Livre de Ben Sira le Sage - Chapitre 19
Chapitre : 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 | 32 | 33 | 34 | 35 | 36 | 37 | 38 | 39 | 40 | 41 | 42 | 43 | 44 | 45 | 46 | 47 | 48 | 49 | 50 | 51 |
Chapitre 19
Un travailleur qui boit ne deviendra jamais riche ; celui qui néglige les petites choses peu à peu tombera. Si 19, 1 : An neb en em ren evel-se ne vo morse pinvidik. An neb a zispriz an traoù bihan a ziskenno tamm-ha-tamm.
Le vin et les femmes égarent même les hommes intelligents. Celui qui fréquente les prostituées perdra toute retenue ; Si 19, 2 : Ar gwin hag ar merc’hed a lak an dud poellek da ziroudañ, diboelloc’h c’hoazh an neb en em stag ouzh ar gisti :
la pourriture et les vers s’empareront de lui, et sa témérité lui coûtera la vie. Si 19, 3 : An astuz hag ar preñved o devo anezhañ da lod, an den her ha dievezh a vez dilamet kuit.
Qui fait trop vite confiance est une tête légère ; qui commet un péché se fait tort à lui-même. Si 19, 4 : An hini a ro re vuan e fiziañs a ziskouez skañbennegezh, an hini a bec’h eo dezhañ e-unan a ra gaou.
Celui qui trouve sa joie dans le mal sera condamné, mais celui qui domine ses plaisirs couronne sa propre vie. Si 19, 5 : An hini a gemer plijadur gant an droug a vo kondaonet,
Celui qui maîtrise sa langue vivra sans conflit ; qui déteste le bavardage se soustrait au mal. Si 19, 6 : hag an hini a gasa ar c’hlakennerezh a ziflip diouzh an droug.
Ne répète jamais les on-dit : tu n’y perdras rien. Si 19, 7 : N’a ket da flatrañ ar c’homzoù lavaret dit, oc’h ober evel-se ne golli netra ;
Ne colporte de racontars ni devant ton ami ni devant ton ennemi, et ne révèle rien, sauf si ton silence te rendait complice. Si 19, 8 : mignon pe enebour, na lavar netra da zen, nemet e vefe ur faot evidout, na ziskuilh netra ;
Certes, on t’écouterait, mais on se méfierait de toi, et on en viendrait à te haïr. Si 19, 9 : da selaou a rafe, met en em ziwall diouzhit, ha deuet ar c’houlz, da gasaat a rafed.
As-tu entendu quelque chose ? Sois un tombeau ! Courage ! Tu ne vas pas éclater. Si 19, 10 : Klevet ec’h eus un afer ? Bez ur bez eviti ; bez dinec’h, ne darzhi ket ganti.
Pour une parole qu’il retient, voilà le sot dans les douleurs, comme une femme prête à accoucher ! Si 19, 11 : Ur gomz klevet, sed an diskiant er gwentloù evel ur wreg en he foan gant he bugel.
Telle une flèche enfoncée dans la chair de la cuisse, la parole est insupportable aux entrailles d’un sot. Si 19, 12 : Ur bir sanket e kig ar morzhed, evel-se ur gomz e askre an diskiant.
Questionne ton ami : peut-être n’a-t-il rien fait, et, s’il a fait quelque chose, il ne recommencera pas. Si 19, 13 : Kae da gomz gant da vignon : marteze n’en deus graet netra ! ha mar en deus graet un dra bennak, ne raio ket ken.
Questionne ton prochain : peut-être n’a-t-il rien dit, et, s’il a parlé, il ne le fera plus. Si 19, 14 : Kae da gomz gant da nesañ : marteze n’en deus lavaret netra. ha mar en deus lavaret un dra bennak, ne raio ket adarre.
Questionne ton ami, car la calomnie est monnaie courante, et ne va pas croire tout ce que l’on dit. Si 19, 15 : Kae da gomz gant da vignon, rak droukkomz a reer alies ha na gred ket kement a vez lavaret.
On peut déraper bien malgré soi : qui n’a jamais péché par sa langue ? Si 19, 16 : Hennezh a ziramp, met n’eo ket dre youl fall, piv eta n’en deus pec’het biskoazh gant e deod ?
Questionne ton prochain avant d’en venir aux menaces et tiens compte de la loi du Très-Haut, sans garder de ressentiment. Si 19, 17 : Kae da gomz gant da nesañ a-raok e c’hourdrouz, ha goude-se ro he flas da Lezenn an Uhel-meurbet.
Toute sagesse est crainte du Seigneur, toute sagesse comporte la pratique de sa Loi. Si 19, 20 : Pep furnez a zo doujañs ouzh an Aotrou ; e pep furnez ez eus sevenidigezh al Lezenn.
La science du mal n’est pas sagesse, et le discernement n’est pas dans le conseil des pécheurs : Si 19, 22 : Embregañ an droug n’eo ket furnez a vefe, na kuzul ar bec’herien n’eo ket evezhiegezh.
c’est du vice, et le vice est abominable ; qui manque de sagesse est toujours insensé ; Si 19, 23 : Un ampartiz a zo, a zo un euzhusted, diskiant eo an hini a vank a furnez.
mieux vaut peu d’intelligence avec la crainte de Dieu qu’un esprit très subtil qui transgresse la Loi. Si 19, 24 : Gwelloc’h eo bezañ paour a finese, met leun a zoujañs Doue, eget bezañ karget a chem ha terriñ al lezenn.
Il y a une habileté consommée qui est injustice ; certains recourent à l’intrigue pour faire valoir leur droit. Sage est celui qui rend de justes sentences. Si 19, 25 : Ur spered ampart a c’hell bezañ e servij an direizhder ; hag hemañ, evit difenn a wir, a implij an tromplerezh.
Un tel marche, courbé dans le noir ; au fond de lui, il est plein de fausseté. Si 19, 26 : Hennezh a vale pleget dindan ar mantr met en e greiz-don ned eo se nemet touellerezh ;
Il cache son visage et fait la sourde oreille ; s’il n’est pas démasqué, il prendra le pas sur toi. Si 19, 27 : stouet e benn hag oc’h ober e zen bouzar ; keit ha ne vo ket dizoloet, ez eo trec’h warnout.
S’il s’abstient de pécher, c’est par manque de force ; à la première occasion, il commettra le mal. Si 19, 28 : Henhont en em sant re wan evit pec’hiñ, a raio an droug gant an degouezh-mat kentañ.
On reconnaît un homme à son aspect ; à l’expression du visage, on reconnaît quelqu’un d’avisé. Si 19, 29 : Diouzh e stumm e vez anavezet un den, ha diouzh e zremm an den a skiantegezh.
La manière dont quelqu’un s’habille, sa façon de rire et sa démarche révèlent ce qu’il est. Si 19, 30 : Gwiskamant un den a embann e vicher, hag e gerzh a embann petra eo.
