Skip to content
Degemer » Bibl e brezhoneg » Testamant kozh » Levr kentañ ar Vakabeed » Pennad 14

Levr kentañ ar Vakabeed - Pennad 14

Levr : Levr kentañ ar Vakabeed
Pennad : 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16

Pennad 14



En l’an 172 de l’empire grec, le roi Démétrios rassembla son armée et se rendit en Médie pour y chercher de l’aide afin de combattre Tryphon. 1M 14, 1 : Er bloaz kant daouzek ha-tri-ugent, e tastumas Demetrios, ar roue, e strolladoù hag ez eas da Vedia da gerc’hat skoazell evitañ a-benn stourm ouzh Trifon.

Arsace, roi de Perse et de Médie, apprit que Démétrios était entré sur son territoire ; il envoya un de ses généraux pour le capturer vivant. 1M 14, 2 : Hag e klevas Arsakes, roue Persia ha Media, e oa deuet Demetrios war e diriad, hag e kasas unan eus e benngadourien d’e dapout bev.

Celui-ci partit donc et battit l’armée de Démétrios. Il le captura et l’amena chez Arsace, qui le fit mettre en prison. 1M 14, 3 : Mont a reas ha pilat a reas armead Demetrios ; e dapout a reas hag e zegas da Arsakes, a lakaas anezhañ en toull-bac’h.

Tout au long des jours de Simon, le pays connut la tranquillité. Simon rechercha le bien de sa nation ; son autorité fut appréciée de tous, autant que sa gloire, tout au long de ses jours. 1M 14, 4 : Sioul e voe bro Youda e-pad holl zeizioù Simon, klask a reas eurvad e vroad. Plijout a reas dezho e veli, hag e c’hloar e-pad an holl zeizioù.

En pleine gloire, il prit Joppé, en fit un port, s’ouvrant ainsi l’accès aux îles de la mer. 1M 14, 5 : Hag e-kreiz e holl c’hloar, e kemeras Joppe d’ober ur porzh-mor, hag e reas un digor da inizi ar mor.

Il élargit les frontières de sa nation, affermit son pouvoir sur le pays 1M 14, 6 : Ledanaat a reas harzoù e vroad, ha mestr e voe war ar vro.

et rassembla de nombreux captifs. Il se rendit maître de Gazara, de Bethsour et de la citadelle d’où il extirpa toute impureté. Il n’y eut personne pour lui résister. 1M 14, 7 : Dastum a reas kalz a brizonidi, mestroniañ Gazara, Betsour hag ar C’hreñvlec’h ; skarzhañ a reas an dic’hlanderioù dioutañ: ha ne voe den da zerc’hel outañ.

Chacun cultivait sa terre dans la paix ; la terre donnait ses produits, et les arbres des champs leur fruit. 1M 14, 8 : Labourat a raent an douar e peoc’h, hag an douar a roe e eostadoù, gwez ar blaenenn o frouezh.

Les vieillards s’installaient sur les places publiques, tous, ils s’entretenaient de leur bonheur, et les jeunes gens revêtaient de splendides tenues guerrières. 1M 14, 9 : Ar re gozh war al leurennoù en o c’hoazez a gendivize holl eus an eurvad, hag ar re yaouank en em wiske a c’hloar hag a harnezioù-brezel.

Il approvisionna les villes, en fit des instruments de sa force, et le renom de sa gloire atteignit le bout du monde. 1M 14, 10 : D’ar c’hêrioù e pourvezas bitailh, hag e lakaas enno strobelloù-difenn, ken e voe meneget brud e anv betek pennoù an douar.

Il instaura la paix dans le pays : Israël connut une immense allégresse. 1M 14, 11 : Diazezañ a reas ar peoc’h er vro, ha laouenaet e voe Israel a levenez vras.

Chacun pouvait s’asseoir sous sa vigne ou son figuier sans avoir à redouter personne. 1M 14, 12 : Hag ec’h azezas pep hini dindan e winienn hag e fiezenn, ha ne voe den d’ober aon dezho.

Tout adversaire disparut de leur pays, et les rois, en ce temps-là, furent écrasés. 1M 14, 13 : Paouezet e voe da stourm outo er vro, hag ar rouaned a voe flastret en deizioù-se.

Simon releva tous les humbles de son peuple. Il observa fidèlement la Loi, supprimant tout homme infidèle et malfaisant. 1M 14, 14 : Harpañ a reas holl dud izel e bobl, kehelañ a reas al Lezenn, ha dilemel a reas an holl dud dilezenn ha fallakr.

