañ pilet an Egipt er bloaz kant tri-ha-daou-ugent, hag e savas a-enep Israel hag e pignas war Jeruzalem gant un tolpad bras.

Il entra dans le sanctuaire avec arrogance et fit main basse sur l’autel d’or, le chandelier de lumière avec tous ses accessoires, 1M 1, 21 : Mont a reas er Santual gant rogentez, ha kemer an aoter aour, kantolor ar gouloù hag e holl zafaroù,

la table des offrandes, les coupes à libation, les vases, les encensoirs d’or, le voile et les couronnes. Même le revêtement doré de la façade du Temple, il l’arracha en entier. 1M 1, 22 : taol ar profoù, ar c’hopoù hag ar c’hiboù, al loskerioù-frondoù en aour, ar stenneris, ar c’hurunennoù hag ar c’hinkladur aour a oa ouzh talbenn an Templ, ha raskañ a reas pep tra.

Il prit aussi l’argent, l’or et les objets précieux, ainsi que les trésors cachés qu’il découvrait. 1M 1, 23 : Kemer a reas an arc’hant hag an aour hag an traoù prizius, ha tapout an teñzorioù kuzhet a gavas.

Avec tout cela, il retourna dans son pays. Comme il avait fait un carnage et proféré des paroles d’une extrême arrogance, 1M 1, 24 : Ha tapet gantañ kement tra, ez eas d’e vro : graet en devoa lazhadeg ha komzet gant rogoni vras.

il y eut un grand deuil dans tout Israël. 1M 1, 25 : Hag e voe kañv bras war Israel er vro a-bezh.

Chefs et anciens poussèrent des lamentations, jeunes filles et jeunes gens dépérirent, et la beauté des femmes s’altéra. 1M 1, 26 : Hag e hirvoudas pennoù ha Kozhidi, merc’hed ha paotred yaouank a zizerias, ha kened ar maouezed a zisleberas.

Tout jeune marié entonna un chant de deuil ; assise dans la chambre nuptiale, l’épouse était en larmes. 1M 1, 27 : Pep ozhac’h yaouank a stagas gant ur c’heinvan, hag azezet er gambr-eured hi a voe e kañv.

La terre trembla à cause de ses habitants, et toute la maison de Jacob fut revêtue de honte. 1M 1, 28 : Hag e krenas an douar evit e annezidi, hag holl diegezh Jakob a voe gwisket a vezh.

Deux ans plus tard, le roi envoya dans les villes de Juda un commissaire pour percevoir les impôts. Celui-ci vint à Jérusalem avec une armée importante. 1M 1, 29 : Daou vloaz goude e kasas ar roue ur penn-tailhanter e kêrioù Youda, a zeuas da Jeruzalem gant un tolpad bras.

Il adressa aux habitants des paroles de paix : c’était pour les tromper, mais ils le crurent. Puis, il attaqua la ville à l’improviste, la frappa durement et fit périr beaucoup de gens en Israël. 1M 1, 30 : Hag e lavaras dezho komzoù a beoc’h dre finesa, hag e voe kredet ennañ. Hag en em daolas war ar gêr a-daol-trumm, hag e skoas warni un taol bras, hag e voe lazhet kalz a dud eus Israel.

Il prit le butin de la ville, incendia celle-ci, détruisit les maisons et le mur d’enceinte. 1M 1, 31 : Tapout a reas dibourc’hioù ar gêr, tangwallañ anezhi ha diskar he zier hag he mogerioù tro-dro.

Ses hommes réduisirent en captivité les femmes et les enfants et confisquèrent le bétail. 1M 1, 32 : Kas a rejont d’an harlu ar gwragez hag ar vugale ha perc’hennañ ar chatal.

Puis, ils rebâtirent la Cité de David, avec un haut rempart fortifié et de puissantes tours. Elle devint leur citadelle. 1M 1, 33 : Hag adsevel a rejont Kêr David gant ur voger vras ha kreñv, tourioù tev, hag e voe evito ur c’hreñvlec’h.

