Aller au contenu
Accueil » Bible en breton » Ancien Testament en breton » Livre des Juges » Chapitre 19

Livre des Juges - Chapitre 19

Levr : Levr ar Varnerien
Chapitre : 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21

Chapitre 19



En ces jours-là – il n’y avait pas de roi en Israël –, un lévite qui résidait aux confins de la montagne d’Éphraïm prit comme concubine une femme de Bethléem de Juda. Jg 19, 1 : D’ar mare-se ne oa roue ebet en Israel. Hag e oa un den, ul Leviad, o chom e penn-pellañ menez Efraim, a gemeras da serc’h ur vaouez eus Betlehem Youda.

Sa concubine se fâcha contre lui, puis elle le quitta et revint à la maison de son père, à Bethléem de Juda, où elle séjourna quatre mois entiers. Jg 19, 2 : Kounnaret outañ, ar serc’h a yeas digantañ da di he zad, e Betlehem Youda, hag e chomas eno e-pad pevar miz.

Son mari partit la retrouver, pour parler à son cœur et la ramener. Il avait avec lui son serviteur et deux ânes. Sa concubine le fit entrer dans la maison de son père. Le père de la jeune femme le vit et, tout joyeux, vint à sa rencontre. Jg 19, 3 : Hag e savas he den da vont war he lerc’h, da gomz ouzh he c’halon evit he distreiñ. E servijer a oa gantañ, ha daou azen ; hag houmañ d’e gas da di he zad, hag ouzh e welout, e voe tad ar wreg yaouank laouen o vont d’e gaout.

Son beau-père, le père de la jeune femme, le retint, et le lévite resta chez lui pendant trois jours. Ils mangèrent, burent et passèrent la nuit en cet endroit. Jg 19, 4 : Hag e voe dalc’het gant e dad-kaer, tad ar wreg yaouank, hag hemañ a chomas gantañ tri deiz, hag e tebrjont hag ec’h evjont, o lojañ eno.

Le quatrième jour, ils se levèrent de bon matin et le lévite se disposait à partir quand le père de la jeune femme dit à son gendre : « Restaure-toi en mangeant un morceau de pain, vous partirez après. » Jg 19, 5 : D’ar pevare deiz, abred diouzh ar beure, e savas da vont, pa lavaras tad ar wreg yaouank d’e vab-kaer : "Souten da galon gant un tamm bara, ha goude ez eot".

Ils s’assirent tous deux, mangèrent et burent ensemble. Alors le père de la jeune femme dit à son gendre : « Je t’en prie, passe encore la nuit. Que ton cœur soit content ! » Jg 19, 6 : Hag ec’h azezjont, hag e tebrjont o-daou a-gevret, hag ec’h evjont. Hag e lavaras tad ar wreg yaouank d’an den : "Teurvez, mar plij, chom, hag e vo evurus da galon !"

Comme l’homme se levait pour partir, il céda finalement à l’insistance de son beau-père et passa une autre nuit en cet endroit. Jg 19, 7 : En e sav e oa an den da vont kuit, met pouezañ a reas warnañ e dad-kaer, hag e lojas c’hoazh eno.

Le cinquième jour, il se leva de bon matin pour partir, mais le père de la jeune femme lui dit : « Restaure-toi, je t’en prie, et attardez-vous jusqu’au déclin du jour. » Ils mangèrent tous deux. Jg 19, 8 : Hag abred diouzh ar beure, ar pempvet deiz, e oa o vont pa lavaras tad ar wreg yaouank : "Souten da galon ! Gortozit betek an abardaez". Hag e tebrjont o-daou.

L’homme se préparait à partir avec sa concubine et son serviteur ; mais son beau-père lui dit : « Voici que le jour faiblit vers le soir. Passez donc la nuit ! Voici la tombée du jour. Passe la nuit ici et que ton cœur soit content ! Demain, de bon matin, vous prendrez la route, et tu regagneras ta tente. » Jg 19, 9 : An ozhac’h a oa o vont kuit, eñ, e wreg hag e vevel, met e dad-kaer, tad ar wreg yaouank, a lavaras dezhañ : "Setu, erru eo an abardaez, ho pediñ a ran, chomit amañ fenoz, erru eo izel an deiz, chom amañ da dremen an noz, d’az kalon da gemer he flijadur ; warc’hoazh e savot abred da gemer penn ho hent ha te a yelo war-du da deltenn".

Mais l’homme ne voulut pas passer la nuit. Il se leva et partit. Il arriva en vue de Jébus – c’est-à-dire Jérusalem. Il avait avec lui deux ânes bâtés, ainsi que sa concubine et son serviteur. Jg 19, 10 : An den yaouank avat, n’houllas ket chom da dremen an noz eno ; sevel a reas ha mont war-raok. Dont a reas betek a-dal da Jebous, da lavarout eo Jeruzalem, ha gantañ e oa e zaou azen sterniet hag e serc’h.

