Livre de Ben Sira le Sage - Chapitre 42
Chapitre : 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 | 32 | 33 | 34 | 35 | 36 | 37 | 38 | 39 | 40 | 41 | 42 | 43 | 44 | 45 | 46 | 47 | 48 | 49 | 50 | 51 |
Chapitre 42
Mais voici ce qui ne doit pas te faire honte ni pécher par respect humain : Si 42, 1 : Gant an traoù-mañ, arabat dit kaout mezh, ha na gemer ket ganto degouezh da bec’hiñ :
observer la loi du Très-Haut et l’Alliance, juger l’impie selon le droit, Si 42, 2 : Gant Lezenn an Uhel-meurbet hag an Emglev, gant ur setañs o reiñ e wir d’un den difeiz,
tenir des comptes avec un associé ou des gens de passage, faire profiter tes amis de ton héritage, Si 42, 3 : gant ober kontoù gant ur c’humpagnun ha gant beajourien, gant reiñ un hêrezh da vignoned,
avoir balance et poids exacts, acquérir des biens grands ou petits, Si 42, 4 : gant kaout balañsoù mat ha pouezioù just, gant ober aferioù bihan ha bras,
faire du profit dans le commerce, corriger souvent tes enfants, et meurtrir les côtes d’un mauvais serviteur. Si 42, 5 : gant ober ur gounid en ur werzhañ da genwerzherien, gant kastizañ fonnus da vugale, gant lakaat kostezioù ur mevel fall da wadañ.
Si ta femme est malhonnête, il est bon d’avoir un cadenas ; et là où beaucoup de mains ont accès, mets les choses sous clef. Si 42, 6 : Gant ur wreg fall eo mat implijout ar c’hadranas, hag e-lec’h ma-z eus daouarnioù e-leizh, laka dindan alc’hwez.
Compte et pèse ce que tu fournis, mets par écrit tout ce que tu donnes et reçois. Si 42, 7 : Evit ar pezh a roez, gra gant niver ha pouez ; ar reiñ hag ar resev, laka pep tra dre skrid.
N’aie pas honte de corriger l’imbécile et le sot, ou le grand vieillard qui fait la morale aux jeunes. Alors, tu seras vraiment instruit et approuvé de tous. Si 42, 8 : Arabat kaout mezh evit kastizañ an den diboell ha sot, hag ar c’hozhiad karget a oad tamallet a orgederezh. Neuze en em ziskouezi desket ervat hag aprouet dirak pep den bev.
Une fille est pour son père cause secrète d’insomnie, elle donne des soucis qui ôtent le sommeil : quand elle est jeune, elle risque de laisser passer son heure ; unie à un mari, elle risque de lui devenir odieuse ; Si 42, 9 : Ur verc’h a zo evit he zad un nec’hamant kuzh, hag ar preder degaset ganti a bella dioutañ ar c’housked ; yaouank, e c’hell lezel hec’h eur da dremen, ha dimezet e c’hell treiñ da vezañ kasaus ;
encore vierge, elle risque d’être déflorée et de devenir enceinte dans la maison paternelle ; une fois mariée, elle pourrait être infidèle, ou rester stérile après son union. Si 42, 10 : gwerc’hez, e c’hell bezañ saotret, ha dont da vezañ dougerez e ti he zad ; e-keñver he fried e c’hell bezañ disfeal, hag euredet, e c’hell chom divugel.
Si ta fille est aventureuse, monte bonne garde, de peur qu’elle ne fasse de toi la risée de tes ennemis, la fable de la ville, l’objet des commérages, et qu’elle ne te déshonore devant tout le monde. Si 42, 11 : War ur verc’h divezh, dalc’h start da ward, gant aon na rafe ac’hanout goap da enebourien, fablenn ar gêriadenn ha danvez fistilh ar bobl, ha na vefes dizenoret dirak an holl dud.