Là, ils installèrent une race perverse, des gens infidèles à la Loi. Pour accroître leur force, 1M 1, 34 : Ha lakaat a rejont eno ur ouenn bec’herez, tud dilezenn, hag en em greñvaat a rejont enni.

ils y amassèrent des armes et de la nourriture, ils y déposèrent le butin de Jérusalem qu’ils avaient rassemblé. C’était un véritable piège, 1M 1, 35 : Lakaat a rejont armoù ha bitailh ha, dastumet ganto dibourc’hioù Jeruzalem, o lakjont eno, hag e teujont da vezañ un antell vras :

un lieu d’embuscade contre le sanctuaire, un cruel adversaire pour Israël en tout temps. 1M 1, 36 : Kement-se a voe un traped evit ar Santual un eneber divat evit Israel e pep amzer.

Autour du sanctuaire, ils répandirent le sang des innocents, ils souillèrent le Lieu saint. 1M 1, 37 : Skuilh a rejont ur gwad didamall en-dro d’ar Santual, ha saotrañ al lec’h sakr.

À cause d’eux s’enfuirent les habitants de Jérusalem, et la ville devint une colonie d’étrangers, une étrangère pour sa descendance, car ses propres enfants l’avaient abandonnée. 1M 1, 38 : Hag e tec’has annezidi Jeruzalem en abeg dezho, hag e teuas da vezañ un drevadenn estrañjourien, da vezañ estren d’ar re a oa ganet enni, hag he bugale a zilezas anezhi.

Son sanctuaire fut dévasté comme un désert, ses fêtes se changèrent en deuil, ses sabbats en dérision, son honneur en mépris. 1M 1, 39 : He Santual a voe dilezet evel ur gouelec’h, he gouelioù a droas e kañvoù, he Sabadoù e dismegañs, hec’h enor e dispriz.

Elle fut remplie de honte, à la mesure même de sa gloire passée, et sa fierté se changea en larmes. 1M 1, 40 : Diouzh ar c’hloar he devoa bet e voe karget a zizenor, hag hec’h uhelded a droas e kañvoù.

Le roi Antiocos prescrivit à tous les habitants de son royaume de ne faire désormais qu’un seul peuple, 1M 1, 41 : Hag e c’hourc’hemennas ar roue dre skrid, en e rouantelezh a-bezh, ma ne vije mui nemet ur bobl,

et d’abandonner leurs coutumes particulières. Toutes les nations païennes se conformèrent à cet ordre. 1M 1, 42 : ha ma tilezfe pep hini e lezennoù dezhañ e-unan, hag an holl bobloù pagan a asantas da urzh ar roue

En Israël, beaucoup suivirent volontiers la religion du roi, offrirent des sacrifices aux idoles, et profanèrent le sabbat. 1M 1, 43 : ha kalz a dud en Israel a blegas ivez da zegemer ar relijion diavaez ; kinnig a rejont sakrifisoù d’an idolennoù ha disakrañ ar Sabad.

Le roi envoya également à Jérusalem et aux villes de Juda des émissaires, avec des lettres qui leur prescrivaient de suivre des coutumes étrangères à leur pays. 1M 1, 44 : Hag e kasas ar roue lizhiri dre zorn kannaded da Jeruzalem ha da gêrioù Youda, o kemenn dezho heuliañ lezennoù estren d’ar vro,

Ils devaient bannir du sanctuaire holocaustes, sacrifice et libation, profaner les sabbats et les fêtes, 1M 1, 45 : skarzhañ holokostoù, aberzhoù ha diedoù-kinnig eus ar Santual, ha disakrañ Sabadoù ha gouelioù,

souiller le sanctuaire et les fidèles, 1M 1, 46 : saotrañ ar Santual hag ar Sent,

élever des autels, des lieux de culte et des idoles, offrir en sacrifice des porcs et d’autres animaux impurs. 1M 1, 47 : sevel aoterioù, santualioù ha temploù-idoloù ha lidlazhañ moc’h ha loened dic’hlan,

Ils devaient laisser leurs fils incirconcis et se rendre eux-mêmes abominables par toutes sortes de pratiques impures et de profanations, 1M 1, 48 : lezel o mibien diamdroc’h, euzhusaat o eneoù dre bep seurt dic’hlander ha disakradur,

de manière à oublier la Loi et à changer toutes les observances. 1M 1, 49 : en doare da zisoñjal al Lezenn ha da gemmañ an holl urzhreolennoù.

