Deuxième livre de Samuel - Chapitre 19
Chapitre : 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24
Chapitre 19
Alors le roi fut bouleversé, il monta dans la salle au-dessus de la porte, et il se mit à pleurer. Tout en marchant, il disait : « Mon fils Absalom ! mon fils ! mon fils Absalom ! Pourquoi ne suis-je pas mort à ta place ? Absalom, mon fils ! mon fils ! » 2S 19, 1 : Hag e voe trefuet ar roue, hag e pignas d’ar gambr uhel, a-us d’an nor, hag e ouelas. Hag evel-hen e lavare en ur ouelañ : "Va mab Absalom ! Va mab ! Va mab Absalom ! Salv din e vijen marvet ez lec’h ! Absalom, va mab ! va mab !"
On alla prévenir Joab : « Voici que le roi pleure : il est en deuil d’Absalom. » 2S 19, 2 : Hag e voe kontet da Joab : "Emañ ar roue o ouelañ hag oc’h ober kañv war e vab".
La victoire, ce jour-là, se changea en deuil pour toute l’armée, car elle apprit ce jour-là que le roi était dans l’affliction à cause de son fils. 2S 19, 3 : Hag e voe an trec’h, en deiz-se, evel ur c’hañv evit ar bobl a-bezh, rak klevet o devoa an dud, en deiz-se, o lavarout : "Glac’haret eo ar roue gant e vab".
Et ce jour-là, l’armée rentra dans la ville à la dérobée, comme se dérobe une armée qui s’est couverte de honte en fuyant durant la bataille. 2S 19, 4 : Hag evel dre laer e voe ar soudarded, en deiz-se, o tistreiñ e kêr, dre laer, evel tud mezhek bet tec’het diwar an dachenn-emgann.
Le roi s’était voilé le visage et criait à pleine voix : « Mon fils Absalom ! Absalom, mon fils ! mon fils ! » 2S 19, 5 : Ar roue en devoa mouchet e zremm. Hag e c’harme ar roue a vouezh uhel : "Va mab Absalom ! Va mab ! Va mab !"
Alors Joab alla trouver le roi dans sa maison et lui dit : « Aujourd’hui, tu couvres de confusion le visage de tous tes serviteurs, eux qui, aujourd’hui, t’ont sauvé la vie à toi, à tes fils et à tes filles, à tes femmes et à tes concubines. 2S 19, 6 : Hag ez eas Joab da gaout ar roue en e di, hag e lavaras : "Mezhiñ a rez hiziv dremm da holl servijerien o deus saveteet da vuhez hiziv, ha buhez da vibien ha da verc’hed, buhez da wragez ha buhez da adwragez,
En manifestant de l’amour envers ceux qui te haïssent et de la haine envers ceux qui t’aiment, tu montres aujourd’hui que chefs et serviteurs ne sont rien pour toi. Oui, aujourd’hui je comprends : si Absalom était vivant et que nous soyons tous morts aujourd’hui, tu trouverais cela très bien. 2S 19, 7 : dre ma karez ar re az kasa, hag e kasaez ar re az kar. Ya, disklêriañ a rez hiziv n’eus evidout nag ofiserien na soudarded ; hag hen gouzout a ran, ma vefe bet Absalom bev ha ni holl hiziv marv, ya, neuze e vefe bet se reishoc’h ouzh da zaoulagad.
Mais maintenant, lève-toi, sors et va parler au cœur de tes serviteurs ! Sinon, par le Seigneur j’en fais le serment : si tu ne sors pas, personne, ce soir, ne restera avec toi pour passer la nuit, et ce serait pour toi un malheur pire que tous ceux qui te sont arrivés, depuis ta jeunesse jusqu’à maintenant. » 2S 19, 8 : Ha bremañ, sav ! Kae er-maez ha komz ouzh kalon da soudarded, rak, dre an Aotrou e touan, ma ne zeuez ket er-maez, ne chomo den ganit fenoz, hag e vo gwashoc’h evidout kement-se eget an holl walleurioù a zo deuet warnout abaoe da yaouankiz betek bremañ !"
