Livre des Actes des Apôtres - Chapitre 19
Chapitre : 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28
Chapitre 19
Pendant qu’Apollos était à Corinthe, Paul traversait le haut pays ; il arriva à Éphèse, où il trouva quelques disciples. Ac 19, 1 : E-keit ha m’edo Apollos e Korintos, Paol, treuzet gantañ ar gorre-bro, a zistroas da Efezos. Eno e kavas un nebeut diskibien,
Il leur demanda : « Lorsque vous êtes devenus croyants, avez-vous reçu l’Esprit Saint ? » Ils lui répondirent : « Nous n’avons même pas entendu dire qu’il y a un Esprit Saint. » Ac 19, 2 : hag e lavaras dezho : « Daoust hag ar Spered Santel hoc’h eus resevet, p’hoc’h eus degemeret ar feiz ? » Hag i da respont : « Met n’hon eus ket klevet zoken e vefe ur Spered Santel ! »
Paul reprit : « Quel baptême avez-vous donc reçu ? » Ils répondirent : « Celui de Jean le Baptiste. » Ac 19, 3 : « E peseurt stumm neuze, emezañ, oc’h bet badezet ? » Hag e lavarjont : « Badeziant Yann hon eus bet ».
Paul dit alors : « Jean donnait un baptême de conversion : il disait au peuple de croire en celui qui devait venir après lui, c’est-à-dire en Jésus. » Ac 19, 4 : Paol a respontas : « Yann en deus roet ur vadeziant a geuzidigezh, o lavarout d’ar bobl krediñ en Hini a zeufe war e lerc’h, da lavarout eo e Jezuz ».
Après l’avoir entendu, ils se firent baptiser au nom du Seigneur Jésus. Ac 19, 5 : O vezañ klevet se, e resevjont ar vadeziant e anv an Aotrou Jezuz.
Et quand Paul leur eut imposé les mains, l’Esprit Saint vint sur eux, et ils se mirent à parler en langues mystérieuses et à prophétiser. Ac 19, 6 : Ha neuze, Paol o vezañ astennet e zaouarn warno, e teuas warno ar Spered Santel, hag en em lakjont da gomz yezhoù ha da ziouganañ.
Ils étaient une douzaine d’hommes au total. Ac 19, 7 : Etrezo-holl, ar wazed-se a oa un dousenn bennak anezho.
Paul se rendit à la synagogue où, pendant trois mois, il prit la parole avec assurance ; il discutait et usait d’arguments persuasifs à propos du royaume de Dieu. Ac 19, 8 : Mont a reas d’ar sinagogenn, hag eno e komzas gant hardizhegezh e-pad tri mizvezh. Prezeg a rae diwar-benn Rouantelezh Doue, o klask gounit ar speredoù.
Certains s’endurcissaient et refusaient de croire ; devant la multitude, ils dénigraient le Chemin du Seigneur Jésus. C’est pourquoi Paul se sépara d’eux. Il prit les disciples à part et s’entretenait chaque jour avec eux dans l’école de Tyrannos. Ac 19, 9 : Met en abeg da hiniennoù a chome kalet ha diskredik, o wallgomz eus an Hent dirak an dud, en em zisrannas diouto, e sachas a gostez e ziskibien, hag en em lakaas da brezeg bemdez e skol Tirannos ;
Cela dura deux ans, si bien que tous les habitants de la province d’Asie, Juifs et Grecs, entendirent la parole du Seigneur. Ac 19, 10 : Kement-se a badas daou vloavezh, ken e klevas an holl dud o chom e Azia, ken Yuzevien, ken Gresianed, Komz an Aotrou.
Par les mains de Paul, Dieu faisait des miracles peu ordinaires, Ac 19, 11 : Ha burzhudoù dreistordinal a rae Doue dre zaouarn Paol,
à tel point que l’on prenait des linges ou des mouchoirs qui avaient touché sa peau, pour les appliquer sur les malades ; alors les maladies les quittaient et les esprits mauvais sortaient. Ac 19, 12 : ken e veze a-walc’h zoken lakaat war ar glañvourien, mouchoueroù pe lienennoù o devoa stoket ouzh e gorf, evit ma pellafe diouto ar c’hleñved ha ma-z afe kuit an drouksperedoù.
Certains exorcistes juifs itinérants entreprirent de prononcer le nom du Seigneur Jésus sur ceux qui étaient possédés par les esprits mauvais, en disant : « Je vous exorcise par ce Jésus que Paul proclame. » Ac 19, 13 : Met hiniennoù eus an argaserien-diaouled yuzev o vont-dont dre ar vro a glaskas ivez distagañ war ar re o devoa drouksperedoù anv an Aotrou Jezuz, en ur lavarout : « Ho kourfediñ a ran dre ar Jezuz-se emañ Paol o prezeg ».
Les sept fils d’un certain Scéva, un grand prêtre juif, agissaient ainsi. Ac 19, 14 : Ha bez’ e oa seizh mab d’ur pennveleg yuzev, e anv Skeva, oc’h ober evel-se.
