Levr Judit - Pennad 8
Pennad 8
En ces jours-là, Judith apprit ce qui s'était passé. Elle était fille de Merari, fils d'Ox, fils de Joseph, fils d'Oziel, fils d'Helkias, fils d'Ananias, fils de Gédéon, fils de Raphaïn, fils d'Akitob, fils d'Élie, fils de Khelkias, fils d'Éliab, fils de Nathanaël, fils de Salamiel, fils de Sarasadaï, fils d'Israël. Jdt 8, 1 : Hag e klevas se, en deizioù-se, Judit, merc’h Merari, mab Oks, mab Jozef, mab Oziel, mab Elkia, mab Anania, mab Gedeon, mab Rafain, mab Ac’hitob, mab Eliab, mab Natanael, mab Salamiel, mab Sourisadai, mab Simeon, mab Israel.
Judith avait pour mari Manassé, de la même tribu qu'elle et du même clan ; il mourut à l'époque de la moisson de l'orge. Jdt 8, 2 : Hag he gwaz Manase, eus he meuriad hag eus he c’herentiezh, a oa marvet da vare eost an heiz :
Il surveillait les moissonneurs dans les champs quand il fut frappé d'insolation. Il s'alita et mourut dans sa ville de Béthulie. On l'ensevelit avec ses pères dans le champ situé entre Dothaïn et Balamone. Jdt 8, 3 : eveshaat a rae ouzh ar re a liamme an drammoù er blaenenn, hag ar wrez a gouezhas war e benn, hag aet war e wele e varvas e Betulia, e gêr, hag e voe beziet gant e dadoù er park a zo etre Dotain ha Balamon.
Judith vécut chez elle dans le veuvage trois ans et quatre mois. Jdt 8, 4 : Hag e veve Judit en he zi, intañvez abaoe tri bloaz ha pevar miz.
Elle s'était fait une tente sur sa terrasse. Elle avait mis sur ses reins une toile à sac et elle portait des vêtements de veuve par-dessus. Jdt 8, 5 : Graet he devoa eviti un dinell war leur-doenn he zi, lakaet en-dro d’he dargreiz ur sac’h ha warni he dilhad intañvez.
Elle jeûnait tous les jours de son veuvage, excepté la veille et le jour du sabbat, la veille et le jour de la nouvelle lune, et les jours de fête et de réjouissance de la maison d'Israël. Jdt 8, 6 : Yunañ a rae holl deizioù hec’h intañvelezh, nemet derc’hent ar Sabadoù, derc’hent al loarioù-nevez, al loarioù-nevez, ar gouelioù ha deizioù a levenez tiegezh Israel.
Elle était belle et très séduisante. Manassé, son mari, lui avait laissé de l'or et de l'argent, des esclaves, garçons et filles, des troupeaux et des champs, dont elle gardait la disposition. Jdt 8, 7 : Kaer e oa he neuz ha koant-meurbet da welout, ha lezet en devoa dezhi Manase he gwaz aour hag arc’hant, ha mitizhien ha chatal ha parkeier, hag e veve diwarno.
Elle ne donnait prise à aucune critique, car elle craignait Dieu profondément. Jdt 8, 8 : Ha ne oa den evit brozennat diwar he fenn ur gomz fall, rak doujañ a rae Doue, kenañ.
Elle apprit donc que le peuple, découragé par la pénurie d'eau, avait adressé de dures critiques au chef de la ville. Elle apprit aussi tout ce qu'Ozias leur avait dit, comment il leur avait juré de livrer la ville aux Assyriens au bout de cinq jours. Jdt 8, 9 : Klevout a reas komzoù drouk ar bobl a-enep ar rener, dre ma oant digalonekaet dre ziouer a zour ; ha klevout a reas ivez Judit kement en devoa lavaret dezho Ozias, ha penaos en devoa touet dezho dereiñ ar gêr a-benn pemp deiz d’an Asiriz.
Alors, elle envoya sa suivante, celle qui était préposée à tous ses biens, inviter Ozias, Khabris et Kharmis, les anciens de la ville. Jdt 8, 10 : Hag e kasas he matezh a oa karget eus hec’h holl vadoù da c’hervel Kabrin ha Karmin, Henaourien he c’hêr.
Ils vinrent chez elle, et elle leur dit : " Écoutez-moi, chefs des habitants de Béthulie : elle n'est pas droite, la parole que vous avez prononcée aujourd'hui devant le peuple, non plus que ce serment prêté entre Dieu et vous, quand vous vous êtes engagés à livrer la ville à nos ennemis, si le Seigneur ne nous portait secours dans le délai fixé. Jdt 8, 11 : Hag e teujont daveti, hag e lavaras dezho : "Selaouit-me, pennrenerien annezidi Vetulia. Rak n’eo ket eeun ho prezeg, hoc’h eus lavaret dirak ar bobl en deiz-mañ, nag al ledoued hoc’h eus dalc’het ha lavaret etre Doue ha c’hwi, o tivizout dereiñ ar gêr d’hon enebourien, mar ne zeu ket e-keit-se an Aotrou d’hor skoazellañ.
