Livre de l’Exode - Chapitre 33
Chapitre : 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 | 32 | 33 | 34 | 35 | 36 | 37 | 38 | 39 | 40
Chapitre 33
Le Seigneur parla à Moïse : « Va, toi et le peuple que tu as fait monter du pays d’Égypte, monte d’ici vers la terre que j’ai juré de donner à Abraham, à Isaac et à Jacob, en leur disant : “C’est à ta descendance que je la donnerai.” Ex 33, 1 : Hag e lavaras an Aotrou da Voizez : "Kae ! Pign ac’halen, te hag ar bobl ac’h eus savet eus bro Egipt, war-zu ar vro am eus touet da Abraham, da Izaag ha da Jakob, en ur lavarout : D’az lignez he roin ;
J’enverrai devant toi un ange et je chasserai le Cananéen, l’Amorite, le Hittite, le Perizzite, le Hivvite et le Jébuséen. Ex 33, 2 : hag e kasin ez raok un Ael a argaso Kanaaniz, Amoriz, Hitiz, Perezeiz, Hiviz, Jebouseiz,
Monte vers une terre ruisselant de lait et de miel. Quant à moi, je ne monterai pas au milieu de toi, car tu es un peuple à la nuque raide, et je t’exterminerais en chemin. » Ex 33, 3 : war-zu ur vro ma tiver enni laezh ha mel ; met ne gerzhin ket en ho touez, rak ur bobl kalet he c’hilpenn ez out-te ! Da ziskar a rajen war an hent !"
À cette parole de malheur, le peuple prit le deuil, et personne ne porta plus ses habits de fête. Ex 33, 4 : Hag e klevas ar bobl ar gomz drouk-mañ, hag e rejont kañv, ha ne lakaas den e vravigoù warnañ.
Le Seigneur dit à Moïse : « Répète aux fils d’Israël : Vous êtes un peuple à la nuque raide. Si je montais un seul instant au milieu de toi, je t’exterminerais. Maintenant débarrasse-toi de tes habits de fête, et je saurai comment te traiter. » Ex 33, 5 : Hag e lavaras an Aotrou da Voizez : "Lavar da vugale Israel : c’hwi a zo ur bobl kalet ho kilpenn ; ur predig ouzhpenn hag e saven en ho touez evit ho tiskar. Ha bremañ, tenn da vravigoù diwarnout, hag e ouezin petra ober dit".
À partir de la montagne de l’Horeb, les fils d’Israël se défirent de leurs habits de fête. Ex 33, 6 : Hag en em zibourc’has bugale Israel eus o bravigoù o devoa abaoe menez Horeb.
Moïse prenait la Tente et la plantait hors du camp, à bonne distance. On l’appelait : tente de la Rencontre, et quiconque voulait consulter le Seigneur devait sortir hors du camp pour gagner la tente de la Rencontre. Ex 33, 7 : Moizez a gemeras an Deltenn hag he stignas evitañ er-maez eus ar c’hamp, ur pennad diouzh ar c’hamp, hag a reas anezhi "Teltenn an Emgav". Ha neuze kement hini a felle dezhañ klask an Aotrou a yae er-maez etrezek Teltenn an Emgav a veze er-maez eus ar c’hamp.
Quand Moïse sortait pour aller à la Tente, tout le peuple se levait. Chacun se tenait à l’entrée de sa tente et suivait Moïse du regard jusqu’à ce qu’il soit entré. Ex 33, 8 : Ha pa-z ae Moizez d’an Deltenn, e save an holl er bobl en o sav, hag e chome pep hini ouzh dor e deltenn, hag e parent o daoulagad war Voizez ken na veze aet e-barzh an Deltenn.
Au moment où Moïse entrait dans la Tente, la colonne de nuée descendait, se tenait à l’entrée de la Tente, et Dieu parlait avec Moïse. Ex 33, 9 : Ha pa veze antreet Moizez en Deltenn, e tiskenne ar pilerad-koabr hag e chome ouzh dor an Deltenn, hag e komze Doue ouzh Moizez.
Tout le peuple voyait la colonne de nuée qui se tenait à l’entrée de la Tente, tous se levaient et se prosternaient, chacun devant sa tente. Ex 33, 10 : Ar bobl a-bezh a wele ar pilerad-koabr a-sav ouzh dor an Deltenn ; ar bobl a-bezh a save en he sav, hag e stoue pep hini d’an douar ouzh dor e deltenn.
Le Seigneur parlait avec Moïse face à face, comme on parle d’homme à homme. Puis Moïse retournait dans le camp, mais son auxiliaire, le jeune Josué, fils de Noun, ne quittait pas l’intérieur de la Tente. Ex 33, 11 : Komz a rae an Aotrou gant Moizez fas-ouzh-fas evel ma komz un den ouzh un den all. Goude-se e tistroe Moizez d’ar c’hamp, met Josoua, mab Noun, e servijer, ur paotr yaouank anezhañ, ne dec’he ket eus diabarzh an Deltenn.