Mais l’esprit mauvais leur répondit : « Jésus, je le connais ; Paul, je sais qui c’est ; mais vous, qui êtes-vous ? » Ac 19, 15 : Met eilgeriañ a reas dezho an droukspered : « Jezuz a anavezan ha Paol e ouzon piv eo ; c’hwi avat piv oc’h ? »
Et, bondissant sur eux, l’homme en qui était l’esprit mauvais les maîtrisa tous avec une telle violence, qu’ils s’enfuirent de la maison, tout nus et couverts de blessures. Ac 19, 16 : Hag o lammat ganto, an den edo ennañ an droukspered a reas e vestr warno an eil goude egile, ha kement e wallgasas anezho ma-z eo en noazh ha gloazet-holl ma tec’hjont diouzh an ti-se.
Cela fut connu par tous les Juifs et les Grecs habitant Éphèse ; la crainte s’empara de tous, et l’on exaltait le nom du Seigneur Jésus. Ac 19, 17 : An dra-se a zeuas da vezañ anavezet gant an holl dud o chom en Efezos, Yuzevien pe C’hresianed, hag e savas aon gant an holl hag e voe meulet bras anv an Aotrou Jezuz.
Beaucoup de ceux qui étaient devenus croyants venaient confesser publiquement les pratiques auxquelles ils s’étaient livrés. Ac 19, 18 : Kalz eus ar re o devoa kredet a zeue da anzav ha da ziskleriañ o gwalloberoù.
Bon nombre de ceux qui avaient pratiqué les sciences occultes rassemblaient leurs livres et les brûlaient devant tout le monde ; on en évalua le prix : cela faisait cinquante mille pièces d’argent. Ac 19, 19 : Un toullad brav eus ar re o devoa graet taolioù-hud a zegase o levrioù da zeviñ dirak an holl. Istimet e voe ar priz anezho, hag e voe kavet e talveze hanter-kant mil pezh arc’hant.
Ainsi, par la force du Seigneur, la Parole était féconde et gagnait en vigueur. Ac 19, 20 : Evel-se dre c’halloud an Aotrou ez ae ar Gomz war greskiñ ha war greñvaat.
Après ces événements, Paul forma le projet de passer par la Macédoine et la Grèce pour aller à Jérusalem ; il disait : « Après être allé là-bas, il faudra que je voie également Rome. » Ac 19, 21 : Goude an holl darvoudoù-se e lakaas Paol en e spered tremen dre Vakedonia hag Ac’haia evit mont da Jeruzalem, ha lavarout a rae : « Goude ma vin bet eno, e vo ret din gwelout Roma ivez ».
Ayant alors envoyé en Macédoine deux de ses auxiliaires, Timothée et Éraste, lui-même resta un certain temps dans la province d’Asie. Ac 19, 22 : Kas a reas neuze da Vakedonia daou eus e skoazellerien, Timozeos hag Erastos, ha chom a reas ur pennad c’hoazh en Azia.
C’est à cette époque qu’il y eut des troubles non négligeables à propos du Chemin du Seigneur Jésus. Ac 19, 23 : War-dro ar c’houlz-se eo e c’hoarvezas dispac’h, unan bras, en abeg d’an Hent.
Un orfèvre nommé Démétrios, qui fabriquait des sanctuaires d’Artémis en argent, procurait aux artisans des bénéfices non négligeables. Ac 19, 24 : Un den anvet Demetrioz, a oa orfebour anezhañ hag a oberie temploù-arc’hant da Artemiz, a bourchase gant se d’e vicherourien gounidoù n’oant ket dister.
Il les réunit, avec les ouvriers qui exerçaient des métiers du même genre, et il leur dit : « Mes amis, vous savez que ces bénéfices sont la source de notre prospérité. Ac 19, 25 : O bodañ a reas, kenkoulz hag ar re a save labourioù heñvel, hag e lavaras dezho : « Gwazed, gouzout a rit eo an obererezh-se a ro deomp hon aezamant.
Or vous voyez bien et vous entendez ce que l’on dit : non seulement à Éphèse mais dans presque toute la province d’Asie, ce Paul, par sa persuasion, a dévoyé toute une foule de gens, en disant que les dieux faits de main d’homme ne sont pas des dieux. Ac 19, 26 : Ha setu, gwelout a rit, klevout a rit penaos n’eo ket hepken e Efezos, met hogos en Azia a-bezh, en deus ar Paol-se gounezet ha sachet war e lerc’h, ur maread a dud, o tiskleriañ n’eo ket doueed ar re a vez graet gant daouarn an den.
