Evangile de Jésus-Christ selon saint Luc - Chapitre 9
Chapitre : 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24
Chapitre 9
Jésus rassembla les Douze ; il leur donna pouvoir et autorité sur tous les démons, et de même pour faire des guérisons ; Lc 9, 1 : O vezañ galvet an Daouzek war un dro, e roas dezho galloud ha beli war an holl drouksperedoù ha galloud da bareañ ar c’hleñvedoù.
il les envoya proclamer le règne de Dieu et guérir les malades. Lc 9, 2 : Hag o c’has a reas da embann Rouantelezh Doue, ha da yac’haat ar re glañv.
Il leur dit : « Ne prenez rien pour la route, ni bâton, ni sac, ni pain, ni argent ; n’ayez pas chacun une tunique de rechange. Lc 9, 3 : Lavarout a reas dezho : « Na gemerit netra ganeoc’h evit an hent, na bazh, na bisac’h, na bara, nag arc’hant, hag arabat deoc’h kaout pep a ziv doneg.
Quand vous serez reçus dans une maison, restez-y ; c’est de là que vous repartirez. Lc 9, 4 : E pe di bennak ma-z eot, chomit eno betek ma-z eot kuit ac’hano.
Et si les gens ne vous accueillent pas, sortez de la ville et secouez la poussière de vos pieds : ce sera un témoignage contre eux. » Lc 9, 5 : Hag evit ar re n’ho tegemerfent ket, it er-maez eus o c’hêr, hag hejit ar poultr diwar ho treid, e testeni en o enep ».
Ils partirent et ils allaient de village en village, annonçant la Bonne Nouvelle et faisant partout des guérisons. Lc 9, 6 : Mont a rejont eta ha tremen dre ar bourc’hioù en ur embann ar C’heloù mat hag en ur yac’haat e pep lec’h.
Hérode, qui était au pouvoir en Galilée, entendit parler de tout ce qui se passait et il ne savait que penser. En effet, certains disaient que Jean le Baptiste était ressuscité d’entre les morts. Lc 9, 7 : Klevout a reas Herodez an tetrark kement a dremene, ha ne ouie ket kaer petra da soñjal, rak darn a lavare e oa adsavet Yann a-douez ar re varv,
D’autres disaient : « C’est le prophète Élie qui est apparu. » D’autres encore : « C’est un prophète d’autrefois qui est ressuscité. » Lc 9, 8 : ha darn all e oa en em ziskouezet Elias, ha darn all c’hoazh e oa dasorc’het unan eus ar brofeded kozh.
Quant à Hérode, il disait : « Jean, je l’ai fait décapiter. Mais qui est cet homme dont j’entends dire de telles choses ? » Et il cherchait à le voir. Lc 9, 9 : Hag e lavare Herodez : « Yann am eus graet dibennañ ; piv eta eo hemañ hag a glevan kement-se diwar e benn ? » Hag e klaske e welout.
Quand les Apôtres revinrent, ils racontèrent à Jésus tout ce qu’ils avaient fait. Alors Jésus, les prenant avec lui, partit à l’écart, vers une ville appelée Bethsaïde. Lc 9, 10 : Pa zistroas an Ebestel e kontjont dezhañ kement o devoa graet. Hag o c’hemerout a reas gantañ evit en em dennañ en ul lec’h digenvez war-zu ur gêr anvet Betsaida.
Les foules s’en aperçurent et le suivirent. Il leur fit bon accueil ; il leur parlait du règne de Dieu et guérissait ceux qui en avaient besoin. Lc 9, 11 : Met ar bobl o vezañ klevet kement-se, a yeas war e lerc’h. O degemerout a reas hag e komzas outo diwar-benn Rouantelezh Doue, hag e pareas ar re o devoa ezhomm da vezañ yac’haet.
Le jour commençait à baisser. Alors les Douze s’approchèrent de lui et lui dirent : « Renvoie cette foule : qu’ils aillent dans les villages et les campagnes des environs afin d’y loger et de trouver des vivres ; ici nous sommes dans un endroit désert. » Lc 9, 12 : Edo an deiz war e ziskar. Tostaat a reas an Daouzek da lavarout dezhañ : « Kas kuit an dud, ma-z aint d’ar c’hêriadennoù ha d’ar mereurioù diwar-dro, da lojañ ha da glask boued. Rak amañ emaomp en ul lec’h digenvez ».
