Genèse - Chapitre 19
Chapitre : 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 | 32 | 33 | 34 | 35 | 36 | 37 | 38 | 39 | 40 | 41 | 42 | 43 | 44 | 45 | 46 | 47 | 48 | 49 | 50
Chapitre 19
Les deux anges arrivèrent à Sodome, le soir. Loth était assis à la porte de Sodome ; il les aperçut, se leva pour aller à leur rencontre et se prosterna, face contre terre. Gn 19, 1 : Hag ec’h erruas an daou Ael e Sodom d’abardaez. Ha Lot a oa en e goazez ouzh dor Sodom. Ouzh o gwelout, Lot a savas war-arbenn dezho, hag e stouas, e zremm d’an douar.
Il dit : « De grâce, mes seigneurs, faites un détour par la maison de votre serviteur ; vous y passerez la nuit, vous vous laverez les pieds et vous vous lèverez de bon matin pour reprendre votre route. » Ils répondirent : « Non ! nous passerons la nuit sur la place. » Gn 19, 2 : Hag e lavaras : "Plijet ganeoc’h, Aotrou, distreiñ da di ho servijer evit tremen an noz ha gwalc’hiñ ho treid, ha savet abred, ez eot gant ho hent". Hag e lavarjont : "Ne raimp ket ! War al leur-gêr e tremenimp an noz !"
Mais il insista tellement auprès d’eux qu’ils firent le détour et entrèrent dans sa maison. Il leur prépara un festin, fit cuire des pains sans levain, et ils mangèrent. Gn 19, 3 : Hag e pouezas warno kement ma tistrojont davetañ da vont en e di. Hag e reas dezho ur pred gant bara dic’hoell, pobet, hag e tebrjont.
Ils n’étaient pas encore couchés que les hommes de la ville, ceux de Sodome, cernèrent la maison, des plus jeunes aux plus vieux, toute la population sans exception. Gn 19, 4 : Ne oant ket aet da gousket, ha setu gwazed kêr, gwazed Sodom o tont en-dro d’e di, eus ar re yaouankañ d’ar re goshañ : an holl dud a-grenn.
Ils appelèrent Loth et lui dirent : « Où sont les hommes qui sont venus chez toi cette nuit ? Amène-les : nous voulons nous unir à eux. » Gn 19, 5 : Hag int o huchal war Lot, o lavarout dezhañ : "Pelec’h emañ ar baotred a zo deuet du-se evit an noz ? Kas-int er-maez davedomp, m’o anavezimp !"
Loth s’avança vers eux, à l’entrée, et ferma la porte derrière lui. Gn 19, 6 : Mont a reas daveto Lot war an treuzoù, an nor prennet a-dreñv dezhañ.
Il dit : « De grâce, mes frères, ne commettez pas le mal ! Gn 19, 7 : Hag e lavaras : "Mar plij ! va breudeur, na rit ket a zroug !
Voici, j’ai deux filles qui ne se sont unies à aucun homme. Je vais vous les amener, et vous leur ferez ce que bon vous semblera. Mais à ces hommes ne faites rien : ils sont venus s’abriter sous mon toit. » Gn 19, 8 : Bez’ em eus div verc’h ha n’o deus anavezet den. Ez an d’o c’has davedoc’h, hag e reot dezho ar pezh a vo mat ouzh ho taoulagad. Met d’ar baotred-mañ ne reot netra, peogwir ez int deuet e goudor va zoenn".
Ils répliquèrent : « Ôte-toi de là ! » Et ils ajoutèrent : « Lui, le seul étranger, il voudrait juger ! À toi, nous ferons plus de mal qu’à eux ! » Ils bousculèrent Loth et s’approchèrent pour enfoncer la porte. Gn 19, 9 : Hag e lavarjont : "Skarzh alese !", hag e lavarent : "Unan nevez-deuet amañ a raio al lezenn ? Ac’hanta ! Droug a raimp dit e-lec’h dezho !" Hag int da waskañ war an den, war Lot, meurbet, darbet dezho drailhañ an nor.