Il favorisa la splendeur du Lieu saint, multipliant la richesse de son mobilier. 1M 14, 15 : Klod a roas d’ar Santual, ha kreskiñ a reas annez ar Santual.

La nouvelle de la mort de Jonathan parvint à Rome et jusqu’à Sparte où l’on en fut très contrarié. 1M 14, 16 : Hag e voe klevet e Roma e oa marv Jonatan, ha betek Sparta, hag e voe kalz a drubuilh.

Mais lorsqu’on apprit que son frère Simon, devenu grand prêtre à sa place, gouvernait le pays et les villes qui s’y trouvaient, 1M 14, 17 : Met pa glevjont e oa Simon, e vreur, beleg-meur war e lerc’h hag e oa eñ mestr war ar vro ha war ar c’hêrioù a oa enni,

on inscrivit sur des tables de bronze le renouvellement de l’amitié et de l’alliance conclues autrefois avec Judas et Jonathan, ses frères. 1M 14, 18 : e skrivjont dezhañ war daolennoù arem evit nevesaat gantañ ar vignoniezh hag an emglev o devoa skoulmet gant Judas ha Jonatan, e vreudeur.

Lecture en fut donnée devant l’assemblée, à Jérusalem. 1M 14, 19 : Hag e voent lennet dirak ar vodadeg e Jeruzalem.

Voici la copie de la lettre qu’envoyèrent les Spartiates : « Les magistrats et la ville des Spartiates à Simon, grand prêtre, ainsi qu’aux anciens, aux prêtres et au reste du peuple des Juifs, leurs frères, salut ! 1M 14, 20 : Ha sed an adskrid eus al lizher a gasas ar Spartiz : "Renerien ha kêr ar Spartiz da Simon, ar beleg-meur, d’ar Gozhidi, d’ar veleien ha da nemorant pobl ar Yuzevien, o breudeur, salud !

Les ambassadeurs que vous avez envoyés auprès de notre peuple nous ont informés de votre gloire et de votre prestige. Nous nous sommes réjouis de leur visite. 1M 14, 21 : Ar gannaded a zo bet kaset davet hor pobl o deus roet da c’houzout deomp ho kloar hag ho meurded, ha laouen omp bet gant o donedigezh.

Nous avons inscrit leurs déclarations parmi les décisions du peuple, en ces termes : “Nouménios, fils d’Antiocos, et Antipater, fils de Jason, ambassadeurs des Juifs, sont venus chez nous pour renouveler leur amitié à notre égard.” 1M 14, 22 : Hag adskrivet hon eus ar pezh o deus lavaret e-touez divizoù ar bobl evel-hen : "Noumenius mab Antiokos, hag Antipater mab Jason, kannaded ar Yuzevien, a zo deuet davedomp da nevesaat ar vignoniezh ganeomp".

Le peuple a jugé bon de recevoir ces hommes avec honneur et de déposer la copie de leur discours aux archives publiques, afin que le peuple de Sparte en garde le souvenir. Une copie de cette lettre fut établie à l’intention de Simon, le grand prêtre. » 1M 14, 23 : Ha plijet eo bet gant ar bobl degemer an dud-se gant enor, ha lakaat an adskrid eus o c’homzoù el levrioù diskouezet d’ar bobl evit m’he devo soñj anezho pobl ar Spartiz. Hag un adskrid a gement-se a skrivjont da Simon, ar beleg-meur".

Après cela, Simon envoya Nouménios à Rome avec un grand bouclier d’or pesant mille livres, pour confirmer l’alliance avec eux. 1M 14, 24 : Goude-se e kasas Simon Noumenius da Roma gant ur skoed aour, unan bras a boueze mil minen, evit startaat an emglev ganto.

Apprenant ces événements, le peuple dit : « Quel témoignage de reconnaissance donnerons-nous à Simon et à ses fils ? 1M 14, 25 : Pa glevas ar bobl an traoù-se, e lavaras : "Petore anaoudegezh-vat a aotreimp da Simon ha d’e vibien ?

Car il s’est montré ferme, lui-même, ainsi que ses frères et la maison de son père, pour combattre et repousser les ennemis d’Israël. Ils ont assuré au peuple la liberté. » On fit donc graver une inscription sur des tables de bronze, que l’on plaça sur des stèles à la montagne de Sion. 1M 14, 26 : Rak bet eo taer, e-unan hag e vreudeur ha ti e dad : stourmet o deus ouzh enebourien Israel ouzh o c’has pell, ha lakaet start evitañ ar frankiz". Hag e skrivjont se war daolennoù arem hag o lakjont war beulvanoù, war venez Sion.