Mais il leur dit : « Donnez-leur vous-mêmes à manger. » Ils répondirent : « Nous n’avons pas plus de cinq pains et deux poissons. À moins peut-être d’aller nous-mêmes acheter de la nourriture pour tout ce peuple. » Lc 9, 13 : Lavarout a reas dezho : « C’hwi hoc’h-unan, roit dezho da zebriñ ». Int a respontas : « N’eus ket ganeomp ouzhpenn pemp baraenn ha daou besk, nemet ez afemp ni hon-unan da brenañ boued evit an holl dud-se ».
Il y avait environ cinq mille hommes. Jésus dit à ses disciples : « Faites-les asseoir par groupes de cinquante environ. » Lc 9, 14 : Ur pemp mil bennak a baotred a oa anezho. Neuze e lavaras d’e ziskibien : « Lakait-i da azezañ a strolladoù a hanter-kant den bennak ».
Ils exécutèrent cette demande et firent asseoir tout le monde. Lc 9, 15 : Evel-se e rejont hag e lakjont an holl da azezañ.
Jésus prit les cinq pains et les deux poissons, et, levant les yeux au ciel, il prononça la bénédiction sur eux, les rompit et les donna à ses disciples pour qu’ils les distribuent à la foule. Lc 9, 16 : O kemerout neuze ar pemp baraenn hag an daou besk, hag o sevel e zaoulagad etrezek an Neñv, e lavaras ur vennigadenn, o rannas hag o roas d’e ziskibien da ingaliñ d’an dud.
Ils mangèrent et ils furent tous rassasiés ; puis on ramassa les morceaux qui leur restaient : cela faisait douze paniers. Lc 9, 17 : Debriñ a rejont holl o gwalc’h, hag eus an tammoù a vanas en o dilerc’h e voe dastumet daouzek panerad.
En ce jour-là, Jésus était en prière à l’écart. Comme ses disciples étaient là, il les interrogea : « Au dire des foules, qui suis-je ? » Lc 9, 18 : Un deiz ma oa Jezuz o pediñ en e bart, e oa gantañ e ziskibien hag eñ a c’houlennas outo : « Piv a lavar an dud ez on-me ?
Ils répondirent : « Jean le Baptiste ; mais pour d’autres, Élie ; et pour d’autres, un prophète d’autrefois qui serait ressuscité. » Lc 9, 19 : Int a respontas : « Yann Vadezour ; pe re all a lavar Elias ; ha re all c’hoazh unan eus ar brofeded kozh dasorc’het ».-
Jésus leur demanda : « Et vous, que dites-vous ? Pour vous, qui suis-je ? » Alors Pierre prit la parole et dit : « Le Christ, le Messie de Dieu. » Lc 9, 20 : « Ha c’hwi, emezañ, piv a lavarit ez on-me ? » Ha Pêr da respont : « Krist Doue ».
Mais Jésus, avec autorité, leur défendit vivement de le dire à personne, Lc 9, 21 : Met eñ gant gourdrouz a zifennas outo diskuliañ kement-se da zen ebet,
et déclara : « Il faut que le Fils de l’homme souffre beaucoup, qu’il soit rejeté par les anciens, les grands prêtres et les scribes, qu’il soit tué, et que, le troisième jour, il ressuscite. » Lc 9, 22 : hag e lavaras : « Ret eo da Vab an Den gouzañv kalz, ha bezañ distaolet gant an Henaourien, an Arc’hbeleien hag ar Skribed, ha bezañ lakaet d’ar marv hag adsevel da vev d’an trede deiz ».
Il leur disait à tous : « Celui qui veut marcher à ma suite, qu’il renonce à lui-même, qu’il prenne sa croix chaque jour et qu’il me suive. Lc 9, 23 : Lavarout a rae d’an holl : « Ma fell da unan bennak dont war va lerc’h, ra en em zinac’ho e-unan, ra sammo bemdez e groaz, ha ra zeuy d’am heul.