Moïse dit au Seigneur : « Vois ! Tu me dis toi-même : “Fais monter ce peuple”, mais tu ne m’as pas fait connaître celui que tu enverras avec moi. Pourtant, c’est toi qui avais dit : “Je te connais par ton nom ; tu as trouvé grâce à mes yeux.” Ex 33, 12 : Hag e lavaras Moizez d’an Aotrou : "Sell ! Te a lavar din : Sav ar bobl-se ! Ha ne roez ket din da c’houzout piv a gasi ganin, hag e lavarez : da anavezet em eus dre da anv, ha kavet ec’h eus gras dirak va daoulagad.
Maintenant, si j’ai vraiment trouvé grâce à tes yeux, fais-moi connaître ton chemin, et je te connaîtrai, je saurai que j’ai trouvé grâce à tes yeux. Considère aussi que cette nation est ton peuple. » Ex 33, 13 : Ha bremañ, m’em eus kavet gras dirak da zaoulagad, gra din gouzout da hentoù evit ma anavezin ha ma kavin gras ez taoulagad. Sell ! Da bobl ez eo ar boblad-mañ !"
Le Seigneur dit : « J’irai en personne te donner le repos. » Ex 33, 14 : Hag e lavaras an Aotrou : "Me va-unan ez in hag e roin diskuizh dit".
Et Moïse répondit : « Si tu ne viens pas en personne, ne nous fais pas monter d’ici. Ex 33, 15 : Hag e lavaras Moizez dezhañ : "Ma ne zeuez ket da-unan, ne savimp ket ac’halen.
À quoi donc reconnaître que moi j’ai trouvé grâce à tes yeux – et ton peuple également ? N’est-ce pas au fait que tu marcheras avec nous ? Ainsi, moi et ton peuple, nous serons différents de tous les peuples de la terre. » Ex 33, 16 : Ha penaos e vo gouezet em eus kavet gras ez taoulagad, me ha da bobl, nemet ha kerzhout a rafes ganeomp ? Hag e vezimp dispar, me ha da bobl, e-touez an holl bobloù a zo war an douar ?"
Le Seigneur dit à Moïse : « Même ce que tu viens de dire, je le ferai, car tu as trouvé grâce à mes yeux et je te connais par ton nom. » Ex 33, 17 : Hag e lavaras an Aotrou da Voizez : "Ya, an dra-se a lavarez, a rin, peogwir ec’h eus kavet gras ouzh va daoulagad, ha da anavezout a ran dre da anv".
Moïse dit : « Je t’en prie, laisse-moi contempler ta gloire. » Ex 33, 18 : Hag e lavaras Moizez : "Gra din eta gwelout da c’hloar !"
Le Seigneur dit : « Je vais passer devant toi avec toute ma splendeur, et je proclamerai devant toi mon nom qui est : LE SEIGNEUR. Je fais grâce à qui je veux, je montre ma tendresse à qui je veux. » Ex 33, 19 : Hag e lavaras : "Me a raio tremen va holl vadelezh dirazout, hag e c’halvin anv an Aotrou dirazout, rak gras a roan d’an hini a garan, ha trugarez d’an hini a garan".
Il dit encore : « Tu ne pourras pas voir mon visage, car un être humain ne peut pas me voir et rester en vie. » Ex 33, 20 : Hag e lavaras an Aotrou : "Ne c’helli ket gwelout va dremm, rak n’hell ket un den va gwelout ha chom bev".
Le Seigneur dit enfin : « Voici une place près de moi, tu te tiendras sur le rocher ; Ex 33, 21 : Hag e lavaras an Aotrou : "Setu ur plas em c’hichen ; en em zerc’hel a ri war ar roc’h,
quand passera ma gloire, je te mettrai dans le creux du rocher et je t’abriterai de ma main jusqu’à ce que j’aie passé. Ex 33, 22 : ha pa dremeno va gloar, az lakain e faoutenn ar roc’h hag e lakain va dorn warnout ken na vin tremenet.
Puis je retirerai ma main, et tu me verras de dos, mais mon visage, personne ne peut le voir. » Ex 33, 23 : Hag e tennin va dorn, ha va gwelout a ri a-dreñv, met va dremm ne c’heller ket gwelout anezhi".
💡 Informations supplémentaires
🌐 À-propos de la traduction en breton
La traduction du Livre de l’Exode en breton proposée par Bibl.bzh est basée sur le travail mené par les prêtres Pêr ar Gall et Job Lec'hvien, travail qu'ils ont édité sous la forme de cinq livres aux éditions An tour Tan en 1981. Il s'agit d'une traduction littérale de la source hébraïque appelée la Massorah, qui date de trois siècles après Jésus-Christ. Job Lec’hvien à la fin de sa vie (à partir de 2012 jusqu'en 2014) a revu tous les textes pour réduire la rigidité des traductions littérales depuis l'hébreu et afin de les améliorer pour la liturgie. Une version complète de la Bible a été éditée avec cette traduction par les éditions Penkermin en 2018. Cette traduction d'origine a été révisée et éditée par différents chrétiens bretons pour Bibl.bzh en 2025.
La traduction de la Bible en breton que nous vous présentons sur Bibl.bzh est le fruit d’un travail de plusieurs décennies par différents prêtres brittophones (voir la liste sur notre Foire aux questions), relue et corrigée par le comité « Bodad Santel » et encore améliorée pour Bibl.bzh par différents chrétiens bretons.