Allons ! Qui donc êtes-vous pour mettre en ce jour Dieu à l'épreuve, et pour vous dresser au-dessus de lui parmi les fils des hommes ? Jdt 8, 12 : Ha bremañ, piv oc’h-c’hwi evit amprouiñ Doue en deiz hiziv hag en em lakaat a-us da Zoue e-touez mibien an dud ?
En réalité, vous qui scrutez les intentions du Seigneur souverain de l'univers, vous n'y comprendrez jamais rien ! Jdt 8, 13 : Ha bremañ, an Aotrou Hollc’halloudek eo a furchit, ha netra n’anavezot biskoazh !
La profondeur du cœur de l'homme, vous ne la découvrirez pas ; les raisonnements de son esprit, vous ne les saisirez pas. Comment donc pourrez-vous sonder le Dieu qui a fait tout cela, comprendre sa pensée et reconnaître son projet ? Non, frères, n'irritez pas le Seigneur notre Dieu ! Jdt 8, 14 : Rak donder kalon an den ne gavot ket ha poelladoù e spered ne veizot ket ; ha penaos en deus graet Doue kement-se holl, a c’hellfec’h furchal, hag e spered penaos hen anavezfec’h, hag e vennad penaos hen komprenfec’h ? Naren, breudeur, na gounnarit ket an Aotrou, hon Doue !
Car même s'il n'a pas l'intention de nous porter secours dans les cinq jours, il a le pouvoir, lui, de nous protéger aux jours qu'il voudra, comme de nous exterminer devant nos ennemis. Jdt 8, 15 : Rak mar ne fell ket dezhañ, er pemp devezh-mañ dont d’hor skoazellañ, Eñ en deus galloud da wareziñ en deizioù a garo, evel d’hon distrujañ dirak hon enebourien.
Vous donc, n'exigez pas de gages au sujet des volontés du Seigneur notre Dieu. Car il n'est pas comme un homme, Dieu, pour qu'on lui adresse des menaces ; il n'est pas comme un fils d'homme, pour qu'on le soumette à l'arbitrage. Jdt 8, 16 : Met c’hwi, na lakait ket endalc’hioù da vennadoù an Aotrou, hon Doue, rak Doue ne vez ket enket evel un den, na rediet evel ur mab-den.
C'est pourquoi, en attendant avec patience le salut qui vient de lui, invoquons-le à notre secours. Il écoutera notre voix, si cela lui plaît. Jdt 8, 17 : Setu perak, en ur c’hortoz silvidigezh digantañ, aspedomp-Eñ d’hor sikour, hag e selaouo hor mouezh mar plij dezhañ ;
En effet, il ne s'est pas trouvé dans notre génération, il n'y a aujourd'hui ni tribu, ni clan, ni bourg, ni ville qui se soient prosternés devant des dieux faits de main d'homme. Cela s'est produit autrefois Jdt 8, 18 : rak n’eus ket bet en hor rummadoù, ha n’eus ket en deiz hiziv na meuriad, na kerentiezh, na poblad, na kêr, en hon touez, oc’h azeuliñ doueoù graet gant an dorn, evel ma c’hoarvezas en deizioù a-ziagent.
et, pour cette raison, nos pères furent livrés à l'épée et à la razzia et ils subirent une lourde défaite devant nos ennemis. Jdt 8, 19 : En abeg da se, e voe bet deroet hon tadoù d’ar c’hleze ha d’ar breizhadeg, hag e voent diskaret en un dismantr bras, dirak hon enebourien.
Quant à nous, nous ne connaissons pas d'autre Dieu que lui. C'est pourquoi nous gardons l'espoir qu'il ne nous méprisera pas, non plus que ceux de notre race. Jdt 8, 20 : Ni avat, Doue all ebet n’hon eus anavezet estregetañ ; rak-se ec’h esperomp ne ray ket fae ouzhimp nag ouzh hor gouenn.
De plus, si nous nous laissons prendre, toute la Judée s'effondrera de même, le Lieu saint sera pillé et notre sang devra répondre de sa profanation. Jdt 8, 21 : Rak mar bezomp tapet, evel-se e vo tapet Judea a-bezh hag e vo preizhet hor santual hag e vo goulennet kont eus o disakradur digant hor gwad.
Le meurtre de nos frères, la captivité de notre terre et la dévastation de notre héritage retomberont sur nos têtes au milieu des nations où nous connaîtrons l'esclavage, et nous serons un scandale et une honte face à nos conquérants. Jdt 8, 22 : Lazhadeg hor breudeur, harlu ar vro ha gwastadur hon hêrezh, o distreiñ a ray war hor penn e-touez ar broadoù e-lec’h ma vezimp sklaved, hag e vezimp un droukskouer hag un dismegañs dirak hon aotrouien.
Notre esclavage n'aboutira pas à un retour en grâce, mais le Seigneur notre Dieu en fera notre déshonneur. Jdt 8, 23 : Rak n’hon heñcho ket hor sklavelezh da gavout e c’hras, met anezhi e ray an Aotrou hon Doue un dizenor.