Car celui qui veut sauver sa vie la perdra ; mais celui qui perdra sa vie à cause de moi la sauvera. Lc 9, 24 : Rak an neb a venn saveteiñ e vuhez, he c’hollo, met an neb a gollo e vuhez abalamour din-me, hennezh he saveteio.
Quel avantage un homme aura-t-il à gagner le monde entier, s’il se perd ou se ruine lui-même ? Lc 9, 25 : Da betra e talvez d’un den gounit ar bed a-bezh, m’en em goll e-unan pe ma vez kastizet ?
Celui qui a honte de moi et de mes paroles, le Fils de l’homme aura honte de lui, quand il viendra dans la gloire, la sienne, celle du Père et des saints anges. Lc 9, 26 : Rak an neb en devo bet mezh ac’hanon hag eus va c’homzoù, hennezh en devo Mab an Den mezh anezhañ.
Je vous le dis en vérité : parmi ceux qui sont ici présents, certains ne connaîtront pas la mort avant d’avoir vu le règne de Dieu. » Lc 9, 27 : me 'lavar deoc’h e gwirionez, tud ’zo eus ar re a zo amañ na dañvaint ket ar marv, ken n’o devo gwelet Rouantelezh Doue ».
Environ huit jours après avoir prononcé ces paroles, Jésus prit avec lui Pierre, Jean et Jacques, et il gravit la montagne pour prier. Lc 9, 28 : Un eizh deiz bennak goude ar c’homzoù-se, e kemeras gantañ Pêr, Yann ha Jakez, hag e pignas war ar menez da bediñ.
Pendant qu’il priait, l’aspect de son visage devint autre, et son vêtement devint d’une blancheur éblouissante. Lc 9, 29 : Ha tra ma pede, e voe kemmet e zremm, hag e teuas e zilhad da vezañ gwenn-kann ha lugernus.
Voici que deux hommes s’entretenaient avec lui : c’étaient Moïse et Élie, Lc 9, 30 : Ha setu o tivizout gantañ daou zen a oa Moizez hag Elias,
apparus dans la gloire. Ils parlaient de son départ qui allait s’accomplir à Jérusalem. Lc 9, 31 : hag int oc’h en em ziskouez er c’hloar, a gomze eus e “ermaeziadenn“ a oa da vezañ kaset gantañ da benn e Jeruzalem.
Pierre et ses compagnons étaient accablés de sommeil ; mais, restant éveillés, ils virent la gloire de Jésus, et les deux hommes à ses côtés. Lc 9, 32 : Pêr hag ar re a oa gantañ, a oa og gant ar c’housked. O vezañ dihunet, e weljont gloar Jezuz, hag an daou zen en em gave gantañ.
Ces derniers s’éloignaient de lui, quand Pierre dit à Jésus : « Maître, il est bon que nous soyons ici ! Faisons trois tentes : une pour toi, une pour Moïse, et une pour Élie. » Il ne savait pas ce qu’il disait. Lc 9, 33 : Ha p’edo ar re-mañ o vont kuit dioutañ e lavaras Pêr da Jezuz : « Mestr, brav eo deomp bezañ amañ. Greomp teir zeltenn, unan dit-te, un all da Voizez, hag un all da Elias ». Ne ouie ket petra a lavare.
Pierre n’avait pas fini de parler, qu’une nuée survint et les couvrit de son ombre ; ils furent saisis de frayeur lorsqu’ils y pénétrèrent. Lc 9, 34 : Endra ma komze evel-se e teuas ur goabrenn hag e voent goloet gant he skeud. Spontañ a rejont oc’h en em welout o-unan er goabrenn.
Et, de la nuée, une voix se fit entendre : « Celui-ci est mon Fils, celui que j’ai choisi : écoutez-le ! » Lc 9, 35 : Hag ur vouezh a zeuas eus ar goabrenn a lavare : « Hemañ eo va Mab, an hini dibabet. Selaouit-eñ ».
Et pendant que la voix se faisait entendre, il n’y avait plus que Jésus, seul. Les disciples gardèrent le silence et, en ces jours-là, ils ne rapportèrent à personne rien de ce qu’ils avaient vu. Lc 9, 36 : A-vec’h ma oa sonet ar vouezh, en em gavas Jezuz e-unan-penn. Int avat a davas hep kontañ da zen ebet, d’ar c’houlz-se, tra ebet eus ar pezh o devoa klevet.