Mais les deux hommes étendirent la main et firent rentrer Loth dans la maison, auprès d’eux. Et ils refermèrent la porte. Gn 19, 10 : Met kas a reas ar wazed o dorn da sachañ Lot daveto en ti, hag an nor a brennjont.
Ils frappèrent de cécité les hommes qui se trouvaient à l’extérieur de la maison, du plus petit au plus grand, si bien que ceux-ci ne purent trouver l’entrée. Gn 19, 11 : Hag ar wazed a oa war dreuzoù an ti, a voe skoet dall, eus ar bihanañ betek ar brasañ, hag e skuizhjont o klask toull an nor.
Les deux hommes dirent à Loth : « Qui as-tu encore ici avec toi ? Gendre, fils, filles, tous ceux qui sont avec toi dans la ville, fais-les sortir de ce lieu. Gn 19, 12 : Hag e lavaras ar wazed da Lot : "Piv c’hoazh ac’h eus amañ ? Ur mab-kaer, da vibien, da verc’hed, ha kement hini ac’h eus e kêr, o c’has ac’halen,
Car nous allons le détruire. Elle est grande à la face du Seigneur, la clameur qui s’est élevée contre ses habitants, et le Seigneur nous a envoyés pour détruire ce lieu. » Gn 19, 13 : ma tistrujimp al lec’h-mañ, rak bras eo ar c’harmadeg war o c’hont dirak an Aotrou, hag en deus hor c’haset an Aotrou d’o distrujañ".
Loth sortit parler à ses gendres, ceux qui allaient épouser ses filles, et dit : « Debout ! Sortez de ce lieu car le Seigneur va détruire la ville ! » Mais, aux yeux de ses gendres, il parut plaisanter. Gn 19, 14 : Hag ez eas Lot da gomz ouzh e vibien-kaer, prometet d’e verc’hed, hag e lavaras : "Savit ! Kit eus al lec’h-mañ, rak distrujañ a ra an Aotrou ar gêr !" Met bez’ e voe ur mousc’hoarzh e daoulagad e vibien-kaer.
À l’aurore, les deux anges pressèrent Loth, en disant : « Debout ! Prends ta femme et tes deux filles qui se trouvent ici, et va-t’en, de peur que tu ne périsses à cause des crimes de cette ville. » Gn 19, 15 : Evel ma save ar beure, an Aelez a bouezas war Lot en ur lavarout : "Sav ! Kemer da wreg ha da ziv verc’h en em gav amañ gant aon na vefec’h tapet dindan gastiz ar gêr-mañ".
Comme il s’attardait, ces hommes le saisirent par la main, ainsi que sa femme et ses deux filles, parce que le Seigneur voulait l’épargner. Ils le firent sortir et le conduisirent hors de la ville. Gn 19, 16 : Evel ma chome Lot da dermal, e krogjont en e zorn hag e dorn e wreg, hag e dorn e verc’hed, dre m’en devoa Doue truez outañ. Hag e tegasjont anezhañ er-maez eus kêr.
Une fois sortis, ils dirent : « Sauve-toi si tu tiens à la vie ! Ne regarde pas en arrière, ne t’arrête nulle part dans cette région, sauve-toi dans la montagne, si tu ne veux pas périr ! » Gn 19, 17 : Hag e-keit ha m’edont ouzh o c’has er-maez, e lavarjont : "Diwall ! Savete da vuhez ! Na zistro ket da sellout a-dreñv da gein, ha na chom ket kennebeut er blaenenn. Tec’h d’ar Menez gant aon da vezañ skubet kuit".
Loth leur dit : « Non, je vous en prie, mes seigneurs ! Gn 19, 18 : Lot a respontas : "Ne rin ket da ! Va Aotrou !
