Geneliezh - Pennad 31
Pennad : 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 | 32 | 33 | 34 | 35 | 36 | 37 | 38 | 39 | 40 | 41 | 42 | 43 | 44 | 45 | 46 | 47 | 48 | 49 | 50
Pennad 31
Jacob entendit parler les fils de Laban qui disaient : « Jacob a pris tout ce qui appartenait à notre père, c’est à partir des biens de notre père qu’il a bâti toute sa fortune. » Gn 31, 1 : Hag e klevas komzoù mibien Laban, a lavare : "Tapout a ra Jakob an holl bezh a zo d’hon tad : diwar-goust hon tad en deus serret an holl zanvez-mañ".
Jacob observa le visage de Laban et constata qu’il ne se comportait plus vis-à-vis de lui comme auparavant. Gn 31, 2 : Hag e welas Jakob ne oa ken dremm Laban gantañ evel diagent.
Le Seigneur dit à Jacob : « Retourne au pays de tes pères, dans ta parenté. Je serai avec toi. » Gn 31, 3 : Hag e lavaras an Aotrou da Jakob : "Distro da vro da hendadoù, d’az pro c’henidik, hag e vin ganit".
Jacob fit appeler Rachel et Léa pour qu’elles le rejoignent dans le champ où il se trouvait avec le bétail. Gn 31, 4 : Hag e reas Jakob gervel Rachel ha Lia d’ar park ma oa e zeñved,
Et il leur dit : « J’ai vu sur le visage de votre père qu’il ne se comportait plus avec moi comme auparavant. Mais le Dieu de mon père a été avec moi. Gn 31, 5 : hag e lavaras dezho : "Gwelout a ran war zremm ho tad n’emañ ken em c’heñver evel diagent. Met Doue va zad a zo ganin.
Vous, vous le savez bien, j’ai servi votre père de toutes mes forces, Gn 31, 6 : C’hwi a oar em eus, a-bouez nerzh, servijet ho tad.
et votre père s’est joué de moi, il a changé dix fois mon salaire, mais Dieu ne lui a pas permis de me faire du mal. Gn 31, 7 : Met ho tad en deus graet goap ouzhin ha cheñchet va fae din dek gwech, met n’en deus ket e lezet Doue d’ober gaou ouzhin.
Ainsi, quand il disait : “Tu auras pour salaire les bêtes tachetées”, toutes les brebis mettaient bas des tachetées, et quand il disait : “Tu auras pour salaire les rayées”, toutes les brebis mettaient bas des rayées. Gn 31, 8 : Ma lavare : Ar re vrizh a vo da c’hopr, e c’hane an holl zeñved reoù brizh ; ha ma lavare : ar re vrizh a vo da c’hopr, e c’hane an holl zeñved reoù brizh.
C’est ainsi que Dieu a enlevé son troupeau à votre père et me l’a donné. Gn 31, 9 : Tennet en deus Doue tropell ho tad da reiñ din.
Au temps où les brebis entraient en chaleur, je levai les yeux et je vis en songe des béliers qui s’accouplaient aux brebis, tous rayés, tachetés, tavelés. Gn 31, 10 : Ya ! D’ar mare ma tomme d’an deñved, e savis va daoulagad hag e welis em huñvre bouc’hed o sailhañ war al loened, reoù brizh, brizh, brizhellek.
Et l’ange de Dieu me dit en songe : “Jacob !” Je répondis : “Me voici”. Gn 31, 11 : Hag e lavaras din Ael Doue em huñvre : Jakob ! Hag e lavaris : Setu me !
Il reprit : “Lève donc les yeux et regarde les béliers qui s’accouplent aux brebis, tous rayés, tachetés, tavelés. C’est parce que j’ai vu tout ce que t’a fait subir Laban. Gn 31, 12 : Hag eñ a lavaras : "Sav eta da zaoulagad ha sell : An holl veot a sailh war an deñved a zo brizh, brizh ha brizhellek. Ya ! Gwelet em eus an holl bezh en deus Laban graet dit !
