Genèse - Chapitre 29
Chapitre : 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 | 32 | 33 | 34 | 35 | 36 | 37 | 38 | 39 | 40 | 41 | 42 | 43 | 44 | 45 | 46 | 47 | 48 | 49 | 50
Chapitre 29
Jacob se remit en marche et partit pour le pays des fils de l’Orient. Gn 29, 1 : Hag e savas Jakob e dreid hag ez eas da vro paotred ar Reter.
Tout à coup, il aperçut un puits dans la campagne et, près de ce puits, trois troupeaux de petit bétail ; les bêtes étaient couchées car c’est à ce puits qu’on abreuvait les troupeaux. Sur l’orifice du puits était posée une grande pierre. Gn 29, 2 : Gwelout a reas ur puñs e-barzh ur park, hag eno tri bagad deñved gourvezet e-kichen, rak eus ar puñs-mañ e veze roet da evañ d’ar bagadoù. Ur maen bras a oa war genou ar puñs ;
C’était là que se rassemblaient tous les troupeaux : on roulait la pierre posée sur l’orifice du puits, on abreuvait le petit bétail, puis on remettait la pierre à sa place sur l’orifice du puits. Gn 29, 3 : pa veze bodet eno an holl vagadoù, e ruilhed ar maen diwar genou ar puñs, e roed da evañ d’an deñved hag ec’h adlakaed ar maen war genou ar puñs en e lec’h.
Jacob dit aux gens : « Mes frères, d’où êtes-vous ? » Ils répondirent : « Nous sommes de Harane. » Gn 29, 4 : Lavarout a reas dezho Jakob : "Va breudeur ! A belec’h emaoc’h-c’hwi ?" Hag e lavarjont : "Eus Haran emaomp".
Il leur dit : « Connaissez-vous Laban, le fils de Nahor ? » Ils répondirent : « Nous le connaissons. » Gn 29, 5 : Hag e lavaras dezho : "Anavezout a rit Laban, mab Nac’hor ?" Hag e lavarjont : "E anaout a reomp".
Il leur demanda : « Va-t-il bien ? » Et ils répondirent : « Il va très bien. Et voici sa fille Rachel qui arrive avec le petit bétail ! » Gn 29, 6 : Hag e lavaras : "Yac’h eo ?" Hag e lavarjont : "Yac’h eo, ha sed Rachel, e verc’h, o tont gant an deñved !"
Jacob reprit : « Mais il fait encore grand jour. Ce n’est pas le moment de rassembler le bétail : abreuvez donc les bêtes et allez les faire paître ! » Gn 29, 7 : Hag e lavaras : "Deiz bras eo c’hoazh ; n’eo ket poent serriñ al loened ; roit da evañ d’an deñved hag it da vesa !"
Ils répliquèrent : « Nous ne pouvons le faire tant que tous les troupeaux ne sont pas rassemblés : alors on roule la pierre posée sur l’orifice du puits et on abreuve le petit bétail. » Gn 29, 8 : Hag e lavarjont : "N’hallomp ket : ken na vez dastumet an holl vagadoù, ne vez ket ruilhet ar maen diwar genou ar puñs da zourañ an deñved".
Jacob parlait encore avec eux quand Rachel arriva avec le petit bétail qui appartenait à son père ; en effet, elle était bergère. Gn 29, 9 : Edo c’hoazh o kaozeal ganto, ha Rachel d’erruout gant deñved he zad, rak mesaerez e oa.
Dès que Jacob vit Rachel, fille de Laban, le frère de sa mère, et le petit bétail de Laban, il s’avança, roula la pierre posée sur l’orifice du puits et abreuva le petit bétail de Laban. Gn 29, 10 : Pa welas Jakob Rachel, merc’h Laban, breur e vamm, e tostaas Jakob hag e ruilhas ar maen diwar genou ar puñs, hag e roas da evañ da zeñved Laban, breur e vamm.
Alors Jacob embrassa Rachel, et il éclata en sanglots. Gn 29, 11 : Hag e pokas Jakob da Rachel, hag e savas e vouezh hag e c’harmas.
Jacob apprit à Rachel qu’il était un parent de son père et le fils de Rébecca. Elle courut en informer son père. Gn 29, 12 : Hag e tisklêrias Jakob da Rachel e oa ur breur d’he zad, ur mab da Rebeka. Hag hi ha redek ha kontañ se d’he zud.