Quand ils furent près de Jébus, le jour avait beaucoup baissé. Le serviteur dit à son maître : « Allons ! Faisons un détour vers cette ville des Jébuséens ! Nous y passerons la nuit. » Jg 19, 11 : Pa voent e-kichen Jebous 'benn neuze e oa erru izel-mat an deiz. Ar mevel a lavaras d’e vestr : "Deomp, me az ped, troomp war-du amañ da gêr ar Jebousiz, hag eno e tremenimp an noz".

Son maître lui répondit : « Non, nous ne ferons pas un détour vers cette ville étrangère, où il n’y a aucun fils d’Israël ; nous pousserons jusqu’à Guibéa. Jg 19, 12 : Respont a reas e vestr dezhañ : "Ne ehanimp ket e kêr estrenien, 'lec’h n’emañ ket bugale Israel, derc’hel a raimp betek Gabaa".

Allons ! dit-il à son serviteur, rapprochons-nous d’une de ces localités, Guibéa ou Rama, pour y passer la nuit. » Jg 19, 13 : C’hoazh e lavaras d’e servijer : "Deomp ’ta, klaskomp tapout unan eus ar c’hêrioù-mañ, da dremen an noz, Gabaa pe Rama".

Poussant plus loin, ils s’en allèrent. Le soleil se couchait quand ils approchèrent de Guibéa de Benjamin. Jg 19, 14 : Derc’hel a rejont da gerzhout hag an heol a yeas da guzh pa zegouezhjont e-kichen Gabaa, ur gêr eus Benjamin.

Ils firent un détour pour passer la nuit à Guibéa. Le lévite entra, s’assit sur la place, mais personne ne lui offrit l’hospitalité pour la nuit. Jg 19, 15 : Ha graet ganto un distro, ez ejont da lojañ e Gabaa. Erruet eno, e chomjont war al leurenn-gêr : ne oa den d’o degemer en un ti da nozvezhiañ.

Voici qu’un vieillard, le soir venu, rentrait de son travail des champs. Il était originaire de la montagne d’Éphraïm, mais il résidait à Guibéa, dont les habitants étaient Benjaminites. Jg 19, 16 : Ha setu un den kozh o tont eus e labour, eus e bark, d’abardaez ; an den-mañ a oa eus menez Efraim hag o chom e Gabaa ; ha tud al lec’h-se a oa Benjaminiz.

Levant les yeux, il remarqua le voyageur sur la place de la ville. Il lui demanda : « Où vas-tu, et d’où viens-tu ? » Jg 19, 17 : Hag e savas e zaoulagad, hag e welas an den, ar beajer war al leur-gêr, hag e lavaras an den kozh : "Da belec’h ez ez, hag a-belec’h e teuez ?"

L’homme lui répondit : « Partis de Bethléem de Juda, nous faisons route vers l’arrière-pays de la montagne d’Éphraïm. C’est de là que je suis originaire. Je me suis rendu à Bethléem de Juda et je retourne dans ma maison. Personne ne m’a offert l’hospitalité. Jg 19, 18 : Hag e lavaras dezhañ : "Tremen a reomp dre Vetlehem Youda betek penn-pellañ menez Efraim : alese on ; bet on e Betlehem Youda, ha d’ar gêr emaon o vont, ha n’eus den d’am degemer en un ti.

Pourtant, nous avons de la paille et du fourrage pour nos ânes ; j’ai aussi du pain et du vin pour moi, pour ta servante et pour le jeune homme qui accompagne tes serviteurs. Nous ne manquons de rien ! » Jg 19, 19 : Bez hon eus koulskoude plouz ha foenn evit hon ezen, hag ivez bara ha gwin evidon, evit da vatezh hag ar paotr yaouank a zo gant da servijerien ; netra ne vank deomp !"

Le vieillard dit alors : « Sois en paix ; laisse-moi pourvoir à tous tes besoins, mais ne passe pas la nuit sur la place. » Jg 19, 20 : Ar peoc’h ra vezo ganit, eme an den kozh. Me 'bourchaso dit kement az po ezhomm war va c’hont, met na chom ket war ar blasenn da dremen an noz !

Il le fit entrer dans sa maison et donna du fourrage aux ânes. Les voyageurs se lavèrent les pieds, ils mangèrent et ils burent. Jg 19, 21 : O c’has a reas gantañ d’e di, hag e vouetas an ezen. Gwalc’hiñ a rejont o zreid, neuze e tebrjont hag ez evjont.

