Livre de l’Exode - Chapitre 9
Chapitre : 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 | 32 | 33 | 34 | 35 | 36 | 37 | 38 | 39 | 40
Chapitre 9
Le Seigneur dit à Moïse : « Va trouver Pharaon et dis-lui : Ainsi parle le Seigneur, le Dieu des Hébreux : Laisse partir mon peuple afin qu’il me serve. Ex 9, 1 : Hag e lavaras an Aotrou da Voizez : "Kae da gaout Faraon ha lavar dezhañ : Evel-hen e komz an Aotrou, Doue an Hebreed : Lez da vont va fobl d’am servijañ.
Si tu refuses de les laisser partir, si tu les retiens plus longtemps, Ex 9, 2 : Ma tinac’hez o lezel, ha ma adkrogez enno,
voici que la main du Seigneur s’abattra sur tes troupeaux qui sont dans les champs, sur les chevaux, les ânes, les chameaux, sur le gros et le petit bétail : ils seront frappés d’une terrible peste ! Ex 9, 3 : e vo dorn an Aotrou war da chatal a zo er maezioù, war ar c’hezeg, war an ezen, war ar c’hañvaled, war ar saout ha war an deñved : ur vosenn grevus-meurbet.
Le Seigneur fera la distinction entre les troupeaux d’Israël et les troupeaux des Égyptiens ; pas une seule bête appartenant aux fils d’Israël ne périra. » Ex 9, 4 : Hag un disparti a raio an Aotrou etre chatal Israel ha chatal an Egipt, ha ne varvo, a gement a zo da vugale Israel, netra".
Le Seigneur fixa le moment en disant : « Demain, le Seigneur accomplira cela dans le pays. » Ex 9, 5 : Hag e lakaas an Aotrou un deiziad, o lavarout : "Warc’hoazh e raio an Aotrou an dra-se er vro".
Le lendemain, le Seigneur mit sa parole à exécution : tous les troupeaux des Égyptiens périrent ; mais, dans les troupeaux des fils d’Israël, pas une bête ne périt. Ex 9, 6 : Hag e reas an Aotrou an dra-se antronoz, hag e varvas holl chatal an Egipt, hag eus chatal bugale Israel ne varvas hini.
Pharaon s’informa, et voici : pas une seule bête des troupeaux d’Israël n’avait péri. Mais Pharaon s’entêta et il ne laissa pas le peuple partir. Ex 9, 7 : Hag un enklask a reas Faraon, ha setu ne oa marvet, eus chatal Israel, hini ebet. Hag e kaletaas kalon Faraon, ha ne lezas ket da vont ar bobl.
Le Seigneur dit à Moïse et Aaron : « Prenez deux pleines poignées de suie de fourneau, et que Moïse la lance en l’air, sous les yeux de Pharaon. Ex 9, 8 : Hag e lavaras an Aotrou da Voizez ha da Aaron : "Kemerit bozadoù huzil-forn, hag o strinkañ a raio Moizez etrezek an neñv dirak Faraon.
Elle deviendra une fine poussière qui retombera sur tout le pays d’Égypte et provoquera, chez les gens et les bêtes, des ulcères bourgeonnant en pustules. » Ex 9, 9 : Hag e vo ur boultrenn war holl vro Egipt : bez’ e vo war an dud ha war al loened gorioù o tiflukañ e goulioù, war holl vro Egipt".
Ils prirent de la suie de fourneau et vinrent se tenir devant Pharaon ; Moïse la lança en l’air : hommes et bêtes furent couverts d’ulcères bourgeonnant en pustules. Ex 9, 10 : Hag e kemerjont huzil-forn, hag en em zalc’hjont dirak Faraon, hag he strinkañ a reas Moizez d’an nec’h, hag e voe gorioù, a ziflukas e goulioù war an dud ha war al loened.
Les magiciens ne purent se tenir devant Moïse à cause des ulcères : en effet, ils en étaient couverts comme tous les Égyptiens. Ex 9, 11 : Ha n’hellas ket an achantourien derc’hel dirak Moizez gant ar gorioù, rak bez’ e oa gorioù war an achantourien ha dre-holl vro Egipt.
Le Seigneur fit en sorte que Pharaon s’obstine ; et celui-ci n’écouta pas Moïse et Aaron, ainsi que l’avait annoncé le Seigneur. Ex 9, 12 : Hag e kaletaas an Aotrou kalon Faraon, ha ne selaouas ket outo, evel m’en devoa lavaret an Aotrou da Voizez.