Dès que Laban entendit parler de Jacob, le fils de sa sœur, il courut à sa rencontre, l’étreignit, l’embrassa et l’amena chez lui. Jacob raconta toute l’affaire à Laban Gn 29, 13 : Adal ma klevas Laban keloù eus Jakob, mab e c’hoar, e redas war-arbenn dezhañ hag her briatas, e pokas dezhañ ha d’her c’has betek e di ; hag e tanevellas hemañ da Laban an holl nevezintioù.
et celui-ci lui dit : « Tu es vraiment mes os et ma chair ! » Jacob habita chez lui pendant tout un mois. Gn 29, 14 : Hag e lavaras dezhañ Laban : "Ya, va eskern ha va c’hig out-te !" Hag e chomas gantañ ur mizvezh.
Laban dit à Jacob : « Devrais-tu me servir gratuitement parce que nous sommes parents ? Indique-moi donc ton salaire. » Gn 29, 15 : Neuze e lavaras Laban da Jakob : "Hag-eñ eo dre ma-z out va breur am servijfes evit netra ? Disklêr din pegement e vi paeet !"
Or Laban avait deux filles : l’aînée s’appelait Léa et la cadette, Rachel. Gn 29, 16 : Laban en devoa div verc’h : anv an hini henañ Lia hag anv an hini yaouankañ Rachel.
Les yeux de Léa étaient délicats, tandis que Rachel avait belle allure et beau visage. Gn 29, 17 : Daoulagad Lia a oa tener, met Rachel a oa bravoc’h stummet, kaeroc’h da welout.
Et Jacob se mit à aimer Rachel. Il dit : « Je te servirai sept ans pour Rachel, ta fille cadette. » Gn 29, 18 : Karantez Jakob a oa evit Rachel, hag e lavaras : "Da servijañ a rin seizh vloaz evit Rachel, da verc’h yaouankañ".
Laban répondit : « Je préfère te la donner à toi plutôt qu’à un autre ; reste donc chez moi. » Gn 29, 19 : Hag e lavaras Laban : "Gwelloc’h eo din he reiñ dit eget d’un all : Chom ganeomp !"
Jacob travailla sept ans pour Rachel – sept ans qui lui semblèrent quelques jours, tellement il l’aimait. Gn 29, 20 : Hag e labouras Jakob evit Rachel seizh bloavezh ha na voent ouzh e zaoulagad nemet ur pennadig amzer, kement en devoa karantez eviti.
Jacob dit alors à Laban : « Donne-moi ma femme car les jours que je te devais sont accomplis et je veux m’unir à elle. » Gn 29, 21 : Hag e lavaras Jakob da Laban : "Ro din va gwreg ! Peurc’hraet eo va amzer evit mont daveti".
Laban rassembla tous les gens de l’endroit et fit un festin. Gn 29, 22 : Neuze e vodas Laban holl dud ar gêriadenn hag e reas ur banvez,
Le soir venu, il prit sa fille Léa, l’amena à Jacob et Jacob s’unit à elle. Gn 29, 23 : ha d’abardaez e kemeras Lia, e verc’h, he c’hasas dezhañ, hag hemañ a yeas daveti.
Laban mit au service de sa fille Léa une de ses servantes, nommée Zilpa. Gn 29, 24 : Roet en devoa ivez Laban dezhi Zelfa, e vatezh, da Lia e verc’h da vatezh.
Au matin, voilà que c’était Léa et non Rachel ! Et Jacob dit à Laban : « Que m’as-tu fait là ? N’est-ce pas pour Rachel que je t’ai servi ? Pourquoi m’as-tu trompé ? » Gn 29, 25 : Met antronoz setu eo Lia e oa ! Hag e lavaras da Laban : "Petra ac’h eus graet din ? Ha n’eo ket evit Rachel em eus labouret du-se ? Perak bezañ va zouellet ?"
Laban répondit : « Cela ne se fait pas chez nous de marier la cadette avant l’aînée ! Gn 29, 26 : Hag e lavaras Laban : "Ne vez ket graet se dre amañ : reiñ an hini yaouankañ a-raok an hini henañ.
