Livre de Ben Sira le Sage - Chapitre 40
Chapitre : 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 | 32 | 33 | 34 | 35 | 36 | 37 | 38 | 39 | 40 | 41 | 42 | 43 | 44 | 45 | 46 | 47 | 48 | 49 | 50 | 51 |
Chapitre 40
Une grande inquiétude est la part de tout homme, un joug pesant accable les fils d’Adam, depuis le jour où ils sortent du ventre de leur mère jusqu’au jour où ils retournent à la mère universelle. Si 40, 1 : Nec’hamantoù bras a zo bet krouet evit pep den, ur yev pounner evit mibien Adam, adalek an deiz m’int deuet er-maez eus askre o mamm betek deiz o distro da vamm an holl,
L’objet de leurs réflexions, la crainte de leur cœur, c’est la pensée de ce qui les attend, c’est le jour de leur mort. Si 40, 2 : o frederioù, aon o c’halon eo soñj ar pezh o gortoz : Deiz o fin !
Depuis celui qui siège sur un trône de gloire jusqu’à celui qui est humilié sur la terre et la cendre, Si 40, 3 : A-dal an hini azezet war ur gador illur betek an den izelaet en douar hag el ludu,
depuis celui qui porte la pourpre et la couronne jusqu’à celui qui est vêtu d’étoffe grossière, Si 40, 4 : adal an hini a zoug limestra ha kurunenn betek an hini en em c’holo gant leien, n’eus nemet, fulor, gwarizi, trubuilh ha fourgas, aon rak ar marv, droukrañs ha dizunvaniezh.
ce n’est que colère, jalousie, trouble, agitation, crainte de la mort, rancune et discorde. Et quand on prend du repos sur son lit, le sommeil de la nuit perturbe les idées : Si 40, 5 : Hag en amzer ma repoz pep unan war e c’hourvezenn eo kousked an noz a zistres e venozioù :
à peine est-on assoupi, voilà qu’en rêve, comme de jour, on s’épuise et, troublé par des visions imaginaires, on se prend pour un fuyard échappé du combat. Si 40, 6 : Diskuizhañ a ra ur pennadig, kenkoulz ha netra, ha diouzhtu, en e huñvre, emañ en un deiz-gward spouronet gant gweledigezhioù e galon, o krediñ bezañ unan o tec’hout dirak an emgann.
Au moment de la délivrance on se réveille, tout étonné de sa vaine frayeur. Si 40, 7 : Hag er c’houlz ma ’n em wel salvet e tihun, estonet holl o vezañ bet spontet hep abeg.
Ainsi en va-t-il pour toute chair, depuis l’homme jusqu’à la bête, et pour le pécheur sept fois plus encore : Si 40, 8 : Evit pep korf bev, eus an den d’al loen, met evit ar bec’herien eo seizh kement-all o deus,
peste, sang, querelle, épée, malheurs, famine, destruction et fléaux ! Si 40, 9 : marv, gwad, droukrañs, kleze, gwalleurioù, kernez, distrujadurioù ha gwalennoù !
C’est contre les gens sans loi que tout cela a été créé, et c’est à cause d’eux que survint le déluge. Si 40, 10 : En abeg d’an dud dilezenn eo m’eo bet krouet kement-se, en abeg dezho m’eo deuet an dour-beuz.
Tout ce qui vient de la terre retourne à la terre et ce qui vient des eaux fait retour à la mer. Si 40, 11 : Kement a zeu eus an douar a zistro d’an douar, ha kement a zeu eus an dourioù a zistro d’ar mor.
Tout cadeau corrupteur part en fumée, mais la fidélité se maintient à jamais. Si 40, 12 : Pep treuzroad ha pep direizhder a vo dirasket, met ar fealded a chomo da virviken.
La fortune des escrocs s’épuisera comme un cours d’eau en été, elle n’est qu’un grand coup de tonnerre dans l’orage. Si 40, 13 : Pinvidigezhioù an dud direizh a ya da hesk evel ur froud-dour, evel un taol-kurun bras o tarzhañ e-kreiz ar glav.
Aussi vrai qu’ils se sont réjouis de prendre à pleines mains, les corrompus iront à la ruine. Si 40, 14 : En ur zigeriñ e zaouarn e kav ar just e levenez, evel-se ar fellerien a yelo groñs da get.