Quiconque n’agirait pas selon l’ordre du roi serait mis à mort. 1M 1, 50 : Hag an neb na ray ket hervez urzh ar roue a varvo.

C’est en ces termes que le roi écrivit à tous ses sujets. Il établit des inspecteurs pour tout le peuple et ordonna aux villes de Juda d’offrir des sacrifices dans chaque ville. 1M 1, 51 : Gant an holl lavarennoù-se eo e skrivas d’e rouantelezh a-bezh, hag e lakaas eveshaerien war an holl bobl hag e c’hourc’hemennas da gêrioù Youda ober aberzhoù e pep kêr.

Beaucoup de gens du peuple, tous ceux qui délaissaient la Loi, se rallièrent à eux et firent du mal dans le pays. 1M 1, 52 : Kenstrollañ a reas kalz eus ar bobl ganto, - an holl re a zileze al Lezenn - hag ober a rejont traoù fall er vro,

Ils obligèrent Israël à se cacher dans tous ses lieux de refuge. 1M 1, 53 : ha rediañ Israel da guzhat en e holl vinic’hioù.

Le quinzième jour du neuvième mois, en l’année 145, Antiocos éleva sur l’autel des sacrifices l’Abomination de la désolation, et, dans les villes de Juda autour de Jérusalem, ses partisans élevèrent des autels païens. 1M 1, 54 : Ha d’ar pemzekvet deiz eus miz Kasleu, er bloaz kant pemp-ha-daou-ugent, e voe savet an euzhuster mantrus war aoter an holokostoù, hag en holl gêrioù Youda diwar-dro e voe savet aoterioù pagan.

Ils brûlèrent de l’encens aux portes des maisons et sur les places. 1M 1, 55 : Hag e-tal dorioù an tiez ha war al leurennoù e veze dêvet ezañs.

Tous les livres de la Loi qu’ils découvraient, ils les jetaient au feu après les avoir lacérés. 1M 1, 56 : Ha levrioù al Lezenn, pa vezent kavet, a veze dêvet en tan, goude bezañ bet drailhet.

Si l’on découvrait chez quelqu’un un livre de l’Alliance, si quelqu’un se conformait à la Loi, le décret du roi le faisait mettre à mort. 1M 1, 57 : Hag an neb a veze kavet en e di ur skouerenn eus Levr an Emglev, evel an neb a heulie al Lezenn, a veze lakaet d’ar marv, dre urzh ar roue.

Mois après mois, dans les villes, on sévissait durement contre ceux d’Israël qui étaient pris en infraction. 1M 1, 58 : Dre o nerzh eo e raent gant Israel, gant ar re a veze kavet, miz goude miz, er c’hêrioù.

Le vingt-cinq de chaque mois, on sacrifiait sur l’autel dressé sur l’autel des sacrifices. 1M 1, 59 : Ha d’ar bemp warn-ugent eus ar miz e veze aberzhet war an aoter savet war aoter an holokostoù.

Selon l’ordre du roi, les femmes qui avaient fait circoncire leurs enfants, on les mettait à mort, 1M 1, 60 : Hag ar maouezed o devoa amdroc’het o bugale a veze lakaet d’ar marv hervez an urzhreolennoù,

avec leurs nourrissons suspendus à leur cou. On exécutait aussi les membres de leurs familles, et ceux qui avaient opéré la circoncision. 1M 1, 61 : a-ispilh o magadelled ouzh o gouzoug, o ziegezhioù ivez, hag ar re a rae an amdroc’h dezho.

Cependant, beaucoup en Israël résistèrent et eurent le courage de ne manger aucun aliment impur. 1M 1, 62 : Met kalz a dud, en Israel, koulskoude, a harpas kalonek, hag a zivizas groñs chom hep debriñ netra dic’hlan.

Ils acceptèrent de mourir pour ne pas être souillés par ce qu’ils mangeaient, et pour ne pas profaner l’Alliance sainte ; et de fait, ils moururent. 1M 1, 63 : Gwell e voe ganto mervel kentoc’h eget en em saotrañ gant boued difennet, ha terriñ an Emglev santel, hag evel-se e varvjont.

C’est ainsi que s’abattit sur Israël une grande colère. 1M 1, 64 : Neuze e tirollas ur gounnar spontus war Israel.