Je suis le Dieu de Béthel, là où tu as fait l’onction sur une stèle et où tu t’es engagé envers moi par un vœu. Maintenant, lève-toi, quitte ce pays et retourne dans le pays de ta parenté.” » Gn 31, 13 : Me eo Doue Betel ; olevet az poa eno ur peulvan ha graet din ur gouestl. Sav ! Kae kuit eus ar vro-mañ ha distro d’az pro c’henidik".
Rachel et Léa lui firent cette réponse : « Avons-nous encore une part, un héritage, dans la maison de notre père ? Gn 31, 14 : Hag e respontas Rachel ha Lia, hag e lavarjont dezhañ : "Ha bez’ e vo c’hoazh evidomp ul lod, un hêrezh e ti hon tad ?
Ne nous a-t-il pas traitées comme des étrangères puisqu’il nous a vendues et qu’il a bel et bien mangé notre argent ? Gn 31, 15 : Ya ! Evel estrañjourezed omp bet prizet gantañ p’en deus hor gwerzhet ha debret, ya, debret hon arc’hant !
Maintenant, puisque toutes les richesses que Dieu a enlevées à notre père sont à nous et à nos fils, fais donc tout ce que Dieu t’a dit. » Gn 31, 16 : An holl vadoù en deus tennet Doue digant hon tad a zo deomp ha d’hor bugale. Neuze ’ta, an holl bezh a lavar Doue dit, en gra !"
Alors, Jacob se leva et fit monter ses fils et ses femmes sur les chameaux. Gn 31, 17 : Hag en em lakaas Jakob da sammañ e vugale hag e wragez war ar c’hañvaled,
Il emmena aussi tous ses troupeaux et tous les biens qu’il avait acquis – le troupeau qu’il avait acquis en Paddane-Aram – pour retourner chez son père Isaac, au pays de Canaan. Gn 31, 18 : ha da gas e holl vagad, an holl vadoù en devoa gounezet, gounezet e Paddanaran, evit mont da di Izaag e dad, da vro Ganaan.
Tandis que Laban était allé tondre son petit bétail, Rachel déroba les idoles domestiques qui appartenaient à son père. Gn 31, 19 : Laban a oa aet da douzañ e zeñved, hag e laeras Rachel idoloù he zad.
Et Jacob se déroba à la vigilance de Laban l’Araméen, en s’enfuyant sans le prévenir. Gn 31, 20 : Ha touellañ a rae ivez Jakob Laban an Aramiad, pa n’en devoa ket disklêriet dezhañ edo o tec’hout.
Il s’enfuit donc avec tout ce qu’il possédait, il se leva, traversa l’Euphrate et se dirigea vers la montagne de Galaad. Gn 31, 21 : Hag e tec’has gant an holl bezh en devoa : sevel a reas ha treuziñ ar stêr ha skeiñ war-zu Menez Galaad.
Le troisième jour, on avertit Laban de la fuite de Jacob. Gn 31, 22 : Roet e voe ar c’heloù da Laban d’an trede deiz e oa tec’het Jakob.
Laban prit avec lui ses frères et poursuivit Jacob pendant sept jours de marche. Il le rejoignit à la montagne de Galaad. Gn 31, 23 : Hag e kemeras e vreudeur gantañ, hag e c’haloupas war e lerc’h, 'hed seizh deiz, hag e kejas gantañ war venez Galaad.
Pendant la nuit, Dieu vint trouver Laban l’Araméen dans un songe et lui dit : « Garde-toi de dire le moindre mot à Jacob, en bien ou en mal. » Gn 31, 24 : Hag e teuas Doue da gaout Laban an Aramiad en un huñvre-noz, hag e lavaras dezhañ : "Diwall da gaout kaoz gant Jakob, mat pe fall !"
Laban rattrapa Jacob qui avait planté sa tente dans la montagne ; Laban et ses frères plantèrent la leur dans la montagne de Galaad. Gn 31, 25 : Hag e tizhas Laban Jakob, ha Jakob en devoa stignet e deltenn war ar menez, ha Laban a stennas e deltenn ivez war venez Galaad.
