Aller au contenu
Accueil » Bible en breton » Ancien Testament en breton » Genèse » Chapitre 43

Genèse - Chapitre 43

Levr : Geneliezh
Chapitre : 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 | 32 | 33 | 34 | 35 | 36 | 37 | 38 | 39 | 40 | 41 | 42 | 43 | 44 | 45 | 46 | 47 | 48 | 49 | 50

Chapitre 43



La famine continuait à peser sur le pays. Gn 43, 1 : Met ar gernez a boueze war ar vro,

Aussi, quand ils eurent fini de manger le blé rapporté d’Égypte, leur père leur dit : « Retournez nous acheter un peu de nourriture. » Gn 43, 2 : ha pa voe peurzebret ar greun kerc’het eus an Egipt, e lavaras dezho o zad : "It adarre da brenañ deomp un tamm boued".

Juda lui répondit : « L’homme nous a déclaré expressément : “Vous ne serez pas admis en ma présence si votre frère n’est pas avec vous.” Gn 43, 3 : Met komz a reas outañ Youda, o lavarout : "Touet en deus an den dirazomp en ur lavarout : Ne welot ket va dremm ma ne vez ket ho preur ganeoc’h.

Si tu laisses notre frère partir avec nous, nous descendrons acheter de la nourriture. Gn 43, 4 : Ma lezez da vont hor breur ganeomp, e tiskennimp da brenañ dit boued,

Mais si tu ne le laisses pas partir, nous ne descendrons pas, puisque l’homme nous a dit : “Vous ne serez pas admis en ma présence si votre frère n’est pas avec vous.” » Gn 43, 5 : met ma n’hel lezez ket da vont, ne ziskennimp ket, rak an den en deus lavaret deomp : Ne welot ket va dremm ma ne vez ket ho preur ganeoc’h".

Israël dit alors : « Pourquoi m’avoir fait du mal en apprenant à l’homme que vous aviez encore un frère ? » Gn 43, 6 : Hag e lavaras Israel : "Perak bezañ graet ar boan-se din : kontañ d’an den ho poa c’hoazh ur breur ?"

Ils répondirent : « L’homme nous a pressés de questions sur nous et notre parenté : “Votre père est-il encore en vie ?” disait-il. “Avez-vous un frère ?” Nous avons répondu à ces questions. Est-ce que nous pouvions savoir qu’il dirait : “Amenez ici votre frère” ? » Gn 43, 7 : Hag e lavarjont : "Goulennoù a rae an den diwarnomp ha diwar hon tiegezhioù, o lavarout : hag-eñ eo bev c’hoazh ho tad ? Hag-eñ hoc’h eus ur breur ? Ha ni hon eus kontet dezhañ hervez m’emañ an traoù. Daoust ha gouzout a raemp en dije lavaret : Diskennit ho preur ?"

Juda dit alors à son père Israël : « Laisse partir le jeune homme avec moi. Debout ! Allons, si nous voulons vivre et non pas mourir, nous, toi et nos jeunes enfants ! Gn 43, 8 : Hag e lavaras Youda da Israel e dad : "Lez da zont ar paotr ganin, hag e savimp, hag ez aimp hag e vevimp ha ne varvimp ket, ni, na te, nag hor bugaligoù !

Moi, je me porte garant de lui, tu pourras m’en demander compte. Si je ne le ramène pas auprès de toi, si je ne le présente pas devant toi, j’aurai commis une faute envers toi pour toujours ! Gn 43, 9 : Me a vo gouestlad evitañ : eus va dorn hen azgoulenni ! Mar n’hen degasan ket dit ha n’hel lakaan ket dirazout, e vin kablus ez-keñver evit bepred !

Si nous n’avions pas tellement hésité, nous serions déjà revenus deux fois ! » Gn 43, 10 : Mar n’hor bije ket daleet, e vijemp bet bremañ distro div wech !"

Leur père Israël reprit : « Si c’est le cas, eh bien ! faites ceci : prenez dans vos bagages des produits du pays pour en faire présent à cet homme, un peu de baume, un peu de miel, des aromates et de la myrrhe, des pistaches et des amandes. Gn 43, 11 : Neuze e lavaras dezho o zad : "Ma-z eo se, sed pezh a reot : kemerit eus gwellañ struj ar vro en ho seier ha diskennit d’an den-se ur prof : un nebeudad rousin, un nebeudad mel, gom, laodanom, pistachez hag alamandez,

Prenez avec vous deux fois la somme d’argent ; ainsi l’argent remis sur le dessus de vos besaces, vous pourrez le restituer. C’était peut-être une erreur. Gn 43, 12 : hag arc’hant, daou gement-all ho po da gemer en ho taouarn, rak an arc’hant restaolet e genoù ho seier a adkasot en ho taouarn : marteze e oa dre zievezh.

Emmenez votre frère ! Debout, retournez chez cet homme ! Gn 43, 13 : Hag ho preur, kemerit anezhañ, ha savit, ha distroit davet an den-se !

