Skip to content
Degemer » Bibl e brezhoneg » Testamant kozh » Eil levr ar Vakabeed » Pennad 5

Eil levr ar Vakabeed - Pennad 5

Levr : Eil levr ar Vakabeed
Pennad : 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15

Pennad 5



Vers cette époque, Antiocos se mit à préparer sa deuxième expédition contre l’Égypte. 2M 5, 1 : E-tro ar mare-se e prientas Antiokos e eil arsailh a-enep an Egipt.

Or, il arriva que dans la ville de Jérusalem tout entière, pendant près de quarante jours, apparurent des cavaliers courant dans les airs, vêtus de robes brodées d’or, des troupes armées disposées en cohorte, 2M 5, 2 : Hag e c’hoarvezas, dre ar Gêr a-bezh e-pad tost da zaou-ugent devezh, ma voe gwelet o redek dre an aer, marc’hegerien o tougen dilhad alaouret, ha goaferien a-strolladoù, harnezet, hag e-giz kohortennoù,

des glaives dégainés, des escadrons de cavalerie en ordre de bataille, des attaques et des charges lancées de part et d’autre, des mouvements de boucliers, des forêts de piques, des projectiles volants, un éclat fulgurant d’armures d’or et des cuirasses en tout genre. 2M 5, 3 : skouadronoù marc’hegerien a-renkadoù, argadoù hag arsailhoù a bep eil tu, skoedoù hejet-dihejet, ha goafioù diniver, ha klezeier dic’houinet ha daredoù o nijal, lufr an harnezioù aour hag an hobregonoù a bep seurt.

Aussi, tous priaient pour que cette apparition soit de bon augure. 2M 5, 4 : Ha gant-se e pede an holl evit ma vefe en sell ar weledigezh-se d’ar mad.

Comme une fausse rumeur avait répandu la nouvelle de la mort d’Antiocos, Jason prit avec lui pas moins d’un millier d’hommes et dirigea à l’improviste une attaque contre la ville. Ceux qui étaient sur le rempart furent repoussés, et la ville fut bientôt prise. Ménélas se réfugia alors dans l’acropole. 2M 5, 5 : Evel ma oa deuet ar vrud faos en devoa kollet Antiokos e vuhez, e kemeras Jason d’an nebeutañ ur miliad a dud gantañ evit kas da benn a-daol-trumm un argad enep ar Gêr ; ar re a oa war ar voger a oa bet dizarbennet hag ar Gêr tapet a-benn ar fin, hag en em repuas Menelas er C’hastell-kreñv.

Jason se livra sans pitié au massacre de ses propres concitoyens, oubliant qu’une victoire sur des frères de race est la plus grande des défaites. Il se comportait comme si ses trophées étaient remportés sur des ennemis, non sur des compatriotes. 2M 5, 6 : Ha Jason a reas ul lazhadeg didruez eus e genvroiz, hep soñjal e oa an trec’h war dud e ouenn ar gwashañ droukverz, met o krediñ gounid gloar war enebourien ha nann war genvroiz.

En fait, il ne réussit pas à s’emparer du pouvoir, il finit même par se couvrir de honte à cause de ses machinations, si bien qu’il gagna de nouveau en fugitif le pays des Ammonites. 2M 5, 7 : Met ne c’hellas ket koulskoude tapout ar galloud, ha diouzh un tu all, o vezañ en em c’holoet a vezh gant e gavailh, 'benn an diwezh, ez eas adarre da glask repu da Vro an Amoniz.

En définitive, il subit un misérable retournement des choses : enfermé d’abord chez Arétas, prince des Arabes, il s’enfuit de ville en ville et, pourchassé par tous, détesté parce qu’il rejetait les lois, abhorré comme le bourreau de sa patrie et de ses concitoyens, il alla échouer en Égypte. 2M 5, 8 : Un termen a voe lakaet d’e vuhez fallakr : toullbac’het gant Aretas, roue an Arabed, hag o tec’hout da c’houde, eus an eil kêr d’eben, argaset gant an holl, kasaet evel torrer-lezennoù, argarzhet evel bourev e vammvro hag e genvroiz, ec’h en em gavas evel peñseet en Egipt

Lui, qui avait banni tant d’hommes de leur patrie, périt sur une terre étrangère, après s’être rendu auprès des Lacédémoniens, dans l’espoir d’y trouver un refuge en raison de leur parenté avec son peuple. 2M 5, 9 : hag eñ hag en devoa harluet kalz eus o mammvro, a varvas en estrenvro, rak aet e oa davet al Lakedemoniz gant ar spi da gaout repu eno, en askont d’ar ouenn heñvel.