Le lendemain, quand ils descendirent de la montagne, une grande foule vint à la rencontre de Jésus. Lc 9, 37 : Antronoz p’edont o tiskenn diwar ar menez, e teuas un engroez bras a dud war-arbenn dezhañ.
Et voilà qu’un homme, dans la foule, se mit à crier : « Maître, je t’en prie, regarde mon fils, car c’est mon unique enfant, Lc 9, 38 : Ha sed un den eus an engroez a youc’has : « Mestr, me az ped, taol ur sell war va mab, rak n’em eus mab nemetañ ;
et il arrive qu’un esprit s’empare de lui, pousse tout à coup des cris, le secoue de convulsions et le fait écumer ; il ne s’éloigne de lui qu’à grand-peine en le laissant tout brisé. Lc 9, 39 : ha setu, ur spered a grog ennañ, ha kerkent e laka anezhañ da yudal ; e hejañ a ra garv hag e ra dezhañ eonenniñ ; ha gant poan ez a dioutañ ouzh e lezel brevet-holl.
J’ai prié tes disciples d’expulser cet esprit, mais ils n’ont pas pu le faire. » Lc 9, 40 : Pedet em eus da ziskibien d’e argas kuit, met n’o deus ket gallet ».
Prenant la parole, Jésus dit : « Génération incroyante et dévoyée, combien de temps vais-je rester près de vous et vous supporter ? Fais avancer ici ton fils. » Lc 9, 41 : Jezuz a respontas : « Gouenn difeiz ha fallakr, betek pegoulz e vin ganeoc’h hag e rankin ho kouzañv ? Degas da vab amañ ».
À peine l’enfant s’était-il approché que le démon le terrassa et le fit entrer en convulsions. Jésus menaça l’esprit impur, guérit l’enfant et le rendit à son père. Lc 9, 42 : Ne rae c’hoazh nemet tostaat ma voe stlapet d’an douar gant an droukspered ha gwall-hejet gantañ. Jezuz a c’hourc’hemennas d’ar spered hudur, hag eñ da yac’haat ar bugel ha d’e adreiñ d’e dad.
Et tous étaient frappés d’étonnement devant la grandeur de Dieu. Comme tout le monde était dans l’admiration devant tout ce qu’il faisait, Jésus dit à ses disciples : Lc 9, 43 : Sebezet e oant holl gant meurded Doue. Evel ma vane an holl estlammet gant kement a rae, e lavaras d’e ziskibien :
« Ouvrez bien vos oreilles à ce que je vous dis maintenant : le Fils de l’homme va être livré aux mains des hommes. » Lc 9, 44 : « Evidoc’h-c’hwi, mirit ervat en ho tivskouarn ar gerioù-mañ : Mab an Den a zo da vezañ drouklakaet etre daouarn an dud ».
Mais les disciples ne comprenaient pas cette parole, elle leur était voilée, si bien qu’ils n’en percevaient pas le sens, et ils avaient peur de l’interroger sur cette parole. Lc 9, 45 : Int avat ne gomprenent ket ar gomz-se, ha kuzhet e oa outo ma chomfent hep kompren. Ha ne gredent ket ober outañ goulennoù war gement-se.
Une discussion survint entre les disciples pour savoir qui, parmi eux, était le plus grand. Lc 9, 46 : Sevel a reas rendael etrezo : daoust pehini a oa ar brasañ anezho.
Mais Jésus, sachant quelle discussion occupait leur cœur, prit un enfant, le plaça à côté de lui Lc 9, 47 : Met Jezuz oc’h anavezout soñj o c’halonoù a gemeras ur bugel hag e lakaas en e gichen.
et leur dit : « Celui qui accueille en mon nom cet enfant, il m’accueille, moi. Et celui qui m’accueille accueille celui qui m’a envoyé. En effet, le plus petit d’entre vous tous, c’est celui-là qui est grand. » Lc 9, 48 : Hag e lavaras dezho : « An neb a zegemer ar bugel-mañ em anv, am degemer va-unan ; hag an neb am degemer a zegemer an hini en deus va c’haset. An hini bihanañ en ho touez c’hwi-holl, hennezh eo a zo bras ».