Laban dit à Jacob : « Qu’as-tu fait ? Tu t’es dérobé à ma vigilance, tu as emmené mes filles comme des captives de guerre ! Gn 31, 26 : Hag e lavaras Laban da Jakob : "Petra ac’h eus graet ? Laerezh va c’halon, ha kas va merc’hed evel prizonidi-vrezel ?
Pourquoi t’es-tu caché pour fuir ? Tu m’as volé ! Tu ne m’as pas prévenu ! Je t’aurais laissé partir dans la joie et les chants, au son du tambourin et de la cithare. Gn 31, 27 : Perak bezañ aet dre guzh evit tec’hout, bezañ va laeret hep reiñ keloù din ? Kimiadet em bije diouzhit gant levenez ha kanaouennoù, taboulin ha telenn ;
Mais tu ne m’as pas laissé embrasser mes fils et mes filles ! Tu te comportes vraiment comme un fou ! Gn 31, 28 : n’ec’h eus ket va lezet da bokat d’am mibien, d’am merc’hed ! Aze, ur sotoni ac’h eus graet !
J’ai entre les mains le pouvoir de vous faire du mal, mais, hier soir, le Dieu de votre père m’a adressé cette parole : “Garde-toi de dire le moindre mot à Jacob, en bien ou en mal.” Gn 31, 29 : Emañ e galloud va dorn ober deoc’h ar gwashañ, met Doue ho tad, dec’h da noz, en deus komzet ouzhin, o lavarout : "Diwall da gaout kaoz gant Jakob, mat pe fall".
Maintenant, si tu es parti car tu désirais ardemment retrouver la maison de ton père, pourquoi as-tu dérobé mes dieux ? » Gn 31, 30 : Ha ma-z out aet war-raok gant drouk-hirnez etrezek ti da dad, perak bezañ laeret va doueoù ?"
Jacob répondit à Laban : « C’est que j’ai eu peur ; je me disais que tu voudrais peut-être me reprendre de force tes filles ! Gn 31, 31 : Hag e respontas Jakob, hag e lavaras da Laban : "Aon am boa ! Lavarout a raen az pije skrapet a-walc’h da verc’hed diganin.
Quant à celui chez qui tu trouveras tes dieux, il perdra la vie. Devant nos frères, inspecte mes affaires et reprends ce qui est à toi. » Jacob, en effet, ne savait pas que Rachel avait dérobé les idoles domestiques. Gn 31, 32 : Met an hini a gavi da zoueoù gantañ, ne vevo ket ! Ya ! Dirak hor breudeur ! Sell petra a zo dit du-mañ ha kas ganit !" Ne ouie ket Jakob eo Rachel he devoa o laeret.
Laban entra dans la tente de Jacob, la tente de Léa et celle des deux servantes. Il ne trouva rien. Il sortit de la tente de Léa et entra dans la tente de Rachel. Gn 31, 33 : Hag ez eas Laban da deltenn Jakob ha da deltenn Lia ha da deltenn an div vatezh, ha ne gavas netra ; hag o tont er-maez eus teltenn Lia, ez eas da deltenn Rachel.
Or, Rachel avait pris les idoles, les avait mises dans le sac dont on charge le chameau et s’était assise dessus. Laban fouilla toute la tente mais il ne trouva rien. Gn 31, 34 : Rachel, hag he devoa tapet an idoloù, he devoa o lakaet e dibr ar c’hañval, hag edo en he c’hoazez warno. Hag e tastornas Laban dre-holl en deltenn hep kavout.
Rachel dit à son père : « Que les yeux de mon seigneur ne s’enflamment pas de colère ! En effet, je ne peux pas me lever devant toi car j’ai ce qui arrive aux femmes. » Il chercha partout mais ne trouva pas les idoles. Gn 31, 35 : Lavaret he devoa d’he zad : "Gant na vo ket a gounnar e daoulagad va aotrou ! Met n’hallan ket sevel dirazout : un dra boaz d’ar merc’hed a zo ganin" ; hag e furchas hep kavout an idoloù.
Jacob s’enflamma de colère et prit Laban à partie. Il s’écria : « Quel crime ai-je fait ? Quelle faute ai-je commise pour que tu t’acharnes contre moi ? Gn 31, 36 : Hag e kounnaras Jakob hag e tabutas gant Laban, hag e respontas Jakob, hag e lavaras da Laban : "Petore mank, petore pec’hed am eus, ma-z out ken fuloret war va lerc’h ?