Que le Dieu-Puissant vous donne de susciter la compassion de cet homme : que celui-ci vous laisse ramener votre autre frère, et aussi Benjamin. Pour moi, si je dois être privé d’enfants, que j’en sois privé ! » Gn 43, 14 : Hag an Doue Hollc’halloudek da roio deoc’h gras dirak an den, ma lezo da vont ganeoc’h ho preur all ha Benjamin ! Evidon-me, ma-z on da vezañ divugaleet, e vin divugaleet !"

Les hommes prirent avec eux le présent et la double somme d’argent ; ils emmenèrent aussi Benjamin. Ils se levèrent, descendirent en Égypte et se présentèrent devant Joseph. Gn 43, 15 : Hag e kemeras ar baotred ar prof-mañ, hag an doubl a arc’hant a gemerjont en o daouarn, ha Benjamin, hag e savjont, hag e tiskennjont d’an Egipt, hag en em zalc’hjont dirak Jozef.

Apercevant Benjamin avec eux, Joseph dit à son intendant : « Fais entrer ces hommes dans la maison. Tue une bête et apprête-la, car ces hommes mangeront avec moi ce midi. » Gn 43, 16 : Pa welas Jozef e oa ganto Benjamin, e lavaras d’an hini a veze mestr-e-di : "Kas an dud-mañ d’an ti, lazh ul loen hag aoz anezhañ, rak ganin e tebr an dud-se da greisteiz".

L’intendant exécuta les ordres de Joseph et fit entrer les hommes dans la maison. Gn 43, 17 : Hag e reas an den evel ma lavare Jozef : Kas a reas an den-mañ ar baotred da di Jozef.

Mais ceux-ci eurent peur car on les faisait entrer dans la maison de Joseph. Ils se disaient : « C’est à cause de l’argent remis dans nos besaces la fois passée, c’est pour cela qu’on nous amène ici. Ils vont se ruer sur nous, tomber sur nous, nous garder comme esclaves, avec nos ânes. » Gn 43, 18 : Hag aon o devoa hor paotred pa voent kaset da di Jozef. Lavarout a raent : "En abeg d’an arc’hant restaolet en hor biseier da gentañ e kaser ac’hanomp evit lammat warnomp, kouezhañ warnomp, ha tapout ac’hanomp evel sklaved, gant hon ezen !"

Ils s’approchèrent de l’intendant de Joseph et lui parlèrent à l’entrée de la maison, Gn 43, 19 : Tostaet ouzh an den, mestr war di Jozef, e komzjont outañ war dreuzoù an ti,

en disant : « Pardon, mon seigneur. Nous sommes déjà descendus, une première fois, pour acheter de la nourriture. Gn 43, 20 : hag e lavarjont : "Mar plij, aotrou ! diskennet e oamp da gentañ evit prenañ boued.

Or, quand nous sommes arrivés à l’étape et avons ouvert nos besaces, chacun a retrouvé son argent sur le dessus de sa besace. La somme exacte, nous la rapportons avec nous. Gn 43, 21 : Ha setu, pa oamp erru en ostaleri hag hor boa digoret hor biseier, e oa arc’hant pep hini e genoù e visac’h, hon arc’hant, evel ma oa bet pouezet, hag hon eus adkaset hemañ etre hon daouarn.

Et nous sommes descendus avec une autre somme d’argent pour acheter de la nourriture. Nous ne savons pas qui avait remis notre argent dans nos besaces. » Gn 43, 22 : Hag arc’hant all hon eus diskennet etre hon daouarn evit prenañ boued. N’ouzomp ket piv en doa lakaet hon arc’hant en hor biseier".

L’intendant répondit : « Soyez en paix ! N’ayez pas peur ! C’est votre Dieu, le Dieu de votre père, qui a caché un trésor dans vos besaces. Votre argent m’était bien parvenu. » Et il leur relâcha Siméon. Gn 43, 23 : Hag e lavaras : "Peoc’h warnoc’h ! N’ho pet ket aon ! Ho Toue, Doue ho tadoù, en devoa bet lakaet deoc’h un teñzor en ho seier ! Hoc’h arc’hant a oa deuet betek ennon". Hag e lezas Simeon da vont daveto.

L’homme les fit entrer dans la maison de Joseph. Il leur apporta de l’eau et ils se lavèrent les pieds. Puis il donna du fourrage à leurs ânes. Gn 43, 24 : Hag e kasas an den ar baotred da di Jozef hag e tegasas dour dezho da walc’hiñ o zreid hag e roas boued d’o ezen.

Ils préparèrent le présent en attendant l’arrivée de Joseph pour midi, car ils avaient appris qu’ils prendraient là leur repas. Gn 43, 25 : Prest e oa ganto ar prof a-benn ma teuje Jozef da greisteiz, rak klevet o devoa eo eno e tebrjent o fred.