Le Seigneur dit à Moïse : « Lève-toi de bon matin, et tu te posteras devant Pharaon. Tu lui diras : Ainsi parle le Seigneur, le Dieu des Hébreux : “Laisse partir mon peuple, afin qu’il me serve.” Ex 9, 13 : Hag e lavaras an Aotrou da Voizez : "Sav abred diouzh ar beure, hag en em zalc’h dirak Faraon, hag e lavari dezhañ : "Evel-hen e komz an Aotrou, Doue an Hebreed : Lez da vont va fobl d’am servijañ,
Car cette fois-ci, je vais envoyer tous mes fléaux contre ta personne, contre tes serviteurs et contre ton peuple, afin que tu reconnaisses que, sur toute la terre, nul n’est comme moi. Ex 9, 14 : rak ar wech-mañ e kasan an holl reuzioù war da galon, war da servijerien ha war da bobl, evit ma ouezi n’eus ket eveldon war an douar a-bezh.
Si, dès l’abord, j’avais laissé aller ma main et t’avais frappé de la peste, toi et ton peuple, tu aurais été effacé de la terre. Ex 9, 15 : Rak bremañ e kasan va dorn hag e skoan warnout ha war da bobl, gant ar vosenn, hag e vi rasket diwar an douar.
Cependant, je t’ai laissé subsister, et voici pourquoi : c’est afin que tu voies ma force et qu’on proclame mon nom par toute la terre. Ex 9, 16 : Koulskoude, abalamour da gement-mañ az lezin ez sav, dit da welout va nerzh, hag evit ma vo brudet va anv war an douar a-bezh.
Tu le prends de haut avec mon peuple en t’opposant à son départ ! Ex 9, 17 : C’hoazh emaout oc’h herzel ouzh va fobl, e-lec’h he lezel da vont.
Eh bien, moi, demain, à pareille heure, je ferai tomber une grêle d’une extrême violence, comme il n’y en a jamais eu en Égypte depuis le jour de sa fondation jusqu’à présent. Ex 9, 18 : Mont a ran da c’hlaviañ, d’ar c’houlz-mañ, warc’hoazh, grizilh pounner-meurbet, evel n’eus ket bet kement-all en Egipt abaoe an deiz m’eo bet diazezet betek bremañ.
Maintenant, envoie donc mettre à l’abri tes troupeaux, ainsi que tout ce qui t’appartient dans les champs. Tout homme et toute bête qui se trouveront dans les champs et n’auront pas regagné les maisons, tous, quand la grêle s’abattra, périront. » Ex 9, 19 : Ha bremañ, kas tud da reiñ bod d’az chatal, ha da gement ac’h eus war ar maez, kement den ha kement loen en em gav er parkeier. Ma ne vezont ket serret er c’hraou, e tiskenno warno ar grizilh hag e varvint".
Parmi les serviteurs de Pharaon, celui qui craignit la parole du Seigneur mit à l’abri serviteurs et troupeaux. Ex 9, 20 : Ar re o toujañ komzoù an Aotrou e-touez servijerien Faraon a reas tec’hel e servijerien hag e chatal d’ar c’hrevier.
Mais celui qui ne prit pas à cœur la parole du Seigneur laissa dans les champs serviteurs et troupeaux. Ex 9, 21 : Hag an hini na rae ket van ouzh komz an Aotrou a lezas e servijerien hag e chatal war ar maez.
Le Seigneur dit à Moïse : « Étends la main vers le ciel, et qu’il y ait de la grêle partout en Égypte, sur les hommes et sur les bêtes, et sur l’herbe des champs dans ce pays d’Égypte. » Ex 9, 22 : Hag e lavaras an Aotrou da Voizez : "Astenn da zorn war-zu an neñv, hag e vo grizilh war holl vro Egipt, war an dud, war ar chatal ha war c’heot ar maezioù, e bro Egipt".
Moïse étendit son bâton vers le ciel, et le Seigneur déchaîna tonnerre et grêle. La foudre tomba sur terre, et le Seigneur fit pleuvoir la grêle sur le pays d’Égypte. Ex 9, 23 : Hag ec’h astennas Moizez e vazh etrezek an neñv, hag an Aotrou a roas kurun ha grizilh, hag e valeas an tan war an douar, hag e c’hlavias an Aotrou grizilh war vro Egipt.
Il y eut grêle et foudre mêlée à la grêle. Ce fut d’une violence extrême : jamais il n’y eut rien de tel dans le pays d’Égypte depuis qu’il est une nation. Ex 9, 24 : Hag e vo grizilh ha tan e-mesk ar grizilh a oa pounner-meurbet, meurbet. Ne oa ket bet kement-all war holl vro Egipt abaoe ma oa ur bobl.
Partout en Égypte, la grêle frappa tout ce qui était dans les champs, depuis l’homme jusqu’au bétail ; la grêle frappa toute l’herbe des champs et brisa tout arbre dans les champs. Ex 9, 25 : Hag e skoas ar grizilh dre-holl e bro Egipt war holl bezh a oa er maezioù, adalek an dud betek ar chatal, war holl c’heot ar maezioù e skoas ar grizilh, hag holl wez ar maezioù a voe drailhet.