Alors le roi se leva et vint s’asseoir à la porte de la ville. On informa tout le peuple en disant : « Voici que le roi est assis à la porte ! » Et le peuple se présenta devant le roi. Israël s’était enfui, chacun à ses tentes. 2S 19, 9 : Hag e savas ar roue, hag e koazezas e-harz an nor, ha d’an holl bobl e voe roet ar c’heloù o lavarout : "Emañ ar roue en e goazez e-harz an nor". Hag e teuas an holl bobl dirak ar roue. Hag Israel a oa tec’het, pep hini d’e dinell.
Or, dans toutes les tribus d’Israël, les gens se mirent à discuter. On disait : « Le roi nous avait délivrés de la main de nos ennemis et fait échapper à la main des Philistins. Or maintenant, il a dû fuir le pays à cause d’Absalom. 2S 19, 10 : Hag an holl dud a vreutae en holl rummadoù Israel o lavarout : "Ar roue en deus hon tennet diouzh dorn hon holl enebourien hag hor saveteet diouzh dorn ar Filistiz, ha bremañ ez eo tec’het eus ar vro en abeg da Absalom.
Mais Absalom, lui à qui nous avons donné l’onction royale, il est mort au combat ! Alors, comment ne faites-vous rien pour que le roi revienne ? » 2S 19, 11 : Hag Absalom, hon devoa olevet evit bezañ roue warnomp, a zo marvet er brezel ; ha bremañ perak chom mut e-lec’h ober addont ar roue ?"
De son côté, le roi David envoya dire aux prêtres Sadoc et Abiatar : « Vous parlerez ainsi aux anciens de Juda : “Pourquoi seriez-vous les derniers à faire revenir le roi dans sa maison ? La question que se pose tout Israël est déjà parvenue auprès du roi, chez lui ! 2S 19, 12 : Hag ar roue David a gasas da gaout Sadok hag Abiatar, ar veleien, da lavarout : "Komzit ouzh Kozhidi Youda ha lavarit : Perak daleañ da ober addont ar roue en e di ? Komzoù Israel a-bezh a zo erruet betek ar roue, betek e di,
Vous êtes mes frères, vous êtes mes os et ma chair. Alors, pourquoi seriez-vous les derniers à faire revenir le roi ?” 2S 19, 13 : Va breudeur, c’hwi va eskern ha va c’hig ! C’hwi, perak bezañ ar re ziwezhañ o lakaat da addont ar roue ?
Vous direz aussi à Amasa : “N’es-tu pas mes os et ma chair ? Que Dieu amène le malheur sur moi, et pire encore, si tu ne deviens pas, pour toujours, le chef de mon armée à la place de Joab.” » 2S 19, 14 : Ha da Amasa e lavarot : Bez’ ez out va askorn ha va c’hig ivez ! Evel-hen da raio din Doue, hag evel-hont ouzhpenn, ma ne vezez ket dirazon penngadour al lu, dalc’hmat, e-lec’h Joab !"
C’est ainsi qu’il inclina vers lui le cœur de tous les hommes de Juda comme le cœur d’un seul homme, si bien qu’ils envoyèrent dire au roi : « Reviens, toi et tous tes serviteurs ! » 2S 19, 15 : Hag e tedennas kalon holl dud Youda evel hini un den ; hag e kemennjont d’ar roue : "Deus en-dro, gant da holl servijerien !"
Le roi revint donc et arriva au Jourdain tandis que les hommes de Juda arrivaient à Guilgal, pour aller à la rencontre du roi et lui faire passer le Jourdain. 2S 19, 16 : Hag e tistroas ar roue hag ez erruas betek ar Jordan. Ha Youda a erruas e Gilgal en ur vont war-arbenn d’ar roue, evit ober d’ar roue tremen ar Jordan.