Votre serviteur a trouvé grâce à vos yeux, et vous m’avez fait une grande faveur en me laissant la vie. Mais je n’ai pas le temps de me sauver dans la montagne : le malheur va me rattraper et je mourrai. Gn 19, 19 : Kavet en deus da servijer gras dirak da zaoulagad, ha bras eo an drugarez ac’h eus diskouezet em c’heñver o lezel va buhez ganin. Met ne c’hellan ket tec’hout d’ar Menez gant aon da vezañ tizhet gant ar gwalleur ha da vervel.
Voici une ville assez proche pour y fuir – elle est si petite ! – Permettez que je me sauve là-bas – elle est si petite ! – afin de rester en vie ! » Gn 19, 20 : Sell ! Amañ ez eus ur gêr, ur gêr vihan, tost a-walc’h din da dec’hout, betek enni buan-ha-buan. Va lez da dec’hout betek enni - ken bihan evel ma-z eo - hag e savetein va buhez".
Ils lui répondirent : « Pour te faire plaisir cette fois encore, je ne détruirai pas la ville dont tu parles. Gn 19, 21 : Hag hemañ a lavaras dezhañ : "Mat eo ! reiñ a ran dit da c’houlenn ; ne zistrujin ket ar gêr a gomzez diwar he fenn.
Vite, sauve-toi là-bas, car je ne puis rien faire avant que tu y sois arrivé. » C’est pour cela qu’on a donné à cette ville le nom de Soar (ce qui veut dire : Petite). Gn 19, 22 : Hast buan tec’hout di, rak ne c’hellan ober mann ebet ken na vi erru eno". Setu perak ez eo anvet ar gêr-se Soar.
Le soleil se levait sur le pays et Loth entrait à Soar, Gn 19, 23 : Edo an heol o sevel war an douar, pa-z antreas Lot e Soar.
quand le Seigneur fit tomber du ciel sur Sodome et Gomorrhe une pluie de soufre et de feu venant du Seigneur. Gn 19, 24 : Ha Doue a skuilhas war Sodom ha Gomora ur glav-soufr ha tan, eus an Neñvoù.
Dieu détruisit ces villes et toute la région, avec tous leurs habitants et la végétation. Gn 19, 25 : Diskar a reas ar c’hêrioù-se hag ar gompezenn a-bezh, gant an holl dud a oa o chom er c’hêrioù, ha glazur an douar.
Or, la femme de Loth avait regardé en arrière, et elle était devenue une colonne de sel. Gn 19, 26 : Met sellout a reas gwreg Lot war he lerc’h, hag e teuas da vezañ ur piler-holen.
Abraham se leva de bon matin pour se rendre à l’endroit où il s’était tenu en présence du Seigneur, Gn 19, 27 : Sevel a reas Abraham beure-mat da vont d’al lec’h ma oa en em zalc’het en e sav dirak an Aotrou Doue.
et il regarda du côté de Sodome, de Gomorrhe et de toute la région : il vit monter de la terre une fumée semblable à celle d’une fournaise ! Gn 19, 28 : Ur sell a reas etrezek Sodom ha Gomora hag an holl blaenenn hag e welas e save moged diwar an douar evel moged ur forn.
Lorsque Dieu a détruit les villes de cette région, il s’est souvenu d’Abraham ; et il a fait échapper Loth au cataclysme qui a détruit les villes où il habitait. Gn 19, 29 : Evel-se, pa zistrujas Doue kêrioù ar blaenenn, en devoe soñj eus Abraham, hag e tennas Lot eus a-greiz an distruj, p’edo o tistrujañ ar c’hêrioù e-lec’h m’edo Lot o chom.
Loth monta de Soar pour habiter dans la montagne avec ses deux filles. Il craignait d’habiter Soar et il vécut dans une caverne avec ses deux filles. Gn 19, 30 : Pignat a reas Lot eus Soar da chom war ar menez, hag e ziv verc’h gantañ, rak aon en devoa da chom e Soar. Chom a reas en ur c’hev, eñ hag e ziv verc’h.