Cela risque non seulement de jeter le discrédit sur notre profession, mais encore de faire compter pour rien le temple d’Artémis, la grande déesse, et bientôt de la priver de son prestige, elle qui est adorée par toute l’Asie et le monde entier. » Ac 19, 27 : Riskl a zo, n’eo ket hepken evidomp, na zeufe diskred war hor micher, met ivez eo santual an doueez veur Artemiz a zo e riskl da vezañ kontet evit netra, da c’hortoz na vefe diskaret braster an hini emañ Azia a-bezh hag ar bed-holl o kehelañ anezhi ! »
Remplis de fureur, les auditeurs criaient : « Grande est l’Artémis des Éphésiens ! » Ac 19, 28 : Diwar ar c’homzoù-se, leun a gounnar e youc’hent : « Bras eo Artemiz an Efeziz ! »
La confusion gagna la ville entière, et les gens se précipitèrent tous ensemble au théâtre, en y entraînant avec eux les Macédoniens Gaïos et Aristarque, compagnons de voyage de Paul. Ac 19, 29 : Leuniet e voe kêr gant ar veskadeg, hag an holl en em strinkas a-unan war-zu ar c’hoariva, en ur sachañ ganto ar Vakedoniz, Gaios hag Aristarkos, kumpagnuned Paol.
Or Paul voulait rejoindre l’assemblée du peuple, mais les disciples ne le laissaient pas faire, Ac 19, 30 : Paol avat a felle dezhañ mont dirak bodadeg ar bobl, met an diskibien ne lezjont ket anezhañ d’ober.
et quelques-uns des dirigeants de la province, qui étaient ses amis, lui envoyèrent un message pour l’exhorter à ne pas s’exposer en allant au théâtre. Ac 19, 31 : Hiniennoù zoken eus an Aziarked, hag a oa mignoned dezhañ, a gasas tud betek ennañ d’e bediñ da chom hep en em lakaat en argoll er c’hoariva.
Les uns criaient une chose, les autres une autre : en effet, l’assemblée était en pleine confusion, et la plupart ne savaient même pas pourquoi ils étaient réunis. Ac 19, 32 : Darn a youc’he an dra-mañ, darn all an dra-hont. Rak ne oa ar vodadeg nemet kemmesk, hag an darn vuiañ ne ouient ket pe evit tra o devoa en em vodet.
Des gens dans la foule expliquèrent l’affaire à un certain Alexandre, que les Juifs poussaient en avant. Celui-ci, faisant un geste de la main, voulait plaider devant l’assemblée. Ac 19, 33 : Neuze tud a-douez an engroez a lakaas Aleksandros da vont, ar Yuzevien ouzh e vountañ war-raok. Aleksandros o vezañ graet sin gant e zorn, a glaske displegañ e soñj dirak ar bobl.
Mais quand on découvrit qu’il était Juif, tous se mirent à crier d’une seule voix pendant près de deux heures : « Grande est l’Artémis des Éphésiens ! » Ac 19, 34 : Met pa ouezjod e oa ur Yuzev anezhañ, en em lakaas an holl da grial a-unvouezh e-pad un div eurvezh bennak : « Bras eo Artemiz an Efeziz ! ».
Le secrétaire de la cité, ayant calmé la foule, prit la parole : « Éphésiens, quel homme en ce monde ignore que la cité d’Éphèse est la gardienne du temple de la grande Artémis et de sa statue tombée du ciel ? Ac 19, 35 : Ar sekretour erfin, o vezañ habaskaet an engroez, a lavaras : « Efeziz, piv eta eo an den na oar ket ez eo Kêr Efezos mirourez Templ Artemiz Vras hag he skeudenn kouezhet eus an Neñv ?
Cela est incontestable. Il vous faut donc garder votre calme et éviter toute action précipitée. Ac 19, 36 : Peogwir eta emañ an traoù-se a-us da bep tabut, eo dleet deoc’h chom sioul hep ober netra dievezh.
Vous avez amené ici ces hommes, qui n’ont commis ni vol sacrilège, ni blasphème contre notre déesse. Ac 19, 37 : Degaset hoc’h eus ar wazed-mañ, met n’o deus graet netra disakr na lavaret blasfem ebet e-keñver hon doueez.
Si donc Démétrios et les artisans qui l’accompagnent ont un grief contre quelqu’un, il existe des jours d’audience, et il y a des proconsuls : qu’ils portent plainte. Ac 19, 38 : M’o deus eta Demetrios hag ar vicherourien a zo gantañ tamalloù d’ober a-enep da zen-pe-zen, ez eus breujoù-barn, ez eus prokoñsuled. Dezho da zougen klemm
Mais si vous avez d’autres requêtes, cela se réglera à l’assemblée prévue par la loi. Ac 19, 39 : Ha m’hoc’h eus, en tu-hont da se, tra pe dra da zivizout diwar e benn, e vo roet diskoulm dezhañ er vodadeg reoliek.
En effet, avec l’affaire d’aujourd’hui, nous risquons d’être accusés d’émeute, car nous ne pourrons alléguer aucun motif pour rendre compte de ce rassemblement. » Ayant ainsi parlé, il renvoya l’assemblée. Ac 19, 40 : Rak e riskl emaomp na vefe tamallet deomp bezañ graet un taol dispac’h gant ar pezh a zo c’hoarvezet hiziv, pa n’eus abeg mat ebet hon lakfe barrek da rentañ kont eus an dolpadeg-mañ ». Diwar ar c’homzoù-se e tistrollas ar vodadeg.