Voici le texte de cette inscription : « Le dix-huitième jour du mois d’Élul, en l’an 172, la troisième année du règne de Simon, grand prêtre éminent, en Asaramel, 1M 14, 27 : Ha sed un adskrid eus ar skridenn : "D’an triwec’h a viz Eloul, er bloaz kant daouzek ha-tri-ugent, - an trivet bloaz eus Simon, beleg-meur dreist an Asaramel -

en présence de la grande assemblée des prêtres, du peuple, des chefs de la nation et des anciens du pays, on nous a fait connaître ce qui suit. 1M 14, 28 : e bodadeg vras ar veleien, ar bobl, pennoù ar vroad ha Kozhidi ar vro, ez eo bet roet deomp da c’houzout :

Lors des nombreux combats qui ont eu lieu dans le pays, Simon fils de Mattathias, descendant des fils de Joarib, ainsi que ses frères affrontèrent eux-mêmes le danger. Ils ont tenu tête aux adversaires de leur nation, afin que soient maintenus leur Lieu saint et la Loi. Ils ont ainsi couvert leur nation d’une grande gloire. 1M 14, 29 : Da goulz meur a stourm degouezhet er vro, Simon, mab Matatias, beleg eus mibien Joarib, hag e vreudeur, o deus en em lakaet war var hag en em savet a-enep enebourien o broad, evit ma vije miret ar Santual hag al Lezenn, ha gant klod bras o deus uhelvrudet o broad.

Jonathan rassembla sa nation et devint pour elle grand prêtre, puis il fut réuni aux pères de son peuple. 1M 14, 30 : Adstrollañ a reas Jonatan o broad ha dont a reas da vezañ o beleg-meur, hag e voe unanet gant e bobl.

Leurs ennemis voulurent envahir le pays pour le ravager et porter la main sur le Lieu saint. 1M 14, 31 : Hag e c’hoantaas o enebourien aloubiñ o bro hag astenn o dorn war o Santual.

C’est alors que se leva Simon. Il combattit pour sa nation ; il dépensa une grande partie de ses propres biens pour équiper les hommes de l’armée de sa nation et leur payer une solde. 1M 14, 32 : Neuze e savas Simon, hag e stourmas evit e vroad ; dispign a reas kalz eus e vadoù, reiñ armoù d’an dud eus armead e vroad hag o goprañ.

Il fortifia les villes de la Judée, ainsi que Bethsour, ville frontière où était auparavant l’arsenal de l’ennemi. Il y plaça une garnison juive. 1M 14, 33 : Kreñvaat a reas kêrioù Judea, ha Betsour war harzoù Judea, e-lec’h ma oa armoù an enebourien da gentañ, ha lakaat a reas eno evel gward brezelourien yuzev.

Il fortifia Joppé, sur la côte, et Gazara, aux confins de la région d’Azôt, ville autrefois peuplée d’ennemis. Il y installa des Juifs. Toutes ces villes, il les munit de ce qui était nécessaire à leur prospérité. 1M 14, 34 : Joppe a greñvaas ivez war ribl ar mor, ha Gazara, war harzoù Azot, e-lec’h ma oa diagent an enebourien o chom, hag e lakaas eno Yuzevien, ha kement tra a oa ret evit o bevañs a lakaas enno.

Le peuple vit la fidélité de Simon et la gloire qu’il avait décidé de procurer à sa nation. Dès lors, il le choisit comme guide et grand prêtre, en raison de tout ce qu’il avait accompli, de la justice et de la fidélité qu’il avait gardées envers sa nation, et parce qu’il avait travaillé de toutes les manières à la grandeur de son peuple. 1M 14, 35 : Hag e welas ar bobl fealded Simon hag ar c’hloar a felle dezhañ reiñ d’e vroad, hag e lakaat a rejont da bennrener warno ha da veleg-meur, en abeg da gement tra en devoa graet, hag evit ar reizhded hag ar fealded en devoa miret d’e vroad ha dre m’en devoa klasket, e pep stumm, uhelaat e bobl.

Durant ses jours, grâce à lui, on réussit à extirper les païens du pays, même ceux qui occupaient la Cité de David à Jérusalem. Les païens en avaient fait leur citadelle et, chaque fois qu’ils en sortaient, ils profanaient les abords du Lieu saint, portant gravement atteinte à sa pureté. 1M 14, 36 : En e zeizioù e teujod a-benn, dre e zaouarn, da lemel ar Broadoù diouzh o ziriad, hag ar re a oa e kêr David e Jeruzalem hag o devoa graet evito ur c’hreñvlec’h ma-z ermaezient anezhañ evit saotrañ trowardroioù ar Santual ha reiñ un taol bras d’e santelezh.