Achève la semaine de noces de celle-ci et nous te donnerons aussi celle-là pour le service que tu feras encore chez nous pendant sept autres années. » Gn 29, 27 : Peurechu ar sizhunvezh-mañ, hag e vo roet dit eben evit al labour a ri du-mañ c’hoazh seizh vloaz all !"
Jacob agit ainsi : la semaine achevée, Laban lui donna sa fille Rachel pour qu’elle devienne sa femme. Gn 29, 28 : Hag e reas Jakob evel-se, ha peurechuet gantañ ar sizhunvezh-se, e roas dezhañ Rachel e verc’h da wreg.
Laban mit au service de sa fille Rachel une de ses servantes nommée Bilha. Gn 29, 29 : Hag e roas Laban da Rachel e verc’h, Bilha e vatezh evit bezañ he matezh.
Jacob s’unit aussi à Rachel et il aimait Rachel plus que Léa. Il servit donc Laban pendant sept autres années encore. Gn 29, 30 : Mont a reas eta davet Rachel, a gare muioc’h eget Lia, met labourat a reas gantañ c’hoazh seizh vloaz all.
Le Seigneur vit que Léa n’était pas aimée et il la rendit féconde tandis que Rachel était stérile. Gn 29, 31 : Hag e welas an Aotrou en devoa kasoni ouzh Lia hag e tigoras he mammog, ha Rachel a oa gaonac’h.
Léa devint enceinte et enfanta un fils qu’elle appela Roubène car, dit-elle, « le Seigneur a vu ma détresse et maintenant mon mari m’aimera. » Gn 29, 32 : Hag e koñsevas Lia hag e c’hanas ur mab hag e c’halvas e anv Ruben, en ur lavarout : "Sellet en deus an Aotrou ouzh va reuzeudigezh ! Bremañ e vin karet gant va fried !"
Elle devint encore enceinte et enfanta un fils. Elle dit : « Le Seigneur a compris que je n’étais pas aimée et il m’a encore donné cet enfant ! » Elle l’appela Siméon. Gn 29, 33 : Hag e koñsevas c’hoazh hag e c’hanas ur mab, hag e lavaras : "Klevet en deus an Aotrou e oan kasaet, hag en deus roet din c’hoazh hemañ". Hag e c’halvas e anv Simeon.
Elle devint encore enceinte et enfanta un fils. Elle dit : « Maintenant, cette fois-ci, mon mari va s’attacher à moi car je lui ai donné trois fils ! » C’est pourquoi on l’appela Lévi. Gn 29, 34 : O vezañ koñsevet c’hoazh, e c’hanas ur mab hag e lavaras : "Ar wech-mañ e stago ouzhin va fried, rak ganet em eus dezhañ tri mab !" Setu perak e voe galvet e anv Levi.
Elle devint encore enceinte et enfanta un fils. Elle dit : « Cette fois-ci, je louerai le Seigneur ! » C’est pourquoi elle l’appela Juda. Ensuite, elle n’eut plus d’enfant. Gn 29, 35 : Hag e koñsevas c’hoazh hag e c’hanas ur mab hag e lavaras : "Ar wech-mañ e trugarekaan an Aotrou !" Setu perak e voe galvet e anv Youda. Hag e paouezas da gaout bugale.
💡 Informations supplémentaires
🌐 À-propos de la traduction en breton
La traduction de la Genèse en breton proposée par Bibl.bzh est basée sur le travail mené par les prêtres Pêr ar Gall et Job Lec'hvien, travail qu'ils ont édité sous la forme de cinq livres aux éditions An tour Tan en 1981. Il s'agit d'une traduction littérale de la source hébraïque appelée la Massorah, qui date de trois siècles après Jésus-Christ. Job Lec’hvien à la fin de sa vie (à partir de 2012 jusqu'en 2014) a revu tous les textes pour réduire la rigidité des traductions littérales depuis l'hébreu et afin de les améliorer pour la liturgie. Une version complète de la Bible a été éditée avec cette traduction par les éditions Penkermin en 2018. Cette traduction d'origine a été révisée et éditée par différents chrétiens bretons pour Bibl.bzh en 2025.
La traduction de la Bible en breton que nous vous présentons sur Bibl.bzh est le fruit d’un travail de plusieurs décennies par différents prêtres brittophones (voir la liste sur notre Foire aux questions), relue et corrigée par le comité « Bodad Santel » et encore améliorée pour Bibl.bzh par différents chrétiens bretons.