Les rejetons des impies ne donnent pas de rameaux, leurs racines impures ne trouveront que rochers arides. Si 40, 15 : Ganadur an dud fall ne gresko ket niver o skourroù, ar gwrizioù dic’hlan a rank chom war douar sec’h ;
Ou bien, comme le roseau qui prolifère au bord de l’eau, on les arrachera avant toute autre plante. Si 40, 16 : ar raosklenn a gresk war pep dour ha pep ribl eus ar ster a vo diskrapet kuit a-raok pep geotenn all.
Mais la générosité est un jardin de bénédictions, et l’aumône demeure à jamais. Si 40, 17 : Ar vadelezh a zo evel ul liorzh leun a vennozhioù, ar garitez a chomo da virviken.
Celui qui se suffit à lui-même ou celui qui travaille a une vie agréable, mais plus encore celui qui trouve un trésor. Si 40, 18 : An den o kaout e walc’h hag ar micherour o deus ur vuhez dous, met muioc’h eget o daou, an hini a gav un teñzor.
Avoir des enfants et fonder une ville, c’est perpétuer son nom, mais on estime plus encore la femme irréprochable. Si 40, 19 : Bugale ha diazezidigezh ur geoded a starta an anv, met muioc’h eget o daou e vez prizet ur vaouez dinamm.
Le vin et la musique réjouissent le cœur, mais plus encore l’amour de la sagesse. Si 40, 20 : Ar gwin hag ar sonerezh a laouena ar galon met muioc’h eget o daou, karout ar furnez.
La flûte et la harpe donnent du charme à la mélodie, mais plus encore une jolie voix. Si 40, 21 : Ar fleüt hag an delenn a lak ar c’han da vezañ un dudi, met muioc’h eget o daou, douster an teod.
Grâce et beauté sont le plaisir des yeux, mais plus encore la verdure des champs. Si 40, 22 : Ar c’hras hag ar gened a zo c’hoant al lagad, met muioc’h eget o daou, glasvez ar maezioù.
Amis et compagnons, c’est à propos qu’ils se retrouvent, mais plus encore la femme avec son mari. Si 40, 23 : Ar mignon hag ar c’humpagnun en em gav d’ar c’houlz merket, met muioc’h eget o daou, ar wreg hag an den.
Frères et protecteurs sont utiles aux mauvais jours, mais plus encore l’aumône qui délivre. Si 40, 24 : Ar vreudeur hag ar skoazell a zo evit koulz ar reuz, met muioc’h eget o daou, ar garitez a zieub an den.
L’or et l’argent affermissent la démarche, mais on apprécie plus encore un bon conseil. Si 40, 25 : Aour hag arc’hant a ro kerzhed divrall, met muioc’h eget o daou e vez prizet ur mennad start.
La richesse et la force donnent un cœur confiant, mais plus encore, la crainte du Seigneur. Avec la crainte du Seigneur, rien ne manque ; avec elle, nul besoin de chercher secours. Si 40, 26 : Pinvidigezh ha nerzh a uhela ar galon, met muioc’h eget o daou, doujañs Doue. Gant doujañs Doue ne vank netra, ganti n’eus ket da glask sikour.
La crainte du Seigneur est un jardin de bénédiction, plus que toute gloire elle protège. Si 40, 27 : Doujañs Doue a zo evel ul liorzh a vennozhioù, uheloc’h eget pep gloar en deus Doue kuzhet anezhi.
Ne vis pas de mendicité, mon fils, mieux vaut mourir que mendier ! Si 40, 28 : Va mab, na ren ket ur vuhez a glasker-bara, gwelloc’h eo mervel eget kochennat.
L’homme qui regarde vers la table d’un autre, son existence n’est pas une vie. Il se souille avec la nourriture d’autrui, alors qu’un homme avisé, bien éduqué, s’en gardera. Si 40, 29 : An neb a sell a-gorn ouzh taol e nesañ n’hall ket e vuhez bezañ kontet evel ur vuhez. Saotrañ a ra e c’henoù gant meuzioù estren, pa ’n em ziwallo diouto un den skiantek ha seven.
À la bouche de celui qui n’a honte de rien, la nourriture mendiée est douce, mais elle brûlera ses entrailles. Si 40, 30 : Da c’henoù divergont eo dous ar goulenn-aluzon, met en e vouzelloù e tevo un tan.