Shiméï, fils de Guéra, le Benjaminite de Bahourim, se hâta de descendre avec les hommes de Juda, à la rencontre du roi David. 2S 19, 17 : Hag e hastas Semei, mab Gera, Benjaminiad eus Bahurim, da ziskenn gant tud Youda war-arbenn d’ar roue David ;
Mille hommes de Benjamin l’accompagnaient, ainsi que Ciba, serviteur de la maison de Saül, avec ses quinze fils et ses vingt serviteurs. Ils se précipitèrent vers le Jourdain, au devant du roi, 2S 19, 18 : mil den a oa gantañ, eus Benjamin ; ha Siba, bet mevel e ti Saoul, gant e bemzek mab hag e ugent servijer da heul, a dreizhas ar Jordan a-raok ar roue.
et le bac traversa pour faire passer la maison du roi ; ils agirent ainsi pour se rendre agréables à ses yeux. Lors de ce passage, Shiméï, fils de Guéra, se jeta aux pieds du roi 2S 19, 19 : Hag e treuzas ur vag da ober tremen tiegezh ar roue ha da ober eus o gwellañ evitañ. Ha Semei, mab Gera, a gouezhas dirak ar roue pa voe tremenet gantañ ar Jordan.
et lui dit : « Que mon seigneur le roi ne retienne pas l’offense ! Ne te souviens plus que ton serviteur t’a offensé le jour où mon seigneur le roi est sorti de Jérusalem ! Que le roi ne prenne pas cela à cœur ! 2S 19, 20 : Hag e lavaras d’ar roue : "Gant na damallo ket din an aotrou va fazi ! Gant ma tisoñjo fazienn da servijer, d’an deiz ma teue an aotrou roue eus Jeruzalem ! Arabat d’ar roue ober van !
Oui, ton serviteur le sait : j’ai péché. Mais aujourd’hui je suis venu, précédant toute la maison de Joseph, pour descendre à la rencontre de mon seigneur le roi. » 2S 19, 21 : Ya, hen gouzout a ra da servijer en deus manket, met deuet on hiziv, an hini kentañ eus holl diegezh Jozef o tiskenn war-arbenn d’an aotrou roue !"
Abishaï, fils de Cerouya, prit alors la parole : « Serait-ce là un motif pour ne pas mettre à mort Shiméï, lui qui a maudit le messie du Seigneur ? » 2S 19, 22 : Hag e respontas Abisai, mab Sarvia, o lavarout : "En askont da se ne vo ket lakaet d’ar marv Semei, eñ hag a villigas olevad an Aotrou ?"
Mais David lui répliqua : « Que me voulez-vous, les fils de Cerouya, en vous faisant aujourd’hui mes adversaires ? Aujourd’hui, on mettrait quelqu’un à mort ? En effet, ne suis-je pas certain d’être aujourd’hui roi sur Israël ? » 2S 19, 23 : Hag e lavaras David : "Petra am eus ganeoc’h, mibien Sarvia, pa-z oc’h evidon hiziv un eneber ? Hiziv e lakfed d’ar marv un den a Israel ? Daoust ha n’ouzon ket ez eo hiziv ez on roue war Israel ?"
Et le roi dit à Shiméï : « Tu ne mourras pas. » Le roi lui en fit le serment. 2S 19, 24 : Hag e lavaras ar roue da Semei : "Ne varvi ket". Hag e touas ar roue se dezhañ.
Mefibosheth, fils de Saül, descendit à la rencontre du roi. Il n’avait pris aucun soin de ses pieds, ni de sa barbe, ni lavé ses vêtements, depuis le jour où le roi était parti jusqu’à ce jour où il revenait en paix. 2S 19, 25 : Meribbaal, mab Saoul, a ziskennas ivez war-arbenn d’ar roue. N’en devoa ket graet na war-dro e dreid na war-dro e varv ; e zilhad n’en devoa ket kannet abaoe an deiz ma oa aet kuit ar roue ken na oa addeuet e peoc’h.
Or, comme il arrivait de Jérusalem pour rencontrer le roi, celui-ci lui demanda : « Pourquoi n’es-tu pas venu avec moi, Mefibosheth ? » 2S 19, 26 : Ha pan erruas eus Jeruzalem war-arbenn d’ar roue, e lavaras ar roue dezhañ : "Perak ne oas ket deuet ganin, Meribbaal ?"