Au seul pays de Goshèn, là où résidaient les fils d’Israël, il n’y eut pas de grêle. Ex 9, 26 : Met ne voe ket a c’hrizilh e bro C’hosen, a oa enni bugale Israel,.
Pharaon fit appeler Moïse et Aaron, et leur dit : « Cette fois-ci, je reconnais mon péché. C’est le Seigneur qui est le juste ; moi et mon peuple, nous sommes les coupables. Ex 9, 27 : Hag e reas Faraon gervel Moizez hag Aaron, hag e lavaras dezho : "Pec’het em eus ar wech-mañ. An Aotrou a zo reizh, ha me, ha va fobl, fallakr.
Priez le Seigneur ! Assez de tonnerre et de grêle ! Je vais vous laisser partir : ne restez pas plus longtemps sur place. » Ex 9, 28 : Pedit an Aotrou ; re a zo bet a gurun hag a c’hrizilh. Hag ho lezel a rin da vont, ha ne gendalc’hot ket da c’hortoz".
Moïse lui dit : « Dès que je serai sorti de la ville, je tendrai les mains vers le Seigneur : le tonnerre cessera, la grêle ne tombera plus, afin que tu reconnaisses que le pays appartient au Seigneur. Ex 9, 29 : Hag e lavaras dezhañ Moizez : "Pa guitain kêr, ec’h astennin va daouarn etrezek an Aotrou : ar c’hurun a baouezo, hag a c’hrizilh ne vo ken, evit ma ouezi ez eo d’an Aotrou an douar.
Et pourtant, toi et tes serviteurs, je le sais, vous ne craindrez pas encore le Seigneur Dieu. » Ex 9, 30 : Ha te, ha da servijerien, gouzout a ran n’ho po ket c’hoazh aon rak an Aotrou Doue".
Le lin et l’orge avaient été saccagés, car l’orge était en épis, et le lin en fleurs. Ex 9, 31 : Al lin hag an heiz a oa bet skoet ; hag al lin a gorzenne, an heiz a dañvouezenne.
Le blé ainsi que l’épeautre avaient été épargnés, car ils sont tardifs. Ex 9, 32 : Met ar gwinizh hag an ed ne oant ket bet skoet, rak diwezhatoc’h e oant.
Moïse quitta Pharaon et sortit de la ville ; il tendit les mains vers le Seigneur : le tonnerre et la grêle cessèrent, et la pluie s’arrêta de tomber sur la terre. Ex 9, 33 : Hag e kuitaas Moizez ti Faraon, eus kêr, hag ec’h astennas e zaouarn etrezek an Aotrou, hag e paouezas kurun ha grizilh, ha glav a-bil ne voe ken war ar vro.
Pharaon, voyant que la pluie, la grêle et le tonnerre avaient cessé, persévéra dans son péché ; lui et ses serviteurs s’entêtèrent. Ex 9, 34 : Hag e welas Faraon e oa paouezet glav, grizilh ha kurun, hag e kendalc’has da bec’hiñ hag e kaletaas e galon-eñ hag hini e servijerien.
Pharaon s’obstina : il ne laissa pas partir les fils d’Israël, ainsi que le Seigneur l’avait annoncé par l’intermédiaire de Moïse. Ex 9, 35 : Hag e kaletaas kalon Faraon, ha ne lezas ket da vont bugale Israel, evel m’en devoa lavaret an Aotrou dre Voizez.
💡 Informations supplémentaires
🌐 À-propos de la traduction en breton
La traduction du Livre de l’Exode en breton proposée par Bibl.bzh est basée sur le travail mené par les prêtres Pêr ar Gall et Job Lec'hvien, travail qu'ils ont édité sous la forme de cinq livres aux éditions An tour Tan en 1981. Il s'agit d'une traduction littérale de la source hébraïque appelée la Massorah, qui date de trois siècles après Jésus-Christ. Job Lec’hvien à la fin de sa vie (à partir de 2012 jusqu'en 2014) a revu tous les textes pour réduire la rigidité des traductions littérales depuis l'hébreu et afin de les améliorer pour la liturgie. Une version complète de la Bible a été éditée avec cette traduction par les éditions Penkermin en 2018. Cette traduction d'origine a été révisée et éditée par différents chrétiens bretons pour Bibl.bzh en 2025.
La traduction de la Bible en breton que nous vous présentons sur Bibl.bzh est le fruit d’un travail de plusieurs décennies par différents prêtres brittophones (voir la liste sur notre Foire aux questions), relue et corrigée par le comité « Bodad Santel » et encore améliorée pour Bibl.bzh par différents chrétiens bretons.