Maintenant donc, frères, montrons à nos frères que leur vie est suspendue à la nôtre, et que le Lieu saint, la demeure de Dieu et l'autel dépendent de nous. Jdt 8, 24 : Ha bremañ, breudeur, diskouezomp d’hor breudeur emañ a-ispilh ouzhimp o buhez, hag al lec’h santel, an Templ hag an aoter fiziet ennomp.
Plus encore, rendons grâce au Seigneur notre Dieu, qui nous met à l'épreuve comme nos pères. Jdt 8, 25 : En arbenn da gement-se holl, trugarekaomp an Aotrou, hon Doue, a amprou ac’hanomp evel hon tadoù.
Rappelez-vous comment il agit avec Abraham, comment il mit Isaac à l'épreuve, et tout ce qui arriva à Jacob, en Mésopotamie de Syrie, lorsqu'il gardait le petit bétail de Laban, le frère de sa mère. Jdt 8, 26 : Ho pet soñj eus ar pezh a reas gant Abraham, penaos ec’h amprouas Izaag, hag ar pezh a c’hoarvezas gant Jakob, e Mezopotamia-Siria pa vesae deñved Laban, breur e vamm.
De même qu'il les fit passer par le feu de l'épreuve pour scruter leurs cœurs, le Seigneur ne cherche pas à nous punir. S'il flagelle ceux qui s'approchent de lui, c'est pour leur donner un avertissement. " Jdt 8, 27 : Rak evel n’en devoa ket o fulluc’het evit arnodiñ o c’halonoù, ni kennebeut n’en deus ket hor c’hastizet, met evit kenteliañ eo e skourjez an Aotrou ar re a dosta outañ".
Ozias dit à Judith : " Dans tout ce que tu as dit, tu as parlé avec un cœur perspicace et personne ne s'opposera à tes paroles. Jdt 8, 28 : Hag e lavaras dezhi Ozias : "Kement tra ac’h eus lavaret eo a galon vat ac’h eus e zistaget, ha n’eus den da vont a-enep da lavarioù.
En effet, ce n'est pas d'aujourd'hui que ta sagesse est manifeste. Depuis le début de ta vie, tout le peuple a pu connaître ton intelligence, les qualités foncières de ton cœur. Jdt 8, 29 : Rak n’eo ket a hiziv ez eo anat da furnez, met abaoe deroù da zeizioù ec’h anavez an holl bobl da skiant ha pegen mat eo stummet da galon.
Mais le peuple a eu si soif qu'il nous a contraints d'agir comme nous le leur avons dit et de nous engager par un serment, que nous ne transgresserons pas. Jdt 8, 30 : Met ar bobl a oa taget gant ar sec’hed hag o deus hor rediet da ober evel m’hon eus lavaret dezho, ha taolet warnomp ul ledoued na dreuztremenimp ket.
Maintenant, toi qui es une femme pieuse, supplie donc le Seigneur pour nous ; alors, il enverra la pluie pour remplir nos citernes et nous ne serons plus épuisés. " Jdt 8, 31 : Ha bremañ, ped evidomp, rak ur vaouez deol a zo ac’hanout, ha kas a ray an Aotrou glav da leuniañ hol laouerioù ha ne faezhimp ket ken".
Judith leur répondit : " Écoutez-moi bien, car je vais accomplir une action dont le souvenir parviendra aux fils de notre race, de génération en génération. Jdt 8, 32 : Hag e lavaras dezho Judit : "Selaouit ouzhin hag e rin ur meurober a dizho a rumm da rumm mibien hor gouenn.
Vous, tenez-vous cette nuit près de la porte de la ville, et moi, je sortirai avec ma suivante. Avant la date où vous avez dit que vous livreriez la ville à nos ennemis, le Seigneur visitera Israël par ma main. Jdt 8, 33 : C’hwi en em zalc’ho ouzh an nor fenoz, ha me a ermaezio gant va matezh, hag en deizioù hoc’h eus lavaret dereiñ ar gêr d’hon enebourien, en devo gweladennet an Aotrou Israel dre va dorn.
Mais ne cherchez pas à connaître mon action : je ne vous dirai rien avant que soit achevé ce que j'ai à faire. " Jdt 8, 34 : Evidoc’h avat, n’enklaskit ket pizh war va c’hefridi, n’he lavarin ket deoc’h ken n’em bo echuet ar pezh emaon oc’h ober".
Ozias et les chefs de la ville lui dirent : " Va en paix et que le Seigneur Dieu marche devant toi pour châtier nos ennemis. " Jdt 8, 35 : Hag e lavaras dezhi Ozias hag ar renerien : "Kae e peoc’h ! Ra vo an Aotrou Doue dirazout evit kastiz hon enebourien".
Ils quittèrent la tente de Judith et rejoignirent leurs postes. Jdt 8, 36 : Hag o vont e-maez an dinell ez ejont d’o c’harg.
