Levr ar C’hrennlavarioù - Pennad 30
Pennad : 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31
Pennad 30
Paroles d’Agour, fils de Yaqé, de Massa. Oracle de cet homme pour Ytiel, pour Ytiel et Oukal. Pr 30, 1 : Lavarioù Agour, mab Iake, diougan an den-se da Eteel ha da Ouc’hal.
Oui, je suis le plus stupide des hommes, aucune intelligence humaine en moi : Pr 30, 2 : Daoust ha ma-z on beioc’h eget den, ha ne gomprenan den,
je n’ai pas étudié la sagesse, mais la science du Dieu saint, je la connais. Pr 30, 3 : ha n’em eus ket desket ar furnez, skiant ar sent a anavezan.
Qui est monté au ciel et en est descendu ? Qui a retenu le vent au creux de sa main ? Qui a serré les eaux dans son manteau ? Qui a fixé toutes les limites de la terre ? Quel est son nom ? Quel est le nom de son fils ? Sans doute, tu le sais ! Pr 30, 4 : Piv a zo pignet d’an neñv ha diskennet ? Piv en deus dastumet avel a vozadoù ? Piv en deus serret dour en e vantell ?. Piv en deus diazezet holl zibennoù an douar ? Pe anv en deus ? pe anv e vab ? Hen gouzout a rez ?
Toute parole de Dieu est éprouvée au feu ; il est un bouclier pour qui s’abrite en lui. Pr 30, 5 : Holl gomzoù Doue a zo amprouet, ur skoed eo evit ar re a warez ennañ.
N’ajoute rien à ce qu’il dit : il te le reprocherait comme un mensonge. Pr 30, 6 : Ne laki ket war e lavarioù, gant aon bezañ rebechet evel gaouiat.
Seigneur, je n’ai que deux choses à te demander, ne me les refuse pas avant que je meure ! Pr 30, 7 : Daou dra a c’houlennan diganit, n’o dinac’h ket ouzhin a-raok ma varvin.
Éloigne de moi mensonge et fausseté, ne me donne ni pauvreté ni richesse, accorde-moi seulement ma part de pain. Pr 30, 8 : Falsentez ha lavar gaouiat ra bellai diouzhin, paourentez na pinvidigezh na ro ket din, met pourvez din ar bara am eus ezhomm,
Car, dans l’abondance, je pourrais te renier en disant : « Le Seigneur, qui est-ce ? » Ou alors, la misère ferait de moi un voleur, et je profanerais le nom de mon Dieu ! Pr 30, 9 : gant aon, o kaout re, trubard, na lavarfen : "Piv eo an Aotrou ?" pe re baour, na laerfen, o tisakrañ Anv va Doue.
Ne calomnie pas devant son maître un serviteur, il te maudirait, et tu en porterais la faute. Pr 30, 10 : Teodata ur servijer e-kichen e vestr, na ra ket, gant aon n’az milligfe, ha na vefes, te, kablus.
Quelle génération ! Ils maudissent leur père et ne bénissent pas leur mère. Pr 30, 11 : Ur ouenn ez eus hag a villig he zad, ha na vennig ket he mamm ;
Quelle génération ! Ils se croient purs et ne balaient pas devant leur porte. Pr 30, 12 : ur ouenn c’hlan ouzh he daoulagad hag eus he lastez n’eo ket saotr ;
Quelle génération ! Ils prennent un air supérieur et vous regardent de haut. Pr 30, 13 : ur ouenn....pegen balc’h eo he daoulagad hag he malvennoù, pegen uhel !
Quelle génération ! Ils ont des dents comme des épées, des mâchoires comme des scies pour dévorer les pauvres du pays, retrancher les malheureux d’entre les humains. Pr 30, 14 : ur ouenn ez eo klezeier he dent, ha kontilli he c’hildent, evit debriñ an dud kaezh eus ar vro, an ezhommeien eus an dud !
La sangsue a deux filles, « Apporte » et « Apporte », cela fait trois insatiables et quatre encore qui ne diront jamais « Assez ! » : Pr 30, 15 : Ar c’helaouenn he deus div verc’h : Degas ! Degas ! Tri a zo ha n’heller ket o dic’hoantañ, pevar zoken ha ne lavaront kammet : A-walc’h !
le séjour des morts et le ventre stérile, la terre jamais gorgée d’eau, et le feu qui ne dit jamais « Assez ! » Pr 30, 16 : Ar Sheol, an askre divugel, an douar lonk-an-dour, hag an tan na lavaront kammet : A-walc’h !