Pendant qu’ils se restauraient, des hommes de la ville, de vrais vauriens, cernèrent la maison. Ils frappèrent à coups redoublés contre la porte et dirent au vieillard, propriétaire de la maison : « Fais sortir l’homme qui est entré chez toi pour que nous le connaissions ! » Jg 19, 22 : Endra m’edont o kemer o flijadur, setu gwazed eus kêr, anezho tud fall o tont da gelc’hiañ an ti ha da skeiñ rust war an nor. Lavarout a rejont d’an den kozh, mestr an ti : "Laka da zont er-maez an den a zo aet du-se, evit ma raimp anaoudegezh gantañ !"

Le propriétaire de la maison alla au-devant d’eux et leur dit : « Non, mes frères, non, ne faites pas le mal ! Après que cet homme a été reçu dans ma maison, ne commettez pas cette infamie ! Voici ma fille, qui est vierge ; je vais la faire sortir. Abusez d’elle ! Faites avec elle ce qui vous semblera bon, mais ne commettez pas contre cet homme un acte infâme. » Jg 19, 23 : Perc’henn an ti a zeuas er-maez d’o c’haout hag a lavaras dezho : "Nann, va breudeur, na rit ket an droug, me ho ped, peogwir eo deuet an den-se du-mañ, na rit ket an dra vezhus-se. Bez’ em eus-me ur verc’h gwerc’h ha gantañ emañ e serc’h ; me o degaso deoc’h er-maez, kregiñ a reot enno hag e reot dezho evel ma plijo deoc’h : met arabat deoc’h ober un dra ken mezhus d’an den-se".

Les hommes de la ville ne voulurent pas l’écouter. Alors, le lévite saisit sa concubine et la leur amena dehors. Ils s’unirent à elle et s’en amusèrent toute la nuit, jusqu’au matin. Quand vint l’aurore, ils la relâchèrent. Jg 19, 25 : An dud-se ne fellas ket dezho e selaou. Neuze an ozhac’h a gemeras e serc’h hag he degasas dezho ; hag hec’h anavezout a rejont, ha graet o gwall-c’hoantoù ganti e-pad an noz betek ar beure, e dilezjont anezhi pa savas ar gouloù-deiz.

Comme le matin approchait, la femme s’en vint tomber à l’entrée de la maison de l’homme chez qui était son mari, et elle resta là jusqu’à ce qu’il fît jour. Jg 19, 26 : Hag e teuas ar vaouez da c’houloù-deiz, da gouezhañ e toull-dor ti an den ma oa he fried e-barzh betek an deiz.

Au petit matin, son mari se leva, ouvrit la porte de la maison, sortit pour reprendre sa route. Voici que sa concubine gisait à l’entrée de la maison, les mains sur le seuil ! Jg 19, 27 : Hag e savas he gwaz diouzh ar beure, hag e tigoras dorojoù an ti, hag edo er-maez evit mont gant e hent, ha setu ar vaouez, e serc’h, kouezhet ouzh dor an ti, he daouarn war an treuzoù.

« Lève-toi, lui dit-il, et partons ! » Il n’obtint pas de réponse. Il la mit sur son âne, partit et rentra chez lui. Jg 19, 28 : Hag e lavaras dezhi : "Sav ! Emaomp o vont !" Ha ne voe respont ebet. Hag he c’hemer a reas war e azen, hag e savas an den evit mont d’ar gêr.

Une fois arrivé dans sa maison, il prit un couteau, saisit sa concubine, la dépeça, membre après membre, en douze morceaux, qu’il envoya dans tout le territoire d’Israël. Jg 19, 29 : Hag erruet er gêr, e kemeras ur gontell hag e krogas en e serc’h hag e tidammas anezhi, gant hec’h eskern, e daouzek tamm, hag e kasas anezho e kement tiriad eus Israel.

Quiconque voyait cela disait : « Jamais ne s’est fait, jamais ne s’est vu un crime aussi affreux, depuis le jour où les fils d’Israël sont montés du pays d’Égypte jusqu’à ce jour ! » Le lévite avait donné cet ordre à ses messagers : « Vous parlerez ainsi à tous les hommes d’Israël : “Un crime aussi affreux a-t-il jamais été commis depuis le jour où les fils d’Israël sont montés du pays d’Égypte jusqu’à ce jour ? Réfléchissez, tenez conseil, prononcez-vous !” » Jg 19, 30 : Ha pep hini, o welout se, a lavare : "N’eus ket bet gwelet kement-all abaoe an deiz ma pignas bugale Israel eus bro an Egipt, betek hiziv ! En em soñjit, goulennit ali an eil digant egile ha divizit petra d’ober".