Lui qui avait privé tant de gens de sépulture, nul ne le pleura ; il n’eut aucune espèce de funérailles ni aucune place dans le tombeau de ses pères. 2M 5, 10 : Eñ hag en devoa taolet kement a dud war an douar hep lakaat o beziañ, ne voe ket gouelet evitañ ha n’en devoe perzh ebet en obidoù e nep doare ha ne voe ket sebeliet e bez e dud.

Lorsque ces faits parvinrent à la connaissance du roi, celui-ci en conclut que la Judée s’était révoltée. Il quitta donc l’Égypte, furieux comme une bête sauvage, et s’empara de la ville à la pointe de la lance. 2M 5, 11 : Pa zeuas ar roue da c’houzout kement-se e soñjas gantañ edo Judea o treiñ kein dezhañ. Hag eñ kuit eus an Egipt, fuloret evel ul loen gouez hag e tapas ar Gêr dre an armoù.

Il ordonna aux soldats d’abattre sans pitié ceux qui leur tomberaient entre les mains et d’égorger ceux qui se réfugieraient dans les maisons. 2M 5, 12 : Hag e roas urzh d’ar soudarded da ziskar hep truez ebet ar re a gavfent war o hent, ha lazhañ ar re a bignfe war lein an tiez.

On extermina jeunes et vieux, on massacra femmes et enfants, on égorgea jeunes filles et tout-petits. 2M 5, 13 : Ur voserezh tud yaouank ha tud kozh, al lazhadeg paotred en oad, merc’hed ha bugale, ur vuntradeg gwerc’hezed ha magadelloù.

Il y eut quatre-vingt mille victimes en ces trois jours : quarante mille tombèrent sous les coups, et autant furent vendus comme esclaves. 2M 5, 14 : Pevar-ugent mil a dud a voe rasket en ur ober tri devezh : daou-ugent mil a gouezhas er veskadeg ha kement-all a voe gwerzhet evel sklaved.

Non content de cela, Antiocos eut l’audace de pénétrer dans le Temple le plus saint de toute la terre, sous la conduite de ce Ménélas qui en était venu à trahir et les lois et la patrie. 2M 5, 15 : Hogen ne oa ket a-walc’h kement-se dezhañ hag e kredas mont en Templ, ar santelañ holl eus an douar a-bezh, ambrouget gant Menelas, treitour e-keñver al lezennoù hag ar vro.

De ses mains infâmes, il s’empara des objets sacrés. Et les dons que d’autres rois avaient déposés pour l’enrichissement, la gloire et la dignité du Lieu saint, il les déroba de ses mains profanes. 2M 5, 16 : Gant e zaouarn dic’hlan e kemeras an traoù sakr, hag ar pezh o devoa rouaned all lakaet eno evit kreskidigezh, gloar hag enor al Lec’h-se a skrapas gant e zaouarn disakr.

Enflé d’orgueil, Antiocos ne voyait pas que le Maître suprême était un moment irrité à cause des péchés des habitants de la ville, et que c’est pour cela qu’il détachait ses regards du Lieu saint. 2M 5, 17 : Fougeal a rae Antiokos en e galon, hep gwelout e oa aet droug en Aotrou evit ur pennadig-amzer, en abeg da bec’hedoù tud-kêr hag e oa en askont da se e hañvale chom diseblant e-keñver al Lec’h santel.

Car si les habitants de la ville n’avaient pas été plongés dans une multitude de péchés, Antiocos lui aussi aurait été flagellé dès son arrivée et ainsi détourné de sa témérité, tout comme cet Héliodore qui avait été envoyé par le roi Séleucos pour inspecter la salle du trésor. 2M 5, 18 : Mar ne vijent ket bet kablus eus un niver bras a bec’hedoù, eñ ivez, evel Heliodoros hag a oa bet kaset gant ar roue Seleukos da ensellout an teñzor, a vije bet kerkent ha degouezhet eno, skourjezet ha distroet diouzh e vennad re hardizh.