L’œil qui toise un père, qui dédaigne d’obéir à une mère, les corbeaux du torrent le crèveront, les vautours le dévoreront. Pr 30, 17 : Al lagad hag a ra goap ouzh e dad hag a zispriz kozhni e vamm, brini an dour-red en freuzo, reoù vihan an erer en debro !
Il y a trois merveilles qui me dépassent, quatre dont je ne sais rien : Pr 30, 18 : Tri a zo a-us d’am spered, pevar zoken ha n’hellan ket o anavezout :
le chemin de l’aigle dans le ciel, le chemin du serpent sur le rocher, le chemin du navire en haute mer et le chemin de l’homme chez la jeune fille. Pr 30, 19 : roud an erer en oabl, roud an naer war ar roc’h, roud ar vag e-kreiz ar mor, roud an den en ur plac’h yaouank.
Et puis il y a le chemin de la femme adultère : comme si, après y avoir goûté, elle pouvait s’essuyer la bouche et déclarer : « Je n’ai rien fait de mal ! » Pr 30, 20 : Sed amañ doare an avoultrerez : debriñ, torchañ he genoù ha lavarout : "N’em eus graet droug ebet !"
Il y a trois causes aux tremblements de terre, quatre situations que la terre ne peut supporter : Pr 30, 21 : Tri a zo hag a lak an douar da grenañ, pevar zoken na c’hell ket o dougen :
un esclave qui se prend pour le roi, un abruti, la panse pleine, Pr 30, 22 : ur sklavour o tont da roue, un den diskiant leun e gof a vara,
une peste qui trouve un mari et une servante qui supplante sa maîtresse. Pr 30, 23 : ur plac’h disprizet o tont da bried, hag ur vatezh o tizorniañ he mestrez.
Il y en a quatre, tout petits sur la terre, mais sages entre les sages : Pr 30, 24 : Pevar bihan-meurbet a zo war an douar, hag i fur e-touez ar re fur :
les fourmis, race bien faible, qui font en été leurs provisions ; Pr 30, 25 : ar merien, poblad dinerzh, int-i a gempenn e-pad an hañv o bevañs,
les damans, race chétive, qui, dans le rocher, se font un gîte ; Pr 30, 26 : an damaned, poblad dic’halloudek, hag o deus o ched e-touez ar rec’hier,
point de roi chez les sauterelles, mais elles avancent toutes en bon ordre ; Pr 30, 27 : ar c’hilherien-raden ha n’o deus ket jeneraled hag a ya war-raok evel-se evel rejimantoù,
le lézard, on l’attrape à la main, mais il est chez lui au palais du roi. Pr 30, 28 : ar glazard hag a c’hellez tapout gant da zorn hag a zarempred evelkent palezioù ar Roue.
Il y en a trois qui ont fière allure, quatre dont la démarche est superbe : Pr 30, 29 : Tri a zo hag a zo kaer o bale, pevar zoken hag a zo brav o c’herzhed :
le lion, le plus vaillant des animaux, qui ne recule devant rien, Pr 30, 30 : al leon, ar c’halonekañ eus al loened, eñ ha na gil dirak netra,
le coq sur ses ergots, et le bouc, enfin, le roi, à la tête de son armée. Pr 30, 31 : ar c’hilhog o vale sonn e-touez ar yer, ar bouc’h o ren an tropell, hag ar roue p’emañ e penn e arme.
Si tu t’es emporté sottement, et si tu t’en rends compte, mets la main sur ta bouche ! Pr 30, 32 : Mard out foll a-walc’h evit mont da daeriñ, mar en em soñjez un tamm, laka da zorn war da c’henoù !
Car, du lait battu, sort du beurre ; d’un coup sur le nez, sort du sang ; d’un coup de colère, sort un procès. Pr 30, 33 : Rak gwaskañ laezh a ro amann, gwaskañ ar fri a lak ar gwad da strinkañ, ha gwaskañ ar gounnar a laka tabut da sevel.