Il répondit : « Mon seigneur le roi, c’est que mon serviteur Ciba m’a trompé ! En effet, je m’étais dit : “Je vais seller mon ânesse et la monter pour m’en aller avec le roi” – puisque ton serviteur est boiteux. 2S 19, 27 : Hag e lavaras : "Aotrou roue, va servijer en devoa va zouellet ; lavarout a rae da servijer : Ez an da sterniañ din un azen hag ez in warnañ da gaout ar roue, peogwir ez eo kamm da servijer.
Ciba a bien calomnié ton serviteur auprès de mon seigneur le roi ! Mais mon seigneur le roi est comme un ange de Dieu : alors, agis comme bon te semble. 2S 19, 28 : Droukkomzet e oa bet eus da servijer d’an aotrou roue, met an aotrou roue a zo evel un ael Doue ; hag e ri ar pezh a vo mat ouzh da zaoulagad.
Pour mon seigneur le roi, en effet, la maison de mon père ne comptait que des hommes qui méritaient la mort, et pourtant tu as admis ton serviteur parmi ceux qui mangent à ta table. Ai-je encore un droit ? Que puis-je encore réclamer au roi ? » 2S 19, 29 : Ne oa holl diegezh va zad nemet tud dellezek a varv a-berzh an aotrou roue, ha te az poa lakaet da servijer gant ar re a zebre ouzh da daol. Hag em bije c’hoazh un droed bennak da huchal davet ar roue ?"
Le roi lui dit : « Pourquoi continuer à te répandre en paroles ? Je le déclare : Toi et Ciba, vous vous partagerez les terres. » 2S 19, 30 : Hag e lavaras dezhañ ar roue : "Perak adlavarout da istor ? Lavaret em eus : Te ha Siba a lodenno an douaroù !"
Mefibosheth dit alors au roi : « Qu’il prenne même le tout, du moment que mon seigneur le roi rentre chez lui en paix ! » 2S 19, 31 : Hag e lavaras Meribbaal d’ar roue "Nag e kemerfe kement tra ! Peogwir ez eo deuet an aotrou roue e peoc’h d’ar gêr !"
Barzillaï le Galaadite était descendu de Roguelim. Il devait passer le Jourdain avec le roi, pour ensuite prendre congé de lui près du Jourdain. 2S 19, 32 : Ha Barzellai, eus Galaad, a oa diskennet eus Rogelim evit tremen ar Jordan gant ar roue hag e gas dre ar Jordan.
Or, Barzillaï était très vieux : il avait quatre-vingts ans. C’est lui qui avait pourvu à l’entretien du roi lors de son séjour à Mahanaïm : c’était un personnage important. 2S 19, 33 : Barzellai a oa kozh-meurbet, oadet a bevar-ugent vloaz. Roet en devoa bet pourvezioù d’ar roue pa oa o chom e Mahanaim, rak un aotrou pinvidik-tre e oa.
Le roi dit à Barzillaï : « Continue avec moi ! À Jérusalem, quand tu seras près de moi, j’assurerai ton entretien. » 2S 19, 34 : Hag e lavaras ar roue da Varzellai : "Te, tremen ganin, hag e roin pourvezioù dit du-mañ e Jeruzalem".
Barzillaï dit au roi : « Combien d’années me reste-t-il à vivre, pour que je monte avec le roi à Jérusalem ? 2S 19, 35 : Hag e lavaras Barzellai d’ar roue : "Pet bloavezh buhez am eus, din da bignat gant ar roue da Jeruzalem ?
J’ai aujourd’hui quatre-vingts ans. Est-ce que je peux discerner entre le bon et le mauvais ? Ton serviteur peut-il apprécier ce qu’il mange et ce qu’il boit ? entendre encore la voix des chanteurs et des chanteuses ? Pourquoi ton serviteur devrait-il encore être une charge pour mon seigneur le roi ? 2S 19, 36 : Un den a bevar-ugent vloaz ez on hiziv ; hag anavezout a ran etre mat ha fall ? Ha tañva a ra da servijer ar pezh a zebr hag a ev ? Ha klevout a ran c’hoazh mouezh ar ganerien hag ar c’hanerezed ? Perak e vefe da servijer c’hoazh ur samm evit an aotrou roue ?