L’aînée dit à la cadette : « Notre père est vieux, et il n’y a pas d’homme dans le pays pour venir à nous, comme cela se fait partout. Gn 19, 31 : Hag e lavaras an hini henañ d’an hini yaouankañ : "Hon tad a zo kozh, ha n’eus den er vro da zont davedomp evel ma-z eo ar c’hustum dre-holl war an douar.
Allons ! Faisons boire du vin à notre père et couchons avec lui ; ainsi, grâce à lui, nous donnerons la vie à une descendance. » Gn 19, 32 : Deus ! Mezvomp hon tad gant gwin, hag e kouskimp gantañ, hag e roimp buhez, dre hon tad, da vugale".
Elles firent boire du vin à leur père cette nuit-là, et l’aînée alla coucher avec son père qui ne s’aperçut de rien, ni de son coucher ni de son lever. Gn 19, 33 : Hag e rojont da evañ d’o zad gwin en noz-se. Hag ez eas an hini henañ da gousket gant he zad, hep gouzout dezhañ pa c’hourvezas-hi, na pa savas.
Le lendemain, l’aînée dit à la cadette : « Voici ! Hier soir, j’ai couché avec mon père. Faisons-lui boire du vin, cette nuit encore. Et toi, tu iras coucher avec lui. Ainsi, nous donnerons la vie à une descendance issue de notre père. » Gn 19, 34 : Hag antronoz e lavaras an hini henañ d’an hini yaouankañ : "Kousket em eus dec’h gant va zad, lakaomp-eñ da evañ gwin c’hoazh fenoz, hag ez i da gousket gantañ, hag e roimp buhez, eus hon tad, da vugale".
Cette nuit encore, elles firent boire du vin à leur père. La cadette se leva et alla coucher avec lui ; il ne s’aperçut de rien, ni de son coucher ni de son lever. Gn 19, 35 : Hag int o reiñ da evañ c’hoazh en noz-se d’o zad, gwin. Hag en em lakaas an hini yaouankañ da gousket gantañ, hep gouzout dezhañ, na pa c’hourvezas-hi na pa savas.
Les deux filles de Loth devinrent enceintes de leur père. Gn 19, 36 : Hag o devoa koñsevet div verc’h Lot diouzh o zad.
L’aînée donna naissance à un fils qu’elle appela du nom de Moab ; c’est le père des Moabites d’aujourd’hui. Gn 19, 37 : Hag e c’hanas an hini henañ ur mab, a c’halvas Moab : hemañ hendad Moabiz betek hiziv.
La cadette, elle aussi, donna naissance à un fils qu’elle appela du nom de Ben-Ammi ; c’est le père des Ammonites d’aujourd’hui. Gn 19, 38 : An hini yaouankañ a c’hanas ur mab, a c’halvas Ben-Ami, a zo hendad mibien Amon betek hiziv.
💡 Informations supplémentaires
🌐 À-propos de la traduction en breton
La traduction de la Genèse en breton proposée par Bibl.bzh est basée sur le travail mené par les prêtres Pêr ar Gall et Job Lec'hvien, travail qu'ils ont édité sous la forme de cinq livres aux éditions An tour Tan en 1981. Il s'agit d'une traduction littérale de la source hébraïque appelée la Massorah, qui date de trois siècles après Jésus-Christ. Job Lec’hvien à la fin de sa vie (à partir de 2012 jusqu'en 2014) a revu tous les textes pour réduire la rigidité des traductions littérales depuis l'hébreu et afin de les améliorer pour la liturgie. Une version complète de la Bible a été éditée avec cette traduction par les éditions Penkermin en 2018. Cette traduction d'origine a été révisée et éditée par différents chrétiens bretons pour Bibl.bzh en 2025.
La traduction de la Bible en breton que nous vous présentons sur Bibl.bzh est le fruit d’un travail de plusieurs décennies par différents prêtres brittophones (voir la liste sur notre Foire aux questions), relue et corrigée par le comité « Bodad Santel » et encore améliorée pour Bibl.bzh par différents chrétiens bretons.