Jean, l’un des Douze, dit à Jésus : « Maître, nous avons vu quelqu’un expulser des démons en ton nom ; nous l’en avons empêché, car il ne marche pas à ta suite avec nous. » Lc 9, 49 : Neuze Yann a savas e vouezh : « Mestr, emezañ, gwelet hon eus unan oc’h argas an drouksperedoù ez anv, ha miret hon eus outañ d’hen ober, rak n’emañ ket ganeomp ouzh da heul ».
Jésus lui répondit : « Ne l’en empêchez pas : qui n’est pas contre vous est pour vous. » Lc 9, 50 : Jezuz a respontas dezhañ : « Arabat herzel outañ. Rak an hini n’emañ ket a-enep deoc’h a zo a-du ganeoc’h ».
Comme s’accomplissait le temps où il allait être enlevé au ciel, Jésus, le visage déterminé, prit la route de Jérusalem. Lc 9, 51 : Neuze pa zeue da benn an deizioù ma tlee bezañ savet d’an Neñv, Jezuz a lakaas start en e soñj mont da Jeruzalem.
Il envoya, en avant de lui, des messagers ; ceux-ci se mirent en route et entrèrent dans un village de Samaritains pour préparer sa venue. Lc 9, 52 : Kas a reas kannaded en e raok, hag ar re-mañ o vezañ aet en hent, a antreas en ur gêriadenn eus Samaria, da aozañ pep tra evitañ.
Mais on refusa de le recevoir, parce qu’il se dirigeait vers Jérusalem. Lc 9, 53 : Met ne voent ket degemeret gant tud ar gêriadenn, dre m’edo Jezuz o vont da Jeruzalem.
Voyant cela, les disciples Jacques et Jean dirent : « Seigneur, veux-tu que nous ordonnions qu’un feu tombe du ciel et les détruise ? » Lc 9, 54 : O welout kement-se an diskibien Jakez ha Yann a lavaras : « Aotrou, ha fellout a ra dit e lavarfemp d’an tan diskenn eus an Neñv d’o fulluc’hañ ? »
Mais Jésus, se retournant, les réprimanda. Lc 9, 55 : O treiñ war-zu enno e krozas Jezuz dezho.
Puis ils partirent pour un autre village. Lc 9, 56 : Hag ez ejont d’ur gêriadenn all.
En cours de route, un homme dit à Jésus : « Je te suivrai partout où tu iras. » Lc 9, 57 : Pa oant o vont gant o hent e lavaras unan bennak dezhañ : « Da heuliañ a rin da gement lec’h ma-z i ».
Jésus lui déclara : « Les renards ont des terriers, les oiseaux du ciel ont des nids ; mais le Fils de l’homme n’a pas d’endroit où reposer la tête. » Lc 9, 58 : Met Jezuz a respontas dezhañ : « Al lern o deus toulloù, ha laboused an neñv o deus neizhioù. Mab an Den avat n’en deus lec’h ebet da harpañ e benn ».
Il dit à un autre : « Suis-moi. » L’homme répondit : « Seigneur, permets-moi d’aller d’abord enterrer mon père. » Lc 9, 59 : D’un all e lavaras : « Deus d’am heul ». Hemañ a respontas : « Mestr, va lez da vont da gentañ da sebeliañ va zad ».
Mais Jésus répliqua : « Laisse les morts enterrer leurs morts. Toi, pars, et annonce le règne de Dieu. » Lc 9, 60 : Jezuz neuze a respontas dezhañ : « Lez ar re varv da sebeliañ ar re varv. Ha te, kae da gemenn Rouantelezh Doue ».
Un autre encore lui dit : « Je te suivrai, Seigneur ; mais laisse-moi d’abord faire mes adieux aux gens de ma maison. » Lc 9, 61 : Un all c’hoazh a lavaras : « Mont a rin d’az heul, met da gentañ, va lez da vont da lavarout kenavo d’am zud ».
Jésus lui répondit : « Quiconque met la main à la charrue, puis regarde en arrière, n’est pas fait pour le royaume de Dieu. » Lc 9, 62 : Jezuz a respontas dezhañ : « Neb a grog e lost an alar hag a sell a-dreñv, n’eo ket doareet diouzh Rouantelezh Doue ».