Joseph entra dans la maison, et ils lui offrirent le présent qu’ils tenaient entre les mains. Puis ils se prosternèrent devant lui jusqu’à terre. Gn 43, 26 : Pa erruas Jozef en ti, e kasjont dezhañ ar prof a oa etre o daouarn, betek an ti, ha stouiñ outañ d’an douar.

Il leur demanda comment ils allaient et ajouta : « Comment va votre vieux père dont vous m’aviez parlé ? Est-il toujours en vie ? » Gn 43, 27 : Hag e c’houlennas diganto diwar-benn o yec’hed, o lavarout : "Ha yac’h eo ho tad, ar c’hozhiad ho poa lavaret din ? Ha c’hoazh eo bev ?"

Ils répondirent : « Ton serviteur, notre père, se porte bien. Il est toujours en vie. » Puis ils s’inclinèrent et se prosternèrent. Gn 43, 28 : Hag e lavarjont : "Yac’h eo da servijer, hon tad ‘zo c’hoazh bev." Hag int da zaoublegañ ha da stouiñ.

Joseph leva les yeux et aperçut son frère Benjamin, le fils de sa mère. Il dit : « Est-ce lui, votre plus jeune frère, celui dont vous m’aviez parlé ? » Puis il ajouta : « Dieu te prenne en grâce, mon fils. » Gn 43, 29 : Hag eñ o sevel e zaoulagad, a welas Benjamin, e vreur, mab e vamm, hag e lavaras : "Hemañ eo ho preur yaouank ho poa lavaret din ?" Hag e lavaras ivez : "Doue da gaout truez ouzhit, va mab !"

Ému jusqu’aux entrailles à la vue de son frère, Joseph chercha en toute hâte un endroit pour pleurer. Il entra dans sa chambre et là, il pleura. Gn 43, 30 : Hag e hastas Jozef - rak fromañ a rae e galon ouzh e vreur hag en devoa c’hoant da ouelañ - hag ez eas d’e gambr hag e ouelas eno.

Il se lava le visage et ressortit. Il se domina et dit : « Servez le repas. » Gn 43, 31 : Gwalc’het e zremm gantañ ha deuet er-maez, en em zalc’has hag e lavaras : "Lakait ar pred !"

On le servit à part ; on les servit à part, eux aussi, et on servit à part les Égyptiens qui mangeaient chez lui, car les Égyptiens ne peuvent prendre un repas avec les Hébreux : ce serait une abomination pour les Égyptiens ! Gn 43, 32 : Hag e voe servijet eñ e-unan, hag int o-unan, hag an Egiptiz a zebre en e di o-unan, rak n’halle ket an Egiptiz debriñ gant an Hebreed pred ebet : euzhus e vije bet evit an Egiptiz.

Les Hébreux se placèrent devant Joseph par rang d’âge, depuis l’aîné selon son droit d’aînesse jusqu’au plus jeune ; et ils se regardaient l’un l’autre avec étonnement. Gn 43, 33 : En o c’hoazez dirazañ, an hini henañ d’e renk a henañ, an hini yaouankañ d’e renk a yaouankañ, ec’h estlamme ar baotred an eil ouzh egile.

Puis Joseph leur fit servir des portions de ce qui était devant lui. Et la portion de Benjamin était cinq fois plus copieuse que celle de tous les autres. Ils burent et s’enivrèrent avec lui. Gn 43, 34 : Hag e kemere lodennoù a-zirazañ evito, hag e veze brasoc’h lodenn Benjamin eget lodenn pep hini anezho, pemp gwech. Hag ez evjont, hag en em vezvjont gantañ.



💡 Informations supplémentaires

🤝 Page des partenaires

🌐 À-propos de la traduction en breton

La traduction de la Genèse en breton proposée par Bibl.bzh est basée sur le travail mené par les prêtres Pêr ar Gall et Job Lec'hvien, travail qu'ils ont édité sous la forme de cinq livres aux éditions An tour Tan en 1981. Il s'agit d'une traduction littérale de la source hébraïque appelée la Massorah, qui date de trois siècles après Jésus-Christ. Job Lec’hvien à la fin de sa vie (à partir de 2012 jusqu'en 2014) a revu tous les textes pour réduire la rigidité des traductions littérales depuis l'hébreu et afin de les améliorer pour la liturgie. Une version complète de la Bible a été éditée avec cette traduction par les éditions Penkermin en 2018. Cette traduction d'origine a été révisée et éditée par différents chrétiens bretons pour Bibl.bzh en 2025.

La traduction de la Bible en breton que nous vous présentons sur Bibl.bzh est le fruit d’un travail de plusieurs décennies par différents prêtres brittophones (voir la liste sur notre Foire aux questions), relue et corrigée par le comité « Bodad Santel » et encore améliorée pour Bibl.bzh par différents chrétiens bretons.

⇧ Retourner en haut de page