Pourtant, ce n’est pas à cause du Lieu saint que le Seigneur a choisi le peuple, c’est à cause du peuple qu’il a choisi le Lieu saint. 2M 5, 19 : Hogen an Aotrou Doue n’en deus ket dibabet ar bobl evit al Lec’h met al Lec’h evit ar bobl.

C’est pourquoi le Lieu saint lui-même, après avoir été associé aux malheurs du peuple, eut ensuite part avec lui à son rétablissement. Lui qui avait été délaissé au temps de la colère du Tout-Puissant, il fut à nouveau restauré dans toute sa gloire, lors de la réconciliation avec le Maître suprême. 2M 5, 20 : Rak-se, al lec’h e-unan, goude bezañ bet e lod e gwalloù ar bobl, en devoe e lod goude-se en o madoù, ha goude bezañ bet dilezet en abeg da vuanegezh an Hollc’halloudeg, ez eo bet adsavet adarre gant e holl glod, pa 'z eo en em adunvanet an Aotrou Doue gant e bobl.

Antiocos, après avoir enlevé au Temple dix-huit cents talents, s’empressa de regagner Antioche. Dans son arrogance, il s’imaginait rendre la terre navigable et la mer praticable à la marche, tellement son cœur était enflé d’orgueil. 2M 5, 21 : Antiokos eta, o kas gantañ triwec’h kant talant eus an Templ, a hastas mont en-dro da Antiokeia, o soñjal en e galon leun a rogoni e c’hellje merdeiñ war an douar kalet ha kerzhout war ar mor.

Mais il laissa des gouverneurs chargés de faire du mal à la nation : Philippe à Jérusalem, phrygien de race, mais de caractère encore plus barbare que celui qui l’avait établi, 2M 5, 22 : Lezel a reas avat kargidi war e lerc’h da ober droug d’ar bobl ; e Jeruzalem, Filip ; genidik eus a Frigia, krisoc’h e galon eget an hini en devoa roet e garg dezhañ ;

et Andronicos au Garizim. En plus de ceux-ci, il laissa Ménélas, qui surpassait tous les autres en méchanceté envers ses concitoyens. Nourrissant à l’égard des citoyens de Judée une profonde hostilité, 2M 5, 23 : war Venez Garizim, Andronikos, hag en tu-hont d’ar re-se Menelas, hag en em save gant muioc’h a fallagriezh eget ar re all, a-us d’e genvroiz, o vezañ ma oa leun e galon a gasoni ouzh ar Yuzevien.

le roi envoya Apollonios le Mysarque, à la tête d’une armée de vingt-deux mille hommes, avec l’ordre d’égorger tous ceux qui étaient dans la force de l’âge et de vendre les femmes et les jeunes enfants. 2M 5, 24 : Ar roue a gasas an torfedour meur Apolonios e penn un arme a zaou vil den war-n-ugent, en ur c’hourc’hemenn dezhañ lazhañ an dud e barr an oad ha gwerzhañ ar merc’hed hag ar vugale.

Arrivé à Jérusalem et jouant le personnage pacifique, Apollonios attendit le saint jour du sabbat. Alors, profitant du repos des Juifs, il commanda à ses hommes d’organiser une parade militaire. 2M 5, 25 : Degouezhet e Jeruzalem, e reas an neuz da glask ar peoc’h, hag e chomas sioul betek deiz santel ar Sabad, ha neuze p’edo ar Yuzevien o vakiñ ar gouel, e reas d’e soudarded kemer o armoù,

Tous ceux qui étaient sortis pour voir le défilé, il les fit massacrer ; puis, parcourant la ville avec ses soldats en armes, il abattit une foule considérable de gens. 2M 5, 26 : hag an holl re a oa deuet er-maez evit arvestiñ ouzh an traoù a lazhadegas, hag o redek dre ar Gêr gant e soudarded armet, e tiskaras ur bobl diniver a dud.

Or Judas, appelé aussi Maccabée, s’étant retiré dans les montagnes avec une dizaine de compagnons, vivait avec eux à la manière des bêtes sauvages ; ils ne mangeaient que des herbes pour ne pas contracter la moindre souillure. 2M 5, 27 : Judas avat, Makabe, gant un dek all bennak, a oa en em dennet d’ar gouelec’h, hag a veve gant e gumpagnuned evel loened gouez er menezioù, o tebriñ evel boued nemet louzeier, evit chom hep pakañ dic’hlanded.