Tu as fouillé toutes mes affaires : as-tu trouvé un seul objet qui provienne de ta maison ? Expose-le ici même, devant mes frères et tes frères, et qu’ils nous départagent ! Gn 31, 37 : Pa 'c’h eus tastornet va holl draoù, petra ac’h eus kavet eus holl draoù da di, da lakaat amañ dirak va breudeur ha da vreudeur, ma varnint etrezomp hon daou ?
Voici vingt ans que je suis avec toi : tes brebis et tes chèvres n’ont pas avorté ; les béliers de ton troupeau, je ne les ai pas mangés ! Gn 31, 38 : Abaoe ugent vloaz ma-z on bet ganit, da zañvadezed na da c’hivri n’o deus c’hwitet, ha meot da dropell n’am eus ket debret.
La bête déchirée, je ne te la rapportais pas, c’est moi qui en subissais le dommage ; et la bête volée le jour ou la nuit, tu me la réclamais ! Gn 31, 39 : Ar re zrailhet ne gasen ket dit : bet e vijen kablus ; eus va dorn e c’houlennes ar re laeret din war an deiz hag ar re laeret da noz.
J’étais là, le jour, quand la chaleur me dévorait et la nuit, quand le froid me glaçait. Le sommeil me fuyait ! Gn 31, 40 : Bez’ e vezen, war an deiz, debret gant ar sec’hor ha gant ar skorn en noz, hag e tec’he ar c’housk eus va daoulagad.
Voici vingt ans que je suis dans ta maison. Je t’ai servi quatorze ans pour tes deux filles, six ans pour ton troupeau. Et, dix fois, tu as changé mon salaire ! Gn 31, 41 : Bet on ugent vloaz du-se, da servijet em eus pevarzek vloaz evit da ziv verc’h, c’hwec’h vloaz evit da zeñved ha cheñchet ec’h eus gopr din dek gwech.
Si le Dieu de mon père, le Dieu d’Abraham, l’Effroi d’Isaac, n’avait pas été avec moi, tu m’aurais, maintenant, renvoyé les mains vides. Mais Dieu a vu ma misère et la fatigue de mes mains. Hier soir, il s’est prononcé ! » Gn 31, 42 : Panevet Doue va zad, Doue Abraham, ha spont Izaag hag a oa ganin, ya ! dibourvez az pije va lezet da vont ! Met va reuz, ha poan va daouarn en deus gwelet Doue, hag o barnet en noz-mañ".
Laban répondit à Jacob : « Ces filles ? Ce sont mes filles ! Ces fils ? mes fils ! Ces troupeaux ? mes troupeaux ! Tout ce que tu vois, c’est à moi ! Que ne ferai-je, aujourd’hui, pour mes filles et pour les fils qu’elles ont enfantés ? Gn 31, 43 : Hag e respontas Laban hag e lavaras da Jakob : "Ar merc’hed a zo merc’hed din, ar baotred mibien din, an deñved, deñved din. Holl bezh a welez a zo din. Met d’am merc’hed, petra a rafen, na dezho hiziv na d’ar vugale o deus ganet ?
Maintenant donc, allons, concluons une alliance, moi et toi, et qu’il y ait un témoin entre moi et toi ! » Gn 31, 44 : Neuze ’ta, deus ! Divizomp un emglev, me ha te, ha ra vo un testeni etrezon-me ha te !"
Jacob prit une pierre et l’érigea en stèle. Gn 31, 45 : Hag e kemeras Jakob ur maen, a savas evel peulvan.
Puis il dit à ses frères : « Ramassez des pierres ! » Ils prirent des pierres et en firent un monticule. Ils mangèrent là, sur le monticule. Gn 31, 46 : Hag e lavaras Jakob d’e vreudeur serriñ mein, hag e kerc’hjont mein d’ober ur bern, hag e tebrjont eno war ar bern-se.
Laban l’appela Yegar-Sahadouta et Jacob, Galéed. Gn 31, 47 : Hag her gervel a reas Laban : Iegar-Sahaduta, ha Jakob hen anvas Galed.