C’est à peine si ton serviteur pourrait passer le Jourdain avec le roi ! Alors pourquoi le roi m’accorderait-il une telle récompense ? 2S 19, 37 : Un tammig e tremeno da servijer ar Jordan gant ar roue ; met perak e rofe din ar roue ar gopr-se ?
Permets que ton serviteur s’en retourne et que je meure dans ma ville, près de la tombe de mon père et de ma mère. Mais voici ton serviteur Kimham : c’est lui qui passera avec mon seigneur le roi. Fais donc pour lui ce qui est bon à tes yeux ! » 2S 19, 38 : Distreiñ a ray da servijer d’ar gêr e-kichen bez e dad hag e vamm. Met setu da servijer Kamaam, ra dremeno gant ar roue, va aotrou a ray dezhañ ar pezh a vo mat ouzh e zaoulagad".
Le roi dit : « Kimham passera avec moi, et moi, je ferai pour lui ce qui est bon à tes yeux. Quoi que tu choisisses, je le ferai pour toi. » 2S 19, 39 : Hag e lavaras ar roue : "Ganin e tremeno Kamaam, ha me a ray evitañ ar pezh a vo mat ouzh da zaoulagad, ha kement a c’houlenni diganin a rin evidout".
Quand tout le peuple, ainsi que le roi, allait passer le Jourdain, le roi embrassa et bénit Barzillaï qui s’en retourna chez lui. 2S 19, 40 : Hag e tremenas an holl dud ar Jordan, hag ar roue a dremenas ; hag e pokas ar roue da Varzellai, hag hen bennigas ; hag e tistroas hemañ d’ar gêr.
Le roi continua vers Guilgal, accompagné de Kimham. Tout le peuple de Juda, ainsi que la moitié du peuple d’Israël, avaient fait passer au roi le Jourdain. 2S 19, 41 : Hag e tremenas ar roue da C’hilgal, ha Kamaam a dremenas gantañ. Holl bobl Youda a dremenas gant ar roue, hag ivez un hanter eus pobl Israel.
Alors tous les hommes d’Israël, venant auprès du roi, lui dirent : « Pourquoi donc nos frères, ceux de Juda, t’ont-ils accaparé pour faire passer le Jourdain au roi et à sa maison, alors que tous les hommes de David étaient avec lui ? » 2S 19, 42 : Ha setu holl dud Israel o tont da gaout ar roue ha da lavarout d’ar roue : "Perak o deus da laeret hor breudeur, tud Youda ? Ha perak o deus graet tremen ar Jordan d’ar roue ha d’e diegezh, ha da holl soudarded David gantañ ?"
Tous les hommes de Juda répliquèrent aux hommes d’Israël : « C’est que le roi est plus proche de nous. Pourquoi vous irriter de cela ? Avons-nous mangé quelque chose aux dépens du roi ? Nous a-t-il fait des cadeaux ? » 2S 19, 43 : Hag e respontas holl dud Youda da dud Israel : "Kar-tost eo ar roue deomp ! Perak e kounnarit evit an dra-se ? Ha debret hon eus diwar ar roue ? Ha douget ’zo bet profoù deomp ?"
Israël répondit à Juda : « J’ai dix fois des droits sur le roi, si bien que, même pour David, je suis plus que toi. Pourquoi m’as-tu méprisé ? N’ai-je pas été le premier à demander que revienne mon roi ? » Mais la parole des hommes de Juda l’emporta sur celle des hommes d’Israël. 2S 19, 44 : Hag e respontas tud Israel da dud Youda o lavarout : "Dek perzh am eus gant ar roue, ha zoken en David ez on muioc’h egedout ! Perak am disprizez ? Hag-eñ n’eo ket bet va c’homz an hini gentañ evit lakaat da addont ar roue ?" Hag e voe rustoc’h komzoù tud Youda eget komzoù tud Israel.