Ne regarde personne pour sa beauté, et ne t’assieds pas au milieu des femmes. Si 42, 12 : Evit n’eus forzh piv na sell ket ouzh e gened, hag e-kreiz ar merc’hed n’ez ket da azezañ ;
Car les vêtements laissent échapper les mites, et la femme, une méchanceté de femme. Si 42, 13 : rak er-maez eus an dilhad e teu an dagnouzell, hag eus ar plac’h drougiezh a blac’h.
Mieux vaut la méchanceté d’un homme que les faveurs d’une femme ; une femme qui apporte le déshonneur expose à l’insulte. Si 42, 14 : Gwelloc’h eo drougiezh a baotr eget madelezh a blac’h ; ar plac’h goloet a vezhegezh a zegas ar rebechoù.
Je vais rappeler les œuvres du Seigneur. Ce que j’ai vu, je vais le raconter : c’est par sa parole que le Seigneur a réalisé ses œuvres, tel fut son décret par sa bénédiction. Si 42, 15 : Mont a ran da eñvoriñ oberennoù an Aotrou, ar pezh am eus gwelet a fell din dezrevellañ : Dre gomzoù an Aotrou ez eo bet graet e oberoù.
Comme le soleil, dans son éclat, regarde chaque chose, ainsi la gloire du Seigneur rayonne dans toute son œuvre. Si 42, 16 : An heol o parañ warno a sell ouzh pep tra, hag oberenn an Aotrou a zo leun eus e glod.
Il est impossible aux anges, les saints du Seigneur, de décrire toutes les merveilles que le Seigneur souverain de l’univers fit inébranlables pour que l’univers soit affermi dans sa gloire. Si 42, 17 : N’eo ket bet roet da sent an Aotrou danevellañ an holl vurzhudoù, en deus diazezet start an Aotrou hollc’halloudek evit ma vo stabilaet an hollved en e c’hloar.
Le Seigneur a scruté les abîmes et les cœurs, il a discerné leurs subtilités. Car le Très-Haut possède toute connaissance, il a observé les signes des temps, Si 42, 18 : Sonteal a ra an islonk hag ar galon, ha treantiñ a ra o mennadoù kuzh ; rak an Holluhel a zo perc’henn war bep gouiziegezh, stagañ a ra e sell ouzh sinoù an amzerioù.
faisant connaître le passé et l’avenir, et dévoilant les traces des choses cachées. Si 42, 19 : Kemenn a ra an tremened hag an dazont, ha diskuliañ a ra tresoù an traoù kuzh.
Aucune pensée ne lui a échappé, pas une parole ne lui a été cachée. Si 42, 20 : N’eus mennozh ebet en em guzhfe dioutañ n’eus komz ebet a chomfe dianav dezhañ.
Il a organisé les chefs-d’œuvre de sa sagesse, lui qui existe depuis toujours et pour toujours ; rien n’y fut ajouté ni retranché : il n’a eu besoin d’aucun conseiller. Si 42, 21 : Urzhiet mat en deus brasterioù e furnez, rak a holl viskoazh ez eo hag e vo da holl viken ; n’eus netra a c’hellfe bezañ bet staget outañ, netra dilamet dioutañ, ha n’en deus bet ezhomm eus kuzulier ebet
Comme toutes ses œuvres sont attirantes, jusqu’à la plus petite étincelle qu’on peut apercevoir ! Si 42, 22 : na pegen hetus eo e holl oberoù ! Evel ur fulenn-dan eo ar pezh a arvester diouto ;
Tout cela vit et demeure à jamais, remplit son office et lui obéit. Si 42, 23 : kement-se holl a vev hag a chom da viken evit pep servijerezh, ha sentiñ 'ra pep tra.
Tout va par deux, l’un correspond à l’autre, il n’a rien fait de défectueux, Si 42, 24 : An holl draoù a ya daou-ha-daou, an eil a-dal d’egile ; n’en deus graet netra diglok ;
il a confirmé l’excellence d’une chose par l’autre ; qui se rassasierait de contempler sa gloire ? Si 42, 25 : an eil a starta mad egile. Piv a vo skuizh dre forzh gwelout e c’hloar ?