Simon installa en ce lieu des soldats juifs et le fortifia pour la sécurité du pays et de la ville. Il suréleva aussi les remparts de Jérusalem. 1M 14, 37 : Lakaat a reas ennañ paotred Judea hag e greñvaat a reas evit surentez ar vro hag ar gêr, hag uhelaat a reas mogerioù Jeruzalem.

Pour tout cela, le roi Démétrios le confirma dans sa charge de grand prêtre, 1M 14, 38 : Hag ar roue Demetrios, en abeg da se, a gretaas dezhañ karg ar beleg-meur.

le mit au nombre de ses amis et le couvrit de grands honneurs. 1M 14, 39 : Ober a reas anezhañ e vignon ouzh hen enoriñ gant klod bras.

Il avait appris, en effet, que les Romains traitaient les Juifs d’amis, d’alliés et de frères, et qu’ils avaient accueilli avec honneur les ambassadeurs de Simon. 1M 14, 40 : Klevet en devoa end-eeun e veze graet mignoned eus ar Yuzevien gant ar Romaned, ha kevredidi ha breudeur, hag e oant aet war-arbenn da gannaded Simon gant enorioù,

Il avait appris aussi que les Juifs et les prêtres avaient jugé bon de nommer Simon guide et grand prêtre à perpétuité, jusqu’à ce que se lève un prophète digne de foi. 1M 14, 41 : hag o devoa kavet mat ar Yuzevien hag o beleien e vefe Simon pennrener warno ha beleg-meur da viken, ken na savfe ur profed da vezañ kredet

En outre, ils lui avaient confié le commandement de l’armée, la responsabilité du Lieu saint, la charge de nommer les chefs de travaux, les administrateurs du pays, de l’armement et des fortifications. 1M 14, 42 : hag e vefe penngadour warno, e rafe war-dro ar Santual o lakaat e-unan tud war e labourioù, war ar vro, war an armoù ha war ar c’hreñvlec’hioù ;

Tous devaient lui obéir. Tous les actes du pays devaient être rédigés en son nom, et lui-même devait être revêtu de pourpre et porter des ornements d’or. 1M 14, 43 : hag en defe karg eus ar Santual, hag e vefe sentet outañ gant an holl, hag e vefe skrivet gant e anv an holl skridennoù er vro, hag e vefe gwisket a limestra hag a aour.

Il ne sera permis à personne, ni dans le peuple ni parmi les prêtres, de rejeter une seule de ces dispositions ou de contredire les ordres de Simon, de convoquer sans lui une réunion dans le pays, de revêtir la pourpre ou de porter une agrafe d’or. 1M 14, 44 : Ha ne vezo aotreet den eus ar bobl nag a-douez ar veleien da zisteurel nep hini eus an traoù-se, na da zislavarout ar pezh a zo distaget gantañ, na da zastum bodadeg ebet heptañ, na da wiskañ limestra, na da lakaat warnañ kloched aour.

Quiconque agira à l’encontre de ces décisions ou en rejettera une, sera passible d’une sanction. 1M 14, 45 : Neb a ay a-enep an traoù-se, pe a dorro unan bennak anezho a vezo endalc’het d’ur boan.

Tout le peuple a jugé bon d’accorder à Simon le droit d’agir selon ces dispositions. 1M 14, 46 : Kavet he deus mat ar bobl a-bezh aotren da Simon ober hervez an holl gomzoù-se.

Simon a accepté. Il a jugé bon d’exercer la charge de grand prêtre, d’être chef de l’armée, gouverneur des Juifs et des prêtres, et d’être à la tête de tous. 1M 14, 47 : Hag asantet en deus Simon, ha kavet en deus mat bezañ beleg-meur ha penngadour, ha pennrener ar Yuzevien, ar veleien, ha bezañ e penn an holl".

On a décidé de mettre cela par écrit sur des tables de bronze, placées en évidence dans l’enceinte du Lieu saint, 1M 14, 48 : Kemennet e voe lakaat ar skrid-mañ war daolennoù arem hag o lakaat ouzh moger-dro ar Santual en ul lec’h a-wel,

tandis que des copies en seront déposées dans la chambre du trésor, à la disposition de Simon et de ses fils. » 1M 14, 49 : ha lakaat an adskridoù anezho en teñzor-di, m’o defe anezho Simon hag e vibien en o dorn.