Laban déclara : « Ce monticule est aujourd’hui témoin entre moi et toi. » C’est pourquoi on l’a appelé Galéed. Gn 31, 48 : Hag e lavaras Laban : "Ar bern-mañ a zo un testeni etrezon-me ha te hiziv". Setu perak ez eo bet anvet Galed,
On l’appela aussi Mispa (c’est-à-dire : Poste de guet), car Laban avait ajouté : « Que le Seigneur fasse le guet entre moi et toi quand nous serons hors de vue l’un de l’autre. Gn 31, 49 : hag ivez Mispa, dre ma oa bet lavaret : "Ra eveshaio an Aotrou etrezon-me ha te pa vimp kuzhet an eil ouzh egile.
Si tu humilies mes filles, si tu prends des femmes en plus de mes filles, ce ne sera pas un homme comme nous mais bien Dieu lui-même qui sera témoin entre moi et toi ! » Gn 31, 50 : Ma rez poan d’am merc’hed, ma kemerez gwragez estreget va merc’hed, n’eus den ganeomp, neketa ! Met Doue a zo test etrezomp !"
Laban déclara encore à Jacob : « Voici ce monticule et voici la stèle que j’ai élevée entre moi et toi. Gn 31, 51 : Hag e lavaras Laban da Jakob : "Sed ar bern-mañ, ha sed ar peul-mañ am eus savet etrezon-me ha te !
Témoin sera ce monticule, et témoin la stèle : je ne passerai pas de ton côté au-delà de ce monticule, tu ne passeras pas de mon côté au-delà de ce monticule et de la stèle, avec de mauvaises intentions ! Gn 31, 52 : Test eo ar bern-mañ, test ar maen-hir-mañ : ne dremenin ket war-zu ennout ar bern-se, ha te ne dreuzi ket war-zu ennon ar bern-se, nag ar maen-hir-se, gant drouk-soñj.
Au Dieu d’Abraham et au Dieu de Nahor – le Dieu de leur père – de juger entre nous ! » Alors Jacob prêta serment par l’Effroi d’Isaac, son père. Gn 31, 53 : Doue Abraham ha Doue Nac’hor a varno etrezomp Doue hon tadoù !" Hag e touas Jakob dre spont e dad Izaag.
Puis Jacob offrit un sacrifice sur la montagne et invita ses frères à manger le pain. Ils mangèrent le pain et passèrent la nuit sur la montagne. Gn 31, 54 : Hag e reas Jakob ur sakrifis war ar menez hag e c’halvas e vreudeur da zebriñ boued, hag e tebrjont koan hag e tremenjont an noz war ar menez.
💡 Titouroù ouzhpenn
🌐 Diwar-benn an droidigezh
Troidigezh ar C'heneliezh kinniget deoc'h gant Bibl.bzh a zo diazezet war labour an Tour-Tan bet moullet e pemp levrenn adalek 1981, gant Pêr ar Gall ha Job Lec'hvien. Un droidigezh ez eo, ger-ha-ger eus ar vammenn hebraek anvet Masorah, a sav da dri c'hantved goude Hor Salver. Job Lec’hvien e dibenn e vuhez (adalek 2012 betek 2014) en deus adwelet an holl destennoù evit digreskiñ ar strizhder a oa gant an hebraeg troet ger-ha-ger hag evit gwellaat anezho evit al liderezh. Embannet ez eus bet ur stumm klok deus ar Bibl gant an droidigezh-mañ gant an embannadurioù Penkermin e 2018. Adlennet ha divanket eo bet an droidigezh-orin gant Kristenien ar Vro evit Bibl.bzh e 2025.
Troidigezh ar Bibl kinniget gant Bibl.bzh a zo disoc'h ul labour hir kaset da benn e-pad dekvloaziadoù gant beleien a bep seurt (gwelet ar bajenn Aozerien ar Bibl e brezhoneg evit goût hiroc'h), adlennet gant laiked ar Bodad labour « Ar Bibl Santel » ha peurlipet c'hoazh evit Bibl.bzh gant Kristenion ar